Interview

'Nieuwe Russische generatie heeft andere instelling'

De Russische schaatsmannen haalden tijdens de WK in Kolomna evenveel gouden medailles als de Nederlandse. Een groot succes voor hun in Heerenveen wonende coach Kosta Poltavets.

Kosta Poltavets is coach van de Russische schaatsploeg.Beeld Erik Pasman

De Russische schaatsers hebben zich ontpopt als geduchte tegenstanders van de Nederlandse mannen. Ze vergaarden bij de WK afstanden in Kolomna evenveel gouden medailles. De 500 en 1.000 meter waren een prooi voor Pavel Koelizjnikov, de titel op de 1.500 meter ging naar Denis Joeskov. Sven Kramer won de 5 en 10 kilometer en de hoofdprijs op de achtervolging was voor Nederland.

Kosta Poltavets, voorheen verbonden aan de TVM- en DSB-schaatsploeg en woonachtig in Heerenveen, is sinds 2010 de coach van de Russen. De geboren Oekraïner met de Nederlandse nationaliteit, genoot met volle teugen van de zeges in Kolomna, de uitvalsbasis van zijn ploeg. Het ijsstadion was voor het eerst uitverkocht, tot zijn verbazing. 'Ik heb hier nooit meer dan 25 mensen gezien.'

Pavel Koelizjnikov won de 500 en 1.000 meter tijdens de WK afstanden in Kolomna.Beeld TASS

Wisseling van de wacht

Poltavets is de hoofdcoach van een ploeg die bestaat uit achttien schaatsers en een internationale staf van twaalf man. Bij de Winterspelen van Sotsji, twee jaar geleden, grepen zijn schaatsers naast het goud. Maar nu zijn Koelizjnikov en Joeskov heer en meester op hun disciplines. Ze zijn er haast net zo dominant als Kramer op de 5 kilometer (hij veroverde zaterdag zijn zevende wereldtitel).

Er heeft een cultuuromslag in de Russische ploeg plaatsgevonden, meent Poltavets. 'Tussen Sotsji en nu is er een wisseling van de wacht geweest, er is een compleet nieuwe generatie gekomen met een andere mentaliteit en instelling. Ze willen hard schaatsen en ze willen winnen. Deze jongens volgen mijn programma volledig. Ze maken elkaar sterker. En er is een staf die naar elkaar luistert en samenwerkt.'

Exit Skobrev

De belangrijkste stoorzender, voormalig wereldkampioen allround Ivan Skobrev, is gestopt met schaatsen. Skobrev was in de laatste fase van zijn loopbaan volgens Poltavets vooral geïnteresseerd in het vergaren van persoonlijke roem. Hij deed in de aanloop naar Sotsji op televisie mee aan een lucratief ijsdansprogramma. 'Ivan is ook iemand die niet honderd procent zijn kennis wilde delen.'

Het verheugt Poltavets dat zijn schaatsers uitblinken op de korte afstanden, waarop de mondiale concurrentie het grootst is. Vijftien jaar geleden richtte hij zich als coach van Ids Postma en Jan Bos ook op die disciplines. 'Ik ben trots. Ik vind het sowieso de mooiste afstanden, de 500, 1.000 en 1.500 meter. Mijn mooiste successen had ik met Ids en Jan ook op die disciplines.'

Kosta Poltavets met zijn voormalige pupil Ivan Skobrev.Beeld anp

Liefde voor snelheid

De liefde voor snelheid zit diep bij de Russen, meent de coach. Zelf loopt hij in zijn vrije tijd marathons (in 2000 won hij op Terschelling de zogeheten Berenloop). 'Ze hebben hier een soort vraag/spreekwoord: welke Rus houdt niet van snel rijden? Dat gevoel gaat ver terug, al voor de tijd van auto's. Vroeger moest je een goed paard hebben. Koelizjnikov en Joeskov zijn snelle jongens, achter het stuur en op het ijs ook gelukkig.'

Dat de Russen minder sterke stayers voortbrengen, hangt volgens hem samen met het Siberische klimaat. De 5 en 10 kilometer beschouwt hij als de gemakkelijkste afstanden om te trainen: 'Gewoon veel werk verzetten.' Maar in Russische regio's is schaatsen nog een ouderwetse buitensport. Extreme kou is een nadeel. 'Bij min 25 of min 30 graden is 10 kilometer geen prettige afstand.'

Doping

Poltavets beseft dat in Nederland met argusogen naar de prestaties van zijn beste schaatsers wordt gekeken sinds de onthullingen over staatsdoping in de Russische atletiek. Daar komt bij dat Koelizjnikov en Joeskov allebei wegens doping geschorst zijn geweest: de sprinter wegens het pepmiddel methylhexanamine en de miler voor marihuana. Die uitsluitingen waren voordat Poltavets zich ontfermde over beide talenten.

De coach wordt weleens wanhopig van de drastische conclusies over zijn schaatsers. De ene sport is de andere niet, meent hij. Dat Nederlandse wielrenners massaal doping hebben gebruikt, betekent niet automatisch dat schaatsers ook schuldig zijn. 'We moeten niet de link leggen tussen schaatsen en de Russische atletiek, net zo min als tussen het Nederlandse wielrennen en schaatsen. Ik hoop dat iedereen aan fairplay doet. Joeskov en Koelizjnikov hebben flink moeten betalen voor hun jeugdfouten.'

Van hogerhand wordt geen druk op Poltavets uitgeoefend om zijn schaatsers doping voor te schrijven, zegt hij. Hij heeft in zijn contract laten opnemen dat hij kan opstappen als hij ontdekt dat er verboden middelen worden gebruikt. Die clausule had hij bij DSB en TVM ook, zegt hij. Belangrijker is dat hij zijn staf heeft kunnen uitzoeken en aanstellen. Daardoor heeft hij een dopingvrije cultuur kunnen creëren. 'Ik stel hoge eisen in alle opzichten, vooral qua professionaliteit natuurlijk.'

Band met Nederland

Na de Spelen in Sotsji overwoog Poltavets terug te keren naar Nederland, maar hij kreeg geen aanbiedingen van de commerciële ploegen. Hoe lang hij nog werkzaam blijft in Rusland, weet hij niet. Aan de faciliteiten ligt het niet. Kolomna is bereid te investeren in een trainingshal en fietsfaciliteiten. De universiteitstad wil het Heerenveen van Rusland zijn.

Maar de vele managementtaken en Russische bureaucratie vallen de 54-jarige coach zwaar. En zijn band met Nederland is onverminderd sterk. Vrijdag had hij nog contact met shorttracker Sjinkie Knegt, nadat die met gebroken ribben in het ziekenhuis was opgenomen. Poltavets ontdekte hem als jochie in Thialf, toen hij daar werkte als jeugdtrainer.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden