Olympische spelen

Nieuw, modern en verwarrend: mannen en vrouwen in één ploeg

Zogenoemde mixed estafettes moeten op de Olympische Spelen de gelijkheid van man en vrouw illustreren. Het leidt tot een onnavolgbare ‘hagelmix’, vindt oud-zwemmer en NOS-analist Johan Kenkhuis. ‘Ik weet niet waarnaar ik kijk.’

Het Nederlandse mixed estafetteteam kort na afloop van de finale zaterdag. Slotloper Ramsey Angela (rechts) lag na de laatste bocht nog op koers voor goud, maar in de laatste meters viel hij terug naar plek 4. Beeld ANP
Het Nederlandse mixed estafetteteam kort na afloop van de finale zaterdag. Slotloper Ramsey Angela (rechts) lag na de laatste bocht nog op koers voor goud, maar in de laatste meters viel hij terug naar plek 4.Beeld ANP

Het moet, kennelijk, illustreren dat de genderdiscussie niet aan de sportbonden voorbijgaat: bij sporten zoals triatlon, zwemmen, atletiek en judo zijn op de Spelen in Tokio voor het eerst medailles te winnen met ‘mixed’ estafettes, waarbij mannen en vrouwen samen één ploeg vormen. Zaterdag greep Nederland naast die medailles bij de gemengde 4 x 400 meter estafette (vierde plaats), de triatlon (vierde), judo (vijfde) en zwemmen (zesde) op onderdelen die de bonden zelf als ‘vernieuwend’ en ‘modern’ beschouwen.

Oud-zwemmer en analist bij de NOS Johan Kenkhuis heeft weinig op met de 4 x 100 meter wisselslag ‘mixed’ met dus twee vrouwen en twee mannen in de ploeg. ‘De hagelmix-estafette', schampert hij. Kenkhuis heeft geen idee waar hij naar zit te kijken. Ploegen mogen zelf uitmaken of een man of een vrouw de school-, rug-, vlinder of vrije slag zwemt en dat leidt tot een amper te volgen gespetter in het bad, vindt hij.

Met dit soort onderdelen moet waarschijnlijk de gelijkheid van man en vrouw worden geïllustreerd, maar ongeveer gelijke tijden zwemmen ze nu eenmaal niet. Ploegen die ervoor kozen op de eerste twee slagen (rug- en schoolslag) mannen op te stellen, lagen zaterdag halverwege de race een flink eind voor op ploegen die bij een van die twee slagen een vrouw hadden opgesteld. Kenner Kenkhuis raakte bij dit onderdeel elk overzicht kwijt.

Overbelasting

Wat voegt zoiets nu eigenlijk toe? ‘Overbelasting bij de zwemmers, wéér een nummer erbij’, vindt Kenkhuis. Hij is een erkend tegenstander van deze vernieuwing die over een paar jaar, vreest hij, als een gevestigd onderdeel wordt gezien. ‘Dan is dus het nieuwe eraf en blijft het als kijksport even onoverzichtelijk als nu.’ Binnen de zwemwereld schiet hem geen enkele naam te binnen van iemand die dit onderdeel een waardevolle toevoeging vindt.

Ja, de Britse olympische afvaardiging zal nu wel blij zijn. De ‘mixed’ van Groot-Brittannië won zaterdag, zoals voorzien, de gemengde estafette. Weer een gouden medaille erbij. Vooral dankzij de schoolslag-gigant Adam Peaty. Maar zelfs de de geoefende kijker moest de teamopstelling bij de hand hebben (zwemt er nu een man of een vrouw?) om er nog iets van te begrijpen.

Van Kenkhuis mag het. Wel vraagt hij zich retorisch af wie eigenlijk bepaalt wat sport is. Wie, naast de sportbonden zelf, op dat gebied ongetwijfeld een grote stem heeft, vermoedt Kenkhuis, is het bedrijf met uitzendrechten op sport. ‘Alles draait om commercie dus als de kijker zo’n gemengde ploeg leuk vindt, zal het wel een functie hebben.’ En precies dát betwijfelt hij: ‘Het is allemaal zo onoverzichtelijk.’

Bij het aloude olympische motto citius (sneller), altius (hoger) fortius (sterker) past de vernieuwingsdrift in die zin dat zo'n ‘mixed’ estafette weer tot ‘meer’ leidt, en om ‘meer’ draait het bij sport ook altijd. Kenkhuis pleit juist voor minder, want aan het eind van de zwemweek zijn veel sporters ‘op’. Hijzelf in zekere zin ook: ‘Ik weet niet waar ik naar kijk. Pas in de laatste tien meter van die 4 x 100 mixed ontstaat er een soort beeld. En dat moet ik dan analyseren?’

Dressel

Bij zijn kritiek op de overbelasting van zwemmers kreeg Kenkhuis zaterdagochtend in die zin gelijk dat zelfs de beste zwemmer van het olympische toernooi, de Amerikaan Caeleb Dressel, niet over onuitputtelijke krachten blijkt te beschikken. Bij de 4 x 100 ‘mixed’ was hij als slotzwemmer de enige man. De tv-camera had de Amerikaanse ploeg na 300 meter zwemmen niet eens in beeld, zo ver lag die achter. Dressel haalde weliswaar vrouw na vrouw in, maar verder dan plaats vijf kwam zijn ploeg niet.

Wel vestigde Dressel een nieuw soort record afgelopen nacht (Nederlandse tijd), waarvoor hij niet zijn zoveelste medaille kreeg. Binnen 80 minuten zwom hij drie nummers. Hij won de 100 meter vlinder in een wereldrecord, plaatste zich als snelste voor de finale 50 meter vrije slag en trad tenslotte ook nog aan bij de ‘hagelmix’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden