Niets, zelfs geen botbreuk, komt tussen Sven Kramer en dat ene doel: olympisch succes

Met twee vingers in de neus naar olympisch goud? Wie Sven Kramer kent, weet dat dit niet zo is. Rugklachten, de continue druk om te presteren: vaak zit het tij bij hem niet mee.

Kramer pakt voor de derde keer goud op de olympische 5 kilometer: een unicumBeeld Klaas Jan van der Weij

Met een beleefd applausje namen de toeschouwers in de Gangneung Oval kennis van de olympische titel van Sven Kramer, zijn derde op rij op de 5 kilometer. De gedoodverfde favoriet had gedaan wat iedereen verwachtte. Ook de winnaar zelf toonde - afgezien van een vreugdesprong het podium op - weinig emotie. Het was nog net geen normale werkdag geweest. Verder dan een gemeenplaats ('het blijven Spelen') reikte zijn vreugde niet.

Dat is het gevaar voor de sporter die al jaren ver boven zijn concurrenten uitsteekt. De spontane vreugde die zijn ploeggenote Carlijn Achtereekte zaterdag etaleerde, na haar onverwachte winst op de 3 kilometer, voelt Kramer niet meer. Het publiek evenmin en dat is jammer, want Kramers zege in Gangneung oogde alleen eenvoudig. Die schijn was bedrieglijk.

Kramer voelt continu de druk van anderen en van zichzelf. Hij rijdt er anders door. 'Ik weet niet hoe het is om als underdog te rijden. Ik rijd bijna altijd defensief. Soms vergeet ik om te rijden voor de overwinning en kijk ik teveel over mijn schouder', zei hij twee dagen voor zijn olympische race. Als hij niet wint, dan kan hij de hoon van miljoenen televisiekijkers verwachten en kritische stukken in de krant.

Kramer moet veel laten voor zijn sport. Afgezien van wielrennen heeft hij geen liefhebberijen naast zijn werk. Hij is geen asceet, maar houdt zich verre van de Nederlandse poldersociety en maakt zijn wereld zo klein mogelijk. Zijn leven is even voorspelbaar en saai als de manier waarop hij zijn 5 kilometers wint.

Er zijn maar weinig andere schaatsers die diezelfde honger naar succes hebben, die net zo fanatiek en gedisciplineerd zijn als de 31-jarige Fries. Om beter te herstellen zorgt hij in elk hotel, waar ook ter wereld, voor goede matrassen. Desnoods laat hij ze speciaal leveren.

24 pillen slikte Sven Kramer soms per dag na de Winterspelen van Vancouver. Het paste in een speciaal dieet. Maar hij liep een vitaminevergiftiging op en was een jaar uitgeschakeld.

Soms gaat hij in zijn drang naar perfectionisme zelfs te ver. Na de Winterspelen van Vancouver, waar hij door een verkeerde wissel naast het goud greep op de 10 kilometer, begon hij met een speciaal vitamine- en supplementendieet: per dag slikte hij soms 24 pillen. Dat moest hij bezuren. Hij liep naast een bovenbeenblessure een B6-vitaminevergiftiging op en was een jaar uitgeschakeld.

Hij keerde terug op zijn hoge niveau uit Vancouver (2010), waar hij zijn eerste gouden medaille op de 5 kilometer had gewonnen. In Sotsji volgde de tweede zege. Daarna ging het weer mis. Hij kampte met problemen aan zijn luchtwegen en liet zich opereren. Wat een vrij eenvoudige ingreep had moeten zijn, werden twee operaties en een streptokokkeninfectie. 'Ik was na Sotsji helemaal af. Dat kostte me een jaar', bekende hij afgelopen oktober.

Ook dit jaar ontkwam de pupil van Jac Orie niet aan tegenslag. Tijdens een wielerwedstrijd in het voorjaar sloeg hij met zijn voorwiel in een gat en klapte tegen het wegdek. Een pijnscheut in de schouder: sleutelbeen gebroken. Vloekend zat hij in de berm, maar legde na de eerste schrik onmiddellijk contact met zijn arts en werd die avond nog geopereerd. Vier dagen later zat hij alweer op de fiets: trainen.

Het tekent zijn vastberadenheid. Niets, zelfs geen botbreuk, komt tussen hem en dat ene doel: olympisch succes. Om dezelfde reden negeert hij al jaren de pijn in zijn rug. Het is zijn zwakke plek, hij liet zelfs eens een speciaal apparaat ontwikkelen om zijn rugspieren te versterken. Maar hij heeft geleerd eromheen te werken, de pijn te verbijten.

'Elke topsporter heeft zijn beperking', legde hij eens uit. 'Bij een ander is het zijn knie of zijn nek. Weer een ander heeft niet genoeg getraind, heeft een slechte motivatie. Bij mij is het mijn rug.'

Rugklachten, tegenslagen, het weerhoudt hem er niet van om alsmaar door te trainen. Waarom? Het is niet de liefde voor het schaatsen die hem drijft of het luxe leventje van de dikbetaalde topsporter. Natuurlijk, hij wil die vermaledijde olympische 10 kilometer na drie mislukte pogingen eindelijk eens winnen, maar zelfs als dat komende donderdag lukt is hij nog niet verzadigd. Hij is verslaafd aan winnen en zal er alles aan doen om in zijn behoefte te blijven voorzien.

Zondag in Gangneung liep alles in elk geval gesmeerd op de 5 kilometer. Hoewel een nieuwe generatie concurrenten zich heeft aangediend, onder leiding van de Nederlandse Canadees Ted-Jan Bloemen, weerstond hij de aanval op zijn positie. Hij diende de elfde rit onder de tijd van Bloemen (6.11,61) te duiken om voor de derde maal op rij goud te winnen, een unicum in het schaatsen. Dat deed hij geroutineerd: als een schaatsende boekhouder snelde hij naar de winnende eindtijd: 6.09,76.

Zijn eerste hoofdprijs is binnen, nog twee te gaan.


De mooiste verhalen over de Olympische Winterspelen

Lees de mooiste verhalen over de Olympische Spelen, verzameld op één pagina.

De overwinning van Kramer kwam tot stand na een uiterst gedegen, zorgvuldig opgebouwde race. Toch was de eindtijd ver onder de stevige verwachtingen.

Nederland is in Zuid-Korea met 29 schaatsers en shorttrackers: elf geboren Friezen en twaalf 'Thialf-Friezen' die in de provincie wonen om hun sport te beoefenen. (+)

Eigenlijk is schaatsen nog steeds een fundamenteel raadsel. Lees hier waarom. (+)

De alternatieven voor het schaatsen: deze ándere sporten moet u kijken. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden