Niet wegdromen Tom, jij bent de baas

Tom Dumoulin (25) is vrijdag in de Giro gestart als kopman. Dat vraagt om een aanpassing. De tijdrijder en solist van weleer moet zich nu laten horen in plaats van zich te verstoppen in het peloton.

Tom Dumoulin na de winst in de eerste etappe van de Giro d'Italia. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Zojuist heeft de kopman verteld over de aanstaande Ronde van Italië en zijn verwachtingen daaromtrent. Tijd voor de groepsfoto. Zijn ploeggenoten schuiven aan. Men stelt zich op voor de executie. Maar het salvo van de fotografen wordt een halt toegeroepen. Een kopman behoort niet naast zijn manschappen te staan. Zij dienen hem te omringen.

In het wielerwoordenboek van Van Dale wordt de kopman, cq kopvrouw, als volgt gedefinieerd: 'De belangrijkste en klasserijkste wielrenner die als grootste kanshebber tijdens een wedstrijd door de andere ploegrenners in alles ondersteund moet worden.'

Sinds kort is Tom Dumoulin (25) zo'n kopman. Zijn prestatiecurve heeft hem langzaam maar zeker van een pure tijdrijder veranderd in een klassementsrenner. De Giro is de eerste grote ronde waarin hij een proeve van bekwaamheid aflegt.

Met de bijbehorende allure zit Dumoulin deze woensdagmorgen in Apeldoorn achter een tafel waarop 'Fight for pink' staat geschreven. Ontspannen en zelfverzekerd is hij. Een kuif van aerodynamische recordhoogte dwingt vanzelf respect af. In keurig afgebakende zinnen geeft de kopman gedachten en bedoelingen prijs. Niet te veel, niet te weinig. Kluifjes voor de media zijn het.

Werd zijn karakter vroeger gekenmerkt door verstrooidheid, nu maakt Tom Dumoulin een besliste en kordate indruk. Als de persconferentie woensdag wat aarzelend op gang komt, brengt hij hoogstpersoonlijk de vaart erin. Irritatie lijkt voortdurend op de loer te liggen. Een rinkelende telefoon kan rekenen op een reprimande.

Desgevraagd stelt hij niettemin vast dat de metamorfose nog niet voltooid is. 'De communicatie kan beter', zegt Dumoulin met een hem typerend gevoel voor understatement. Dan heeft hij dus het over de onderlinge communicatie. In de koers is Tom Dumoulin nog te veel met zichzelf bezig en te weinig met het team.

Kwestie van communiceren

Ploegleider Aike Visbeek heeft een voorbeeld uit de praktijk van Parijs-Nice, twee maanden geleden. Zodra het bergop ging, gooiden de ploegen van Sky en Tinkoff kolen op het vuur en belandde Dumoulin weleens achterin het peloton. De Oostenrijker Georg Preidler was de aangewezen ploeggenoot om zijn kopman weer naar voren te loodsen.

Visbeek: 'Soms bleef Tom gewoon zitten. Hij dacht: dat komt straks wel. Op zich is daar niks mis mee. Alleen moet hij het wel zeggen. Nu deed Georg wat van hem werd verwacht, maar als hij omkeek, zat Tom niet in zijn wiel. Dat is dus een kwestie van communiceren.'

In het tijdschrift Procycling zegt Dumoulin daarover: 'Bij mij draait het vaak om meer duidelijkheid verstrekken. Dat komt doordat ik het dikwijls fijner vind mijn eigen weg te zoeken. Ik kan daarom af en toe overkomen als een dromer en dat is ook wel zo.'

Tom Dumoulin op weg naar de finish tijdens de eerste etappe van de ronde van Italia. Beeld anp

De zeven ritten tussen Parijs en Nice golden intern als een generale repetitie voor de aanstaande Ronde van Italië. Kan een coureur die altijd lid van het collectief is geweest , de omslag maken naar het kopmanschap?

Volgens de Amerikaan Chad Haga, in de Giro een van Dumoulins helpers, spreekt zoiets niet vanzelf. 'Moet je opeens tegen een collega zeggen: rijd jij dat gat eens voor mij dicht. Ik weet niet of ik dat zou kunnen.'

Marc Reef, komende weken ploegleider in Italië, weet zeker dat Dumoulin het wel kan. 'Vanaf het begin was het de ploegleiding duidelijk dat Tom wat extra's in zijn mars had. Heel geleidelijk heeft hij de afgelopen jaren stappen gezet. Deze laatste stap naar het kopmanschap lijkt groot, maar is dat eigenlijk niet. Bovendien is Tom een snelle leerling. Hij zal niet gauw dezelfde fout twee keer maken.'

Eerder een luisteraar dan een spreker

Samen met trainer Adriaan Helmantel en de van Lotto-Jumbo overgekomen Laurens ten Dam heeft Reef voor het seizoen al eens om de tafel gezeten met de aanstaande kopman. Tom Dumoulin was gastheer en droeg zorg voor een pan chili con carne.

Het belangrijkste gespreksonderwerp was inderdaad de communicatie, maar dan in de breedste zin van het woord. Niet alleen in de wedstrijd moet de kopman zijn wensen en bedoelingen uitspreken. Dat dient ook te gebeuren in de voor- en nabespreking.

Dumoulin vond dat aanvankelijk moeilijk. 'Ik ben van nature eerder een luisteraar dan een spreker', heeft hij weleens gezegd. Visbeek: 'Dat zit ook in het karakter van de tijdrijder. Die legt de focus vooral bij zichzelf. Maar we steken er veel tijd in. En dan is het niet erg wanneer er eens een stilte valt. Dergelijke meetings moeten gewoon naar een hoger niveau.'

Binnen Giant-Alpecin, zoals de ploeg voor het tweede seizoen heet, werd de kopman aanvankelijk uitgespeeld in massasprints. Dat is minder vanzelfsprekend geworden door het vertrek van Marcel Kittel en de ontwikkeling van John Degenkolb tot coureur voor de klassiekers. Toch is het proces niet anders. Reef: 'Marcel en John moesten ook leren hun positie te bepalen.' Ook de werkverdeling verschilt niet wezenlijk. Visbeek: 'Ook een sprinter moet de hele koers worden bijgestaan, net als een klassementsrenner.'

Kan Tom Dumoulin leren van iemand als Degenkolb? Reef: 'John is veel meer een man die met de vuist op tafel slaat als het hem niet zint. Zo zit Tom niet in elkaar en dat moet hij ook niet willen. Je moet als kopman een eigen stijl hebben. Anders is het niet geloofwaardig.'

Bert De Backer, een solide Vlaming van 32, is de komende weken zijn koerskapitein. Met zijn ervaring, al acht jaar in dienst van dezelfde ploeg, fungeert De Backer als een soort toezichthouder. Doen de knechten wat ze geacht worden te doen, doet de kopman wat hij geacht wordt te doen? 'Als ik denk dat Tom te ver van achteren zit, dan moet hij naar voren. Geen discussie. Punt uit.'

John Degenkolb. Beeld afp

Geboren kopman

De Ronde van Italië is pas de eerste wedstrijd dit seizoen waarin ze als zodanig samenwerken. Dat is geen probleem, zegt hij. 'We moeten het ook niet moeilijker maken dan het is. Wielrennen is geen hogere wiskunde.'

Gezien de kwaliteiten van Dumoulin als tijdrijder ligt het zwaartepunt van zijn werkzaamheden in de openingsweek. Als de kopman heelhuids door de eerste schermutselingen komt, kan hij volgende week zondag een belangrijke slag slaan in de 40 kilometer lange tijdrit in Toscane. Maar De Backer is niet de man die zich het hoofd op hol laat jagen. 'Eerst Gelderland. Daarna kijken we verder. Tom is een jongen die weet wat hij wil. Het komt vast allemaal goed.'

Die indruk wekt Dumoulin ook aan de vooravond van de Giro. Je zou zeggen: een geboren kopman. Toch zegt hij niet veel lol te beleven aan zijn nieuwe status, in elk geval niet aan alle poespas. 'Het liefst had ik nu in bed gelegen of met vrienden een kop koffie gedronken op het terras.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden