DENKSPORTSchaken

Nezjmetdinov kont onweerstaanbaar aanvallen als hij de vijandelijke koning in het vizier kreeg

Eerbetoon aan de Rus Rashid Nezjmetdinov, eerder een artiest dan een winnaar.

Er zijn schakers die pas na hun dood worden erkend als kunstenaars van een zelden vertoond niveau. Een van hen is de Rus Rashid Nezjmetdinov (1912-1974), over wie ook door de schakers van deze tijd met ontzag wordt gesproken. Toen zijn naam deze week viel ­tijdens een partijbespreking op de site Chess24, buitelden de commentatoren ­Yasser Seirawan en Peter Svidler over elkaar heen om de lof te zingen van een artiest, die onweerstaanbaar kon aanvallen als hij de vijandelijke koning in het vizier kreeg.

Nezjmetdinov dankt zijn reputatie aan de kwaliteit van zijn mooiste partijen en niet zo zeer aan zijn toernooiresultaten, al waren die lang niet slecht. In 1954 lag hij in Boekarest op koers voor de eerste prijs, tot een nederlaag in de slotronde hem terugwierp naar de tweede plaats. Vijfmaal won hij het kampioenschap van Rusland (niet te verwarren met het kampioenschap van de Sovjet-Unie) met als hoogtepunt de zege in het toernooi van Sotsji 1958, waarin hij onder anderen Kortsjnoi en Poloegajevski achter zich liet.

Denk niet dat Nezjmetdinov een potentiële kandidaat voor de wereldtitel was. Hij kon wijzen op fraaie resultaten tegen ­spelers als Spassky, Bronstein en Tal, maar tegen excellente verdedigers had hij het moeilijk. Nooit lukte het hem een partij te winnen tegen Petrosian of Kortsjnoi.

In 1958 speelde Nezjmetdinov tegen Lev Poloegajevski de partij van zijn leven, die ook door de verliezer op de juiste waarde werd geschat: ‘Ik denk dat ik minstens tienmaal van Nezjmetdinov heb gewonnen. Toch zou ik die tien overwinningen graag ruilen tegen de nederlaag die ik in Sotsji tegen hem leed. Dat was een juweel voor de eeuwigheid.’

Poloegajevski – Nezjmetdinov

Sotsji 1958

1.d4 Pf6 2. c4 d6 3. Pc3 e5 4. e4 exd4 5. Dxd4 Pc6 6. Dd2 g6 7. b3 Lg7 8. Lb2 0-0 9. Ld3 Pg4 10. Pge2 Dh4 11. Pg3 Pge5 ­ 12. 0-0 f5 13. f3 Lh6 14. Dd1 f4 15. Pge2 g5 16. Pd5 g4 17. g3 fxg3 18. hxg3 Dh3 19. f4 Le6! 20. Lc2

Niet 20. fxe5? Lxd5 of 20. Pxc7 Txf4! 21. gxf4 g3 en zwart wint.

20 ... Tf7 21. Kf2 Dh2+ 22. Ke3 Lxd5 23. cxd5 Pb4 24. Th1?

De toren mocht de f-lijn niet verlaten. Na 24. a3 Pxc2+ 25. Dxc2 Dh3 is nog niets beslist.

Diagram links

24 ... Txf4!

Poloegajevski: ‘Ik verzonk in diep gepeins en begreep dat er geen hoop meer was. Ik ging een partij verliezen die de wereld rond zou gaan.’

25. Txh2

Hopeloos is 25. gxf4 Lxf4+ 26. Pxf4 Pxc2+ en zwart wint.

25 ... Tf3+ 26. Kd4

Diagram rechts

26 ... Lg7!

Dreigt onder meer 27 ... b5 met de matdreiging 28 ... c5+ 29. dxc6 Pexc6.

27. a4 c5+ 28. dxc6 bxc6 29. Ld3 Pexd3+ 30. Kc4 d5+ 31. exd5 cxd5+ 32. Kb5 Tb8+ 33. Ka5 Pc6+

Wit geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden