nieuwswk schaatsen

Net op tijd ontwaakt Bloemen, met een gouden medaille op de WK als resultaat

Hoe kan het toch dat Ted-Jan Bloemen uit het niets de wereldtitel op de 5 km pakte, voor Patrick Roest? Daarvoor was een indringend gesprek nodig tussen de Nederlandse Canadees en coach Bart Schouten. ‘Ik zag het heilige vuur niet meer bij Ted-Jan.’

Ted-Jan Bloemen tijdens de 5 km in Salt Lake City.Beeld AP

Toen de Canadese schaatsers twee weken terug een trainingskamp in Salt Lake City belegden, moest een deel de trip voor de helft zelf betalen. Voor andere toernooien, zoals de WK allround en sprint, is helemaal geen geld. Sprinter Laurent Dubreuil verbleef vorig jaar tijdens de WK sprint bij een gastgezin in Heerenveen, omdat de kas bij de Canadese schaatsbond leeg was.

Het staat in schril contrast tot de twee privévliegtuigen die afgelopen week werden gehuurd om Sven Kramer en Patrick Roest apart van elkaar van Calgary naar Salt Lake te vervoeren. Kramer had uit eigen zak al een vlucht geboekt om zijn lijf te ontzien, de ploeg van Roest greep in nadat er problemen waren met de lijnvlucht.

Geld is er nauwelijks in Canada, succes wél. Op de eerste dag van de WK afstanden in Salt Lake versloeg Ted-Jan Bloemen op de 5 kilometer achtvoudig kampioen Kramer (tweede) en tweevoudig wereldkampioen allround Roest (diskwalificatie). De 22-jarige revelatie Graeme Fish werd derde, Jordan Belchos vijfde.

Bart Schouten

Toen de Nederlandse trainer Bart Schouten tien jaar geleden in Canada begon, vroegen mensen hem hoe hij in hemelsnaam dacht de concurrentie met Nederland aan te gaan. Schaatsen is in Canada een veredelde amateursport. Voor geld zijn de rijders afhankelijk van het Canadese olympisch comité. Een grote sponsor is er niet.

Dit seizoen was er budget voor hooguit 27 dagen trainingskamp. Schouten: ‘Terwijl we in de voorbereiding best twee weken naar de zon hadden gewild. Alleen: als we dat doen, mogen er minder schaatsers mee naar de wereldbekers. Juist die wedstrijden zijn voor jonge talenten belangrijk om ervaring op te doen. Het betekent constant scherpe keuzes maken.’

Misschien, meent Schouten, schuilt daarin wel een verklaring voor het Canadese succes. Geld is niet leidend, visie, kennis, een fijne sfeer en goede werkomstandigheden wel. De Canadese bond heeft Calgary als uitvalsbasis. ‘Elke dag dat ik naar de baan ga, denk ik: wat prachtig dat ik hier mag werken. De faciliteiten zijn echt top.’

Bovendien roemt Schouten de wetenschappelijke aanpak van de Canadese bond, waardoor hij individuele programma’s voor zijn schaatsers kan samenstellen. Mede daardoor kon Bloemen donderdag op het juiste moment van het seizoen pieken, in tegenstelling tot Roest. Hij heerste dit seizoen met negen zeges op de vijf kilometer, maar moest uitgerekend op de WK afstanden concluderen dat de pijp leeg was.

Na zijn mislukte race (vierde tijd) werd hij gediskwalificeerd omdat hij – in volle concentratie voor de wedstrijd – was vergeten zijn armband om te doen. Een fout die hij zichzelf kwalijk nam. Maar het werpt ook de vraag op of niemand van de ruime begeleidingsstaf hem daar even op had kunnen attenderen.

Eerlijk

Schouten was eerlijk. Dat Bloemen voor het eerst in zijn carrière een gouden medaille op een WK veroverde, had ook hij aan het begin van het seizoen niet kunnen bevroeden. In de eerste wereldbekerwedstrijden eindigde de in Gouda opgegroeide schaatser, wiens vader een Canadees paspoort heeft, steevast in de achterhoede of moest hij zelfs in de B-divisie starten.

Bloemen is afgelopen zomer vader geworden en had moeite om zijn nieuwe leven in het topsportbestaan in te passen. Een jaar eerder ging hij op wereldreis met zijn vrouw om de batterij weer op te laden. Zo was er altijd wel wat. Schouten vroeg hem in de voorbereiding op de man af of het niet beter was om te stoppen. ‘Ik zag het heilige vuur niet. Hij kon de scherpte niet opbrengen om diep te gaan. Dat wil ik niet in mijn team, waarin ook jonge jongens zitten. Die hebben juist een voorbeeld nodig.’ 

Bloemen herpakte zich dus, met uiteindelijk een gouden medaille op de WK als tastbaar resultaat. Schouten erkent dat de Canadezen in Salt Lake City (1.423 meter) het voordeel van hoogte hadden. Hun baan in Calgary ligt op 1.105 meter. Maar alleen naar dat voordeel wijzen, vindt hij te kort door de bocht. ‘Als deze WK afstanden nu ergens anders waren gehouden, hadden we dezelfde uitslag gehad. Laten we ook niet vergeten dat Ted-Jan zijn twee olympische gouden plakken in Zuid-Korea heeft behaald, op zeeniveau.’

Niet gewend aan hoogte

Kramer, die tweede werd, opperde na de vijf kilometer dat Nederland veel kwalificatiemomenten heeft in één seizoen. ‘Ik moet in oktober hard schaatsen in Thialf, in december hard schaatsen in Thialf en in januari hard schaatsen in Thialf. Dat is geen excuus, maar de consequentie is dan wel dat je niet voor langere tijd naar Salt Lake City kan gaan om aan de hoogte te wennen.’

Schouten geeft Kramer daarin deels gelijk. ‘Door de prestatiedichtheid is het moeilijker om je in Nederland voor een toernooi te plaatsen. In dat opzicht heeft Ted-Jan het makkelijker gehad. Aan de andere kant: ook wij hebben gewoon twee kwalificatiemomenten in een seizoen, in oktober en in januari.’

De afgelopen jaren kreeg hij aanbiedingen om terug te gaan naar Nederland. Hij sloeg ze af. Voorlopig zit hij goed in Canada, waar hij samen met zijn vrouw en zoon in Calgary woont. Maar denk niet dat er niets te verbeteren valt. ‘Canadezen zijn te lief’, zegt hij. ‘Het is een land waar respect hoog in het vaandel staat, waar mensen relaxed met elkaar omgaan. Daar is op zich niets mis mee. Maar in de topsport mag dat best iets minder.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden