Nederlandse atletes groeien naar wereldtop

Met goud en een vierde plek behaalt Nederland een ongewoon succes op de 1.500 meter in Birming ham. En dat terwijl NOC*NSF drie jaar geleden de subsidie nog stopzette vanwege 'te weinig talent'.

Sifan Hassan gaat bij de Diamond Leaguewestrijden van zondag in Birmingham op de 1.500 meter als eerste over de streep in een tijd van 4.00,30.Beeld EPA

Ze vonden elkaar meteen na de eindstreep in Birmingham, Sifan Hassan en Maureen Koster, de glorieuze winnares van de 1.500 meter (4.00,30) en de uitgeputte nummer vier (4.06,62). Ze wisten dat het ongewoon was: twee Nederlandse middellangeafstandloopsters met een topklassering in de Diamond League.

Voor Hassan was het de eerste Diamond Leaguezege van dit seizoen, na drie podiumplaatsen. Vorig jaar won ze de 1.500 meter tweemaal. Koster is een nieuwkomer in de eredivisie van de atletiek. Ze deed voor de derde keer mee en eindigde niet eerder zo hoog. In Rome was ze donderdag zesde.

De sterke prestaties van de vrouwen staan niet op zichzelf. Tot de twaalf atleten die zich al hebben geplaatst voor de zomerspelen van 2016 behoren vier loopsters. Behalve Hassan (1.500) en Koster (1.500 en 5.000) zijn dat Susan Kuijken en Jip Vastenburg (beide 10.000).

Die kwalificaties zijn opmerkelijk in het licht van het besluit dat sportkoepel NOC*NSF drie jaar geleden nam. De subsidie voor de middellange afstand werd stopgezet wegens gebrek aan prestaties en perspectief. Honoré Hoedt, Hassans huidige trainer, moest vertrekken als bondscoach. De kans op olympisch succes werd zo laag ingeschat dat getalenteerde lopers niet eens in aanmerking konden komen voor een maandelijks stipendium via de zogeheten A-of B-status.

Onvoorziene wending

'Zo wispelturig is topsport', zegt Ad Roskam, sinds 2014 technisch directeur van de Atletiekunie, over de onvoorziene wending.

Vanwege de goede prestaties van de loopsters is het geld dat voorheen naar werpers ging (Erik Cadée, Rutger Smith) door NOC*NSF overgeheveld naar de middellange afstanden. Het gaat volgens Roskam om 130 duizend euro per jaar, geld dat hoofdzakelijk wordt besteed aan wekenlange hoogtestages en medische ondersteuning (fysiotherapie).

Met haar mondiale toptijden veroverde Hassan vorig jaar de A-status. Volgens Roskam hebben ook de andere drie vrouwen die positie sinds hun olympische kwalificatie.

'Het zijn stuk voor stuk atletes die zich spectaculair ontwikkelen. Waar het leek alsof er weinig talent in de pijplijn zat, blijkt plotseling dat je vier meiden hebt die in Europa met de absolute top meedraaien en mondiaal tot de top behoren of er dicht tegenaan zitten.'

Was die ontwikkeling niet te voorzien geweest, zoals de afgevloeide coach Hoedt betoogde? Ad Roskam denkt van niet. Hij weet uit ervaring hoe lastig het is te voorzien wie uiteindelijk de wereldtop zal bereiken. Voor zijn overstap naar de Atletiekunie was hij bij NOC*NSF tien jaar lang verantwoordelijk voor talentontwikkeling.

tlete Sifan Hassan samen met Ellen van Langen nadat ze de 1000 meter bij de FBK Games heeft gewonnen. Hassan schreef met haar tijd het oude Nederlandse record van Ellen van Langen uit 1993 uit de boeken.Beeld anp

Eenderde haalt het

Roskam: 'Het is niet zo moeilijk om te zien welke jeugdsporters getalenteerd zijn. Alleen is het bijna onmogelijk te zien of ze de top ook gaan halen. Van de jonge atleten die goed zijn, haalt ongeveer eenderde tot de helft ook als senior een hoog niveau.

'In die laatste groep heb je twee typen. Degenen die altijd zo tegen de finale aanhangen, dus topacht of topzestien. En je hebt de mensen die structureel op het finaleniveau zitten en soms een medaille winnen. Van de eenderde die doorstroomt, is dat laatste groepje maar een klein deel. Dat maakt voorspellen lastig.'

De discussie over de juistheid van de NOC*NSF-beslissing van 2012 vindt Roskam minder belangrijk dan de vaststelling dat de huidige talenten adequaat en snel worden geholpen. Hoe beter de atleet presteert, zegt hij, hoe meer budget er beschikbaar is. Hij is het oneens met coach Hoedt, die herhaaldelijk heeft betoogd dat Hassan en hij te weinig ondersteuning krijgen.

Het aanstellen van een nieuwe bondscoach ligt niet in de lijn der verwachting. Grete Koens blijft voorlopig de enige trainer voor de middellange afstand, met talentontwikkeling als hoofdtaak. Hassan (22), Koster (22), Kuijken (28) en Vastenburg (21) hebben ieder een eigen coach, die geen arbeidscontract heeft met Atletiekunie of NOC*NSF. Of ze worden betaald en hoeveel, hangt af van de atletes.

Maureen KosterBeeld anp

Papendal

De loopsters werken weinig samen. Ze vormen alleen op hoogtestages soms enkele weken een groep. Kuijken verblijft het grootste deel van het jaar in Australië. Aan die keuzevrijheid zal Roskam niet tornen, ondanks de goede ervaring met centrale trainingen voor meerkampers. Zij trainen op sportcentrum Papendal in kleine groepjes bij drie voltijds coaches. Vijf meerkampers zijn geplaatst voor Rio de Janeiro, plus oud-zevenkampster Dafne Schippers.

Het is geen doel om de vier loopsters naar Papendal te krijgen, zegt Roskam. Hij gelooft niet dat centrale training per se tot betere resultaten leidt, al roemt hij de faciliteiten van het sportcentrum.

'Het zou een mirakel zijn als dat zou werken. Als ze het willen zijn ze uiteraard van harte welkom, maar het ligt niet voor de hand dat zoiets voor iedereen de beste oplossing is. Cruciaal is dat het tussen een atleet en coach klikt. Dan gaat het erom of ze elkaar mogen, en vooral of de coach snapt hoe een atleet in elkaar zit, hoe hij haar tot prestaties kan brengen.'

Gezien hun snelle ontwikkeling maakt de technisch directeur zich geen zorgen over de loopsters. Zij lijken in staat zich te plaatsen voor olympische finales. Hassan kan misschien zelfs goud winnen, als eerste Nederlandse atleet sinds 1992.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden