Nederlandse aanval opnieuw beste verdediging

De échte verdedigers, de mannen wier blikken aanvallers schrik kunnen aanjagen, zijn bijna onvindbaar in Nederland. Maar voor het nationale elftal maakt het blijkbaar niet uit, want een tegendoelpunt is tegenwoordig een zeldzaamheid....

Alleen Engeland en Duitsland wisten in acht duels onder het duo Advocaat-Van Hanegem een doelpunt te maken tegen Oranje, en dat is toch opvallend. Wat dat overigens betekent blijkt pas op 29 maart, in de cruciale wedstrijd tegen Tsjechië. Onder de acht wedstrijden waren immers zes oefenduels en twee tegen de matige groepstegenstanders Wit-Rusland en Oostenrijk. En af en toe ging het er een beetje chaotisch aan toe achterin, gisteren. Dat is geen goed teken.

Onder de vijf verdedigers op de lijst van Dick Advocaat voor het duel met Argentinië zijn eigenlijk slechts twee geboren verdedigers: Stam en Frank de Boer. Reiziger, bij zijn club Barcelona vaak reserve, werd pas bij Ajax door trainer Van Gaal gevormd tot rechtsachter. Van Bronckhorst en Ricksen waren lang nadat ze de leeftijd van twintig bereikten nog middenvelder, of zijn dat nog. Zenden, tegen de Argentijnen opgesteld als linksachter, staat op de lijst bij de aanvallers en was dat ook meestal, in Oranje en bij zijn clubs.

Maar in het moderne voetbal past het niet meer te spreken van echte vleugelverdedigers à la Suurbier. Ze zijn niet meer nodig, want welke tegenstander stelt nou nog een rechts- of linksbuiten opt Die bestaan al helemaal niet meer. De vleugelverdedigers zorgen bovendien voor aanvallende impulsen, zo zijn ze immers opgeleid, en ze maken daarmee de aanvallers op de vleugels overbodig.

Rechtsbuiten Van der Meyde, niet helemaal fit, bleef de hele wedstrijd op de bank. Overmars hoeft, ondanks telefoontjes naar de bondscoach, niet meteen op een uitnodiging te rekenen. Jammerlijk is dat de voorzetten van Ricksen en Zenden vaak matig zijn, waardoor het effect mager is.

De vleugelverdedigers scoren zelfs, zoals Van Bronckhorst gisteren. Hij valt in voor Van Bommel en neemt de positie in van Zenden, die een linie naar voren schuift. Waar mogelijk gaat hij mee naar voren en hij maakt een doelpunt uit een afstandsschot.

En dan zijn daar de centrale verdedigers, de mannen met overzicht. Zeker in vroeger jaren waren ze nietsontziende kerels: Laseroms, Israel, Rijsbergen. Ja, dat type is schaars in Nederland. Stam is eigenlijk de enige, de laatste der Mohikanen. Als Stam in de rust uitvalt, wordt hij vervangen door Reiziger. Als Stam of Frank de Boer zou wegvallen door een blessure, denkt Advocaat aan Van Wonderen van Feyenoord als vervanger. Hij is 34 jaar. Hofland van PSV, de beoogde opvolger van de 32-jarige Frank de Boer, valt van de ene in de andere blessure.

'Ik vind een verdediger mooi om naar te kijken als hij ook een beetje kan voetballen', zei Stam de dag voor de wedstrijd. En als Stam dat zegt, zegt dat ook iets over de Nederlandse opvatting: verdedigen is nuttig, maar aanvallen is mooi. In Italië, de bakermat van de defensief begiftigden, mag hij Nesta en Maldini graag zien. Dat soort spelers is in Nederland echt niet te vinden.

En toch: acht duels, twee doelpunten tegen. Dat zich geen verdedigers van stavast aandienen, hóeft ook geen probleem te zijn. Zelfs de grootste ploegen uit de geschiedenis van Oranje improviseerden in het hart van de defensie. In 1974 moest Rinus Michels naar een oplossing zoeken door het ontbreken van Israël, die wel mee was naar Duitsland maar door familie-omstandigheden meestal op de bank zat, en de geblesseerde Hulshoff. Hij zette middenvelder Haan in als libero, een belangrijke schakel in het spel dat totaalvoetbal ging heten.

In de ploeg die de Europese titel van 1988 greep was zelfs geen enkele verdediger van origine te vinden. Van Aerle was in het Brabantse land begonnen als een razendsnelle rechtsbuiten/rechtshalf, Van Tiggelen speelde in Oud-Beijerland als jeugdspeler in de spits. De centrale verdedigers Koeman en Rijkaard waren ook opgeleid voor het middenveld. Nederland, weer onder Michels, kreeg drie doelpunten tegen op het gewonnen EK, waaronder een schot van afstand en een strafschop. Ook toen was de aanval de beste verdediging.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.