REPORTAGE

Nederlands zeilgoud is te danken aan de juiste coaches

Beeld epa

De twee Nederlandse wereldtitels in het olympische zeilen waren donderdag het resultaat van verdragende beslissingen op het coachvlak. Marit Bouwmeester vond in december in Jaap Zielhuis de ideale opvolger van haar vertrokken goeroe Mark Littlejohn. Nicholas Heiner koos ervoor zijn vaste coach Dan Slater voor één toernooi, de WK, in te ruilen voor zijn peetvader Guido Alkemade.

Beide Nederlandse Laserzeilers konden op het ereschavot van Santander om het hardst met champagne spuiten toen het krakerige Wilhelmus voorbij was. De ene wereldkampioen had de ander ook nog geholpen. Na het binnenhalen van haar wereldtitel, in de 'wasmachine' in de Spaanse haven, was Bouwmeester naar Heiner gelopen. 'Houd de ogen open voor de rechtse druk', was de tip in zeiljargon.

Heiner volgde het advies op in het tweede en beslissende kruisrak en zeilde met meer dan een minuut voorsprong naar de zege in de medaillerace. Die aanvallende tactiek - niet naar anderen kijken, maar je eigen koers varen - bracht hem de wereldtitel.

Beide wereldkampioenen repten na hun overrompeling van de mondiale armada van de enorme invloed van hun coaches, Zielhuis en Alkemade. Op hun beurt wezen zij op de zelfstandigheid van hun pupillen. Bouwmeester, goed voor olympisch zilver in 2012, is eindelijk volwassen geworden. Ze neemt haar eigen beslissingen. Heiner, zoon van de kampioenszeiler Roy, kon eindelijk eens met een leeggemaakt hoofd een beslissende race naar een goed einde brengen.

Zielhuis over Bouwmeester: 'Ik heb haar vorig jaar geholpen met het zoeken van een opvolger voor Littlejohn, die haar acht jaar onder zijn hoede heeft gehad. Ik heb van het begin gezegd dat ik haar niet wilde coachen. Maar ik deed de Olympische Week van Hyères met haar, die zij won. En later werd ik nog eens opgeroepen om haar bij te staan bij de Europese titelstrijd in Ierland, waar ze tweede werd.'

De coach raakte gecharmeerd van de Friese zeilster met de enorme drive. Na een mislukt WK, 16de in China, liet hij zich overhalen met Bouwmeester te werken. 'Ik leek in haar beleving op Littlejohn. Ik was ook goed met hem.'

Heiner, vorig jaar ook 16de op de WK, werd tot kort voor de wereldtitelstrijd gecoacht door Dan Slater uit Nieuw-Zeeland. Hij beleefde met hem twee mislukkingen: bij de EK en bij de olympische testwedstrijd, in Rio. 'Toen heb ik bewust ervoor gekozen om Guido Alkemade mee te vragen. Ik dreigde de race naar Rio te verliezen van Rutger van Schaardenburg.'

Beeld EPA

Alkemade, familievriend van de Heiners, slaagde erin de onrust bij Nicholas weg te nemen. 'Nicky kijkt te veel naar anderen. Hij moet gaan, gaan, gaan. Anders loopt hij achter de feiten aan. Ik neem hem op een rustdag mee naar een dorpje. We fietsen, we stoppen, we eten wat. Hij is afgeleid. Hij kan vreselijk hard zeilen. Het enige dat hij moet krijgen, is vertrouwen. Dan kan hij olympisch goud halen.'

Beide wereldkampioenen leunden in Spanje feitelijk ook op de steun van de familie. Alkemade is de peetvader van Heiner. 'Ik heb Nicky nog boven het water van de doopvont vastgehouden.'

Bouwmeester heeft broer Roelof in haar begeleidingsteam opgenomen. Hij is haar sparringpartner voor de bootsnelheid. De voormalige topper in de Laser zeilt met een Radial, de vrouwenboot met het kleinere zeil. Zielhuis: 'Marit verslaat haar broer regelmatig. Dat is haar niveau. Roelofs carrière is voorbij. Hij offert zich met liefde voor die van zijn zus.'

Olympische titel blijft grote opdracht voor Nederland

Met twee wereldkampioenen op één dag hees de Nederlandse zeilwereld donderdag in Spanje de vlag hoog in de mast. Toch blijft de grote opdracht van het zeilen om weer een olympische zeilkampioen voort te brengen.

In 1936 was Daan Kagchelland de laatste Nederlander die een zeilboot als winnaar langs het finishschip voer. Het was de O-jol, de Olympiajol van 5 meter. Daarna volgden slechts twee olympische titels voor surfers: Stephan van den Berg in 1984 en Dorian van Rijsselberge in 2012.

Er waren door de jaren heen zeilers die het olympische goud als reëel doel mochten beschouwen. Margriet Matthijsse werd in 1997 en 1999 wereldkampioen in de Europe, maar op de Spelen van 1996 en 2000 bleef ze steken op zilver.

Marcelien de Koning en Lobke Berkhout werden tussen 2005 en 2007 driemaal wereldkampioen, maar bij de olympische regatta van 2008 kwamen ze niet verder dan zilver.

Marit Bouwmeester was bij de vorige Spelen, in 2012, de te kloppen vrouw. Ze kroonde zich in 2011 tot wereldkampioene, haar loopbaan was geplaveid door de ervaren coach Mark Littlejohn, maar in Londen kwam ze niet verder zilver. Zij blijft de vrouw die Daan Kagchelland naar de vergetelheid kan varen en het Nederlandse zeilen van een grote frustratie kan verlossen.

De zeilers Marit Bouwmeester en Nicholas Heiner kozen kort voor de WK in Santander voor een andere coach. Die keuze leverde ze donderdag allebei de titel op in de Laser.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden