Nederlands volleybal als inspiratiebron

Titelverdediger Nederland moet vanavond in en tegen België trachten de kwalificatie voor het EK volleybal veilig te stellen. De Belgische bondscoach, Marc Spaenjers, ziet de gereputeerde opponent als lichtend voorbeeld....

door John Volkers

Toen had België een generatie spelers rond Jo Baetens, de Belgische Ron Zwerver, die qua mogelijkheden niet veel uit de pas liep met de ontluikende grootmacht Nederland. 'Wij hadden een goede lichting. We hadden tot dat moment jullie bij de clubs en het nationale team in de schaduw gesteld, maar dan kwam bij u de boom, met Arie Selinger als bondscoach en met het Bankrasmodel.

'En dan hebben we moeten afhaken. België had in 1987 kunnen aanpikken, en dan hadden we misschien even ver gestaan. Maar de structuren en de financiële middelen ontbraken. Tien jaar lang ontbraken de financiële zekerheden voor een gedegen programma. Toen is onze nationale ploeg in een sukkelgang geraakt en dat heeft tot '96, '97 geduurd.'

Spaenjers had in de tussentijd langs de grote clubs van België gezworven als trainer, langs Roeselare, Lennik en het machtige Maaseik, en was toen weer klaar voor het nieuwe karwei. De 'lange termijn' en 'opbouwwerk' zijn de werkgebieden waarop de oud-speler van het Amstelveense Delta Lloyd ('drie kwart jaar, gekocht van Herentals, in het laatste seizoen van mijn loopbaan') uitblinkt.

Het waren de successen van Nederland die België inspireerden tot nieuwe dadendrang. 'De gouden medaille van Atlanta was dik verdiend. Geen haar op het hoofd die erover denkt afgunstig te zijn. Er is hooguit een gezonde jaloezie. Wij hebben jullie succes goed geanalyseerd om impulsen te geven binnen de eigen federatie.

'We hebben gezegd: luister, dit is mogelijk. Vroeger moest je een structuur als Rusland of een Amerikaans systeem hebben, anders geraakte je nooit in de buurt van het olympisch podium. Nu bewijst een relatief klein land als Nederland dat er ook olympische medailles gehaald kunnen worden. Dan zeg ik: we blijven misschien afhankelijk van een goede lichting, maar als je een goede lichting hebt, dan kun je ook snel aansluiten.'

De koppen werden in België bij elkaar gestoken: een serieuze volleybalnatie, met professionele clubs als Maaseik en Roeselare in de Final Fours van de verschillende Europacup-competities, behoorde een behoorlijke nationale ploeg te kunnen afvaardigen naar de grote landencompetities.

'We wilden continuïteit met de nationale ploeg. Het kan niet zo zijn dat een project omdat je een bepaalde doelstelling niet haalt, voor twee jaar in de ijskast wordt geplaatst. We wilden ons kwalificeren voor de grote competities, EK, WK en Olympische Spelen. En we willen, daar lopen we zelfs op Nederland voor, dat de talenten van onze volleybalscholen doorstromen van basis naar top.

'Ons plan is vastgelegd tot 2002. Mijn contract reikt tot dat jaar. Het moment is gekomen toen Roeselare en Maaseik zich twee jaar geleden achter de nationale ploeg hebben gezet. Zij betalen in de maanden mei, juni en juli de salarissen door. Zij zijn verantwoordelijk voor de grootste financiële inbreng.'

Het vele denken en praten over de toekomst kreeg 30 december '97 in Den Bosch een zeer concrete steun in de rug. België versloeg in De Maaspoort een matig voorbereid Nederland - drie maanden tevoren nog tot Europees kampioen gekroond - met 3-0.

'Die avond kwam uit wat we voorvoeld hadden. Wij waren de mening toegedaan: er is in de wereld absolute top, maar van de subtop zijn wij Belgen niet ver verwijderd. Als we een goed programma in elkaar steken, dan kunnen we meedoen. Dan kwam Nederland-België. Dat was voor iedereen het bewijs.

'Ons olympisch comité voelde dat ook zo en ging ons budgettair ondersteunen. Iedereen dacht: dit is een ploeg, waarom zou die zich niet kunnen kwalificeren voor de Olympische Spelen. Er was enthousiasme, sponsors meldden zich. Het waren mooie dagen.'

De euforie zakte weg in de Euroleague, maar zette de ploegleiding en het bestuur aan tot nieuwe daden. 'Er is bijsturing gekomen. We bleken een te smalle kern te hebben. Met een paar kwetsuren waren we niet opgewassen tegen Turkije of haalden we geen set tegen de Tsjechen.

'Toen duidelijk was dat we door de veranderde regels niet naar de Europese B-categorie konden degraderen, hebben we ons programma dit voorjaar afgestemd op de verbreding van de selectie. We willen naar een groep van 20, 22 spelers. We hebben zeker vier goede spelers erbij gevonden. We hebben met een jonge ploeg gespeeld op de Universiade en pas in november, als we in Brussel de olympische pre-kwalificatie spelen, gaan we de allerbeste twaalf weer kiezen.'

De tijden zijn in korte tijd veranderd. Vroeger was er altijd scepsis rond de nationale ploeg. 'Toen was het populairder om af te zeggen voor België dan ervoor uit te komen. Nu er goede afspraken zijn is er niet één speler geweest die heeft gezegd: ''ik niet''. Integendeel. Spelers krijgen terug belangstelling. Ze vragen of ze weer opgenomen kunnen worden.'

Eindelijk zien Belgische volleyballers hogere doelen. 'Wat jullie in Nederland niet kennen: bij ons is het clubniveau het eindpunt. Spelen voor Maaseik of Roeselare is voor de spelers het grote doel. Maar na Maaseik heb je Italië en dan nog de Olympische Spelen waar je een medaille kunt halen.

'Maar wij hebben geen traditie van een nationale ploeg of van een buitenlands avontuur. Daarom is de stap van Wout Wijsmans van zoveel belang. Hij gaat als eerste Belg naar Italië, naar Ferrara. Hij kan onze Ron Zwerver worden, zeker weten. Hij heeft er de fysieke en technische kwaliteiten voor.

'Jo Baetens had die ook, maar die was zo honkvast als de voetballer Jan Ceulemans. Die liet alle aanbiedingen schieten, omdat hij Brugge niet kon missen. Voor Baetens heeft Falconara de deur platgelopen, maar er was altijd wel een redentje om hier te blijven.

'Jullie Nederlanders hebben het voordeel van jullie mentaliteit. Jullie veroveren zeeën en zijn handelaars over de hele wereld. Belgen zijn honkvaster en traditioneler. Maar ik hoop dat de stap van Wijsmans kanalen opent die we tot nu toe niet gehad hebben. Ik hoop dat zijn stap de andere spelers aanzet om ook in die richting te denken.'

Het Nederlands volleybalteam bestaat uit louter legionairs, spelers die elders hun geld verdienen en Europese ervaring opdoen. De spelers moeten wel want het Nederlandse clubvolleybal stelt internationaal weinig voor. Daarin heeft België dan weer een onmiskenbare voorsprong. 'Het is een haast paradoxale situatie', stelt Spaenjers vast.

Harder knokken moeten zijn spelers ook om de publieke opinie achter zich te krijgen. In Nederland bestaat al tijden bewondering voor de 'lange mannen'. 'In België moet je het kriticisme overwinnen. De kritiek ten opzichte van het eigen product is zo groot dat je een enorme drempel moet overwinnen om een beetje chauvinisme te verwerven.

'Uw sportprogramma's zoals die van Smeets ademen bewondering voor topsport. Bij ons zetten de tv-journalisten de Belgische topsport liever voor schut, trekken alles in het belachelijke. Maar als je dat eenmaal hebt overwonnen, dan loopt de Grote Markt in Brussel vol.'

De derby der lage landen, vanavond in Hasselt, zal gezond chauvinisme kunnen opwekken in België. De Europese kwalificatiewedstrijd is door de Nederlandse bondscoach Toon Gerbrands van een scherp randje voorzien. 'Nu is het oorlog met België, heeft hij verklaard in een volleybalblad, maar hij heeft de oorlog zelf in gang gezet.

'Toon heeft een onhaalbaar compromis voor de interland voorgesteld, 15 augustus. Mijn suggestie was 31 juli. Het is toen uit handen van de coaches genomen en de CEV heeft voor 24 juli gekozen. Maar die datum zal nu toch niet tegenvallen? Nederland heeft de World League-finale in Argentinië niet gehaald en heeft zich ruim kunnen voorbereiden.

'Hun resultaten zijn dit jaar niet zoals verwacht. Maar ik vind dat ze nog altijd een ploeg hebben die op het EK thuishoort. Je kunt zeggen: wij hebben geen belang bij die wedstrijd. Maar wij willen deze wedstrijd wel winnen. We hebben gezien wat de vorige overwinning op Nederland teweeg heeft gebracht. Ik verwacht dat we die stunt moeten kunnen herhalen. Dan krijgen we misschien nieuwe mogelijkheden.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden