AnalyseHerstart Nederlands voetbal

Nederlands voetbal: spreken met twee monden in tijd van chaos

Beeld BELGA

De coronacrisis legt de ware aard van het voetbal genadeloos bloot. Achter de krakende poorten van saamhorigheid regeren de wetten van geld en eigenbelang.

Het is anarchie in het voetbal, zeker in Nederland. Wie is de baas? Uefa, Marc Overmars, clubs, tv-stations? Het voetbal is een ingrijpend netwerk van financiële belangen, dat rafelt nu de pandemie van het coronavirus een streep haalt door de sport. Al blijft het voetbal geloven in een herstart, tot verbazing van menigeen.

De kwestie is: willen de clubs in de eredivisie nog voetballen? Sommige wel, sommige niet, met Ajax, PSV en AZ als pleitbezorgers voor nee. De spelers? Internationale sterren houden zich op de vlakte, pionnen als ze zijn in het grote spel van macht en geld. De meesten in Nederland willen de competitie hervatten, stelde de vakbond VVCS vrijdag. Mits dat veilig kan. Ook in het voetbal zegt iedereen, van hoog tot laag: gezondheid eerst. Het virus moet ingedamd zijn. Richtlijnen van overheid zijn bindend. Al ontmoeten Fifa en Uefa bij voorbaat wantrouwen.

Maffioos

De Uefa is op sociale media alweer duizenden keren uitgemaakt voor maffioos, onder meer vanwege de wedstrijd in de Champions League Atalanta Bergamo – Valencia, vanuit het centrum van de pandemie. Een duel als mogelijke aanjager van verspreiding. Waarbij aangetekend dat die wedstrijd op 19 februari was, toen van inperkende maatregelen weinig was vernomen, ook niet in Italië. Valencia – Atalanta van drie weken later was ernstiger, qua voetbal op de verkeerde tijd en de verkeerde plaats.

De Uefa stelt: competitie uitspelen als het kan. Zo gaat dat in elke bedrijfstak. Het werk oppakken indien mogelijk. Eerst een maand niets doen, daarna kijken of na een periode van training hervatting mogelijk is vanaf half juni, met een uitloop naar begin augustus. Intussen kunnen bestuurders schema’s maken en juridische oplossingen bedenken voor contractperikelen en zo.

Nadelen

Dat scenario heeft nadelen: onzekerheid houdt aan. Spelers zitten nog een maand thuis, met de aantekening dat hetzelfde geldt voor tal van andere beroepsgroepen. Bovendien wordt chaos meegenomen naar het nieuwe seizoen, waar een stapeling van wedstrijden dreigt.

Woensdag vergaderde de Uefa met 55 aangesloten bonden. Het EK en Europese clubduels zijn doorgeschoven om de nationale competities ter wille te zijn. Alles om de financiële nood te lenigen en via eindstanden te bepalen wie komend seizoen aan Europese toernooien mag meedoen.

De Uefa vroeg om eenheid, ondanks het sentiment in de samenleving om te stoppen met voetbal. Dat sentiment negeren, is misschien naïef, maar ook gedurfd. Zo van: laten we wachten hoe de wereld er over een maand uitziet. De hervatting in Nederland is gepland voor half juni, dat is over 2,5 maand. Wie weet is dan te voetballen met lekker weer, voor volk dat toe is aan een verzetje. En als het niet kan, houdt het op.

Granaat

Op de avond na het Europese overleg torpedeerde directeur voetbalzaken van Ajax Marc Overmars dat scenario voor Nederland, met voorbedachten rade. Overmars gooide een granaat over de poort van saamhorigheid. Tot woede van andere clubs, waarvan een aantal het in de basis met hem eens is, op zijn manier van communiceren na.

Samen optrekken is een illusie gebleken. De betrekkelijke nieuwe leiding van de KNVB, ontstaan na de hevige crisis van een paar jaar geleden, mist controle over de clubs, die hun eigen agenda laten prevaleren boven het collectieve belang.

Overmars stelt onder meer dat Nederland niet zo’n grote tv-markt heeft. Stoppen kan best. Ajax ontvangt ongeveer 9 miljoen euro per jaar uit nationale tv-rechten, waarmee de club ontevreden is. Andere clubs hebben hun deel hard nodig. In het buitenland, bij clubs waaraan Ajax zich wenst te spiegelen, gaat het om megabedragen. Vrijwel alle clubs in de Premier League toucheren tussen de 100- en 200 miljoen euro aan tv-rechten. In Engeland en andere grote landen zijn clubs bang voor claims, als niet alles in het werk is gesteld om de competitie te hervatten.

Op de vlakte

In Nederland houdt Fox Sports zich op de vlakte, al verwacht de abonneezender een uiterste inspanning om verder te voetballen, mits overheid en RIVM daartoe ruimte bieden. Dinsdag volgt weer een vergadering met alle partijen, waarbij de KNVB doorgerekende scenario’s van stoppen of hervatten presenteert.

Intussen stuurde de Uefa een brief naar bonden en clubs met dreigende inhoud. Wie de competitie moedwillig staakt, kan straf verwachten. Die brief is mede ondertekend door het Europese cluborgaan ECA, waarvan Edwin van der Sar vice-voorzitter is. De algemeen directeur van Ajax , die net als Overmars de competitie wil beëindigen, was blijkbaar gehouden aan het bestuursstandpunt. Ajax wil dus stoppen. Van der Sar is bijna de machtigste bestuurder van een organisatie die alles op alles stelt om door te voetballen. Het zegt alles over de chaos, over spreken met twee monden in tijden van nagestreefde eenheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden