Nederlands-Chinese coureur Ho-Pin Tung: 'F1 gaat in China zeker een vlucht nemen'

'Probeer die sportbeleving te begrijpen'

Nog nooit reed een Chinees een Formule 1-race. Maar dat gaat echt veranderen, denkt de Nederlands-Chinese autocoureur Ho-Pin Tung.

De Nederlands-Chinese autocoureur Ho-Pin Tung Foto Getty

In Sjanghai was zondag alweer de vijftiende GP van China. Als het aan de Amerikaanse F1-eigenaar Liberty Media ligt, komen er in het land nog veel races bij. Het liefst doet de F1 China verschillende keren per jaar aan. De Amerikanen zien de 1,4 miljard Chinezen als een gigantische, onontgonnen markt. De Nederlands-Chinese coureur Ho-Pin Tung (35) begrijpt dat wel: ‘Autosport staat in China in kinderschoenen. Er is ontzettend veel potentie’.

Sportbeleving

Tung heeft wel een advies aan de Formule 1: houd rekening met de unieke Chinese sportbeleving. Het is een raad van iemand met kennis van zaken. Tung groeide op in Velp. Als peuter brachten zijn Chinese ouders hem onder bij Nederlandse pleegouders, zodat hij zo goed mogelijk zou integreren. Hij draagt ‘het beste van twee werelden’ met zich mee, vindt hij.

Tung: ‘In China hoor ik vaak dat ik direct ben. Tegelijk ken ik de Chinese gebruiken. Je moet daar vooral geduld hebben, goodwill kweken. Veel mensen die in China zaken willen doen, maken de fout te direct op hun doel af te gaan’, zegt Tung in een koffietent in de Amsterdamse Pijp, op steenworp afstand van zijn appartement.

Hij is niet vaak in Nederland. Dit jaar staat zijn vluchtenteller op 38. Tung, die racet onder een Chinese racelicentie, is al een decennium een succesvolle autosporter. In Nederland is hij een van de weinige coureurs die kan leven van de racerij. Als Chinees kwam er niemand dichter bij de Formule 1 dan hij. In 2003 was hij tijdens een test voor Williams de eerste Chinees die een F1-auto bestuurde.

In 2010 lonkte bij het Formule 1-team van Renault een nieuwe kans. Maar Tung crashte tijdens een race in opstapklasse GP2. Hij brak een ruggenwervel. ‘Ik zag thuis op de bank hoe mijn vervanger meteen naar het podium reed. In de Formule 1 is stilstand meer dan achteruitgang. Altijd staan er anderen klaar je plek over te nemen.’

Jackie Chan

Toen zijn uitzicht op de koningsklasse vertroebelde, verlegde hij zijn focus naar andere raceklassen, met als troefkaart zijn commercieel interessante Chinese wortels. Tegenwoordig is hij reserverijder voor Jaguar in de elektrische raceklasse Formule E. In de langeafstandsklasse WEC racet hij voor het team van filmster Jackie Chan.

Zijn Chinese komaf ‘heeft deuren geopend’, zegt Tung. ‘Maar als je vervolgens niet zelf over de drempel stapt, heb je er niets aan. Onderschat niet dat de grootste Chinese bedrijven hun handen vol hebben aan de lokale markt. Autosport is juist internationaal georiënteerd. Chinese sponsoren vragen geregeld: ‘Leuk, al die races over de gehele wereld, maar hoeveel zijn er in China?’

Ho-Pin Tung tijdens de race van Le Mans Foto Reuters

Investeringen in autotechnologie

Gemiddeld is Tung zo’n tien keer per jaar in China. Hij ziet de interesse voor autosport toenemen in het land. Met name omdat de Chinese overheid investeert in autotechnologie. Tung: ‘De regering zet zwaar in op de ontwikkeling van elektrische auto’s en kunstmatige intelligentie op de weg. Veel steden leggen grote autotechnologieparken aan, inclusief circuits.’

Daarnaast sluit autosport steeds beter aan bij de belevingswereld van de gemiddelde Chinees. Tung: ‘Het autobezit heeft een vlucht genomen. Het aantal sportauto’s in steden als Sjanghai of Peking is onvoorstelbaar hoog. Chinese vrienden vragen me of ik hun zoon kan helpen met karten. Dat zijn de eerste stappen. Mensen met passie voor autosport die dat overbrengen op een nieuwe generatie.’

Maar het land moet van ver komen. In 2004, toen de Formule 1 voor het eerst China aandeed, was de kennis over de raceklasse minimaal, zegt Tung. Hij presenteerde toen een uitlegprogramma op Sjanghai TV. ‘Ho Pins F1 Classroom heette het’, zegt hij lachend. Dat uitleggen hoeft nu minder. Tung: ‘Er zijn zelfs clubjes hardcore fans die alle technici van Max Verstappen kennen.’

Sportpersoonlijkheden

Het is typerend voor de Chinese sportbeleving, zegt Tung: ‘Chinezen zijn heel erg gericht op personen’. Hij ervaart het zelf als succesvolste Chinese autosporter. Tung heeft een miljoen volgers op de Chinese Twitter-variant Weibo. Op straat wordt hij geregeld herkend, zeker sinds hij vorig jaar in een Jackie Chan-auto de 24 uur van Le Mans won in de LMP2-klasse.

Hoe succesvoller de sporter, hoe groter de aandacht. Tung: ‘Het is in China niet fout boven het maaiveld uit te steken.’ Basketbal werd bijvoorbeeld enorm populair in het land toen de Chinese speler Yao Ming furore maakte in de Amerikaanse topcompetitie van de NBA.

Foto HH

Nog niet in hart

Formule 1 zit nog niet in het hart van de meeste Chinezen, bleek zondag tijdens de race. Lange, rode tribunes met plaats voor tienduizenden toeschouwers waren compleet leeg. De raceklasse kreeg een flinke klap, nadat de vorige F1-eigenaar Bernie Ecclestone de uitzenddeal met staatszender CCTV had verscheurd. Ecclestone vond de deal naar verluidt te slecht. De klasse verloor daarmee in potentie honderden miljoenen kijkers.

Een van de eerste besluiten van de nieuwe Amerikaanse eigenaren vorig jaar was het aanhalen van de banden met CCTV, waardoor de race van zondag voor het eerst in vijf jaar weer integraal in Chinese huiskamers te volgen was. Een belangrijke zet voor de zichtbaarheid van Formule 1 in China, vindt Tung. De volgende stap zou de eerste Chinese Formule 1-coureur kunnen zijn.

Dat lijkt een kwestie van tijd. Tweevoudig wereldkampioen Fernando Alonso kondigde vorige week aan in de komende vijf jaar veertig kartcircuits aan te leggen in China. De beste Formule-1-coureurs zijn begonnen met karten. Zijn missie: ‘De eerste Chinese wereldkampioen vinden’, aldus Alonso op Instagram. Tung sluit een Chinese Max Verstappen niet uit. Simpelweg omdat China ‘het land van de grote aantallen’ is.

Ho-Pin Tung won vorig jaar de 24 uur van Le Mans won in de LMP2-klasse. Foto EPA

Verwend als sportland

Een boost zoals de raceklasse in Nederland kreeg na het succes van Verstappen, verwacht hij niet. ‘Daar is China te groot voor en te verwend als sportland’, aldus Tung. Als de Amerikaanse F1-eigenaren echt structureel voet aan de grond willen krijgen, moeten ze in het hoofd van de Chinese sportkijker kruipen.

Die volgt sport allang niet meer alleen via televisie, stelt Tung: ‘In Nederland verandert het medialandschap. In China is dat nog extremer. We horen vaak dat diensten als Facebook en Twitter lastig toegankelijk zijn in China, maar voor alles is een equivalent. Ze kijken voortdurend op hun telefoons en streamen alles. Dat heeft weer effect op de concentratiespanne.’

Volgens Tung is het in China niet vreemd als mensen na de start van een race vertrekken van het circuit, omdat het in hun ogen spectaculairste gedeelte van de wedstrijd dan achter de rug is. De race wordt thuis afgekeken. Tung: ‘Streams van onze WEC-wedstrijden trekken soms 7 miljoen kijkers. Dat zijn er meer dan in Europa en Amerika bij elkaar. Probeer die sportbeleving vooral te begrijpen en niet te veranderen.’ 

Meer over