Analyse Nederland - Zweden

Nederland - Zweden: ‘de nieuwe’ tegen ‘de ervaren grootmacht’

Beeld EPA

Nederland - Zweden is ‘de nieuwe’ tegen ‘de gevestigde orde’ in het vrouwenvoetbal. Een vergelijking van toplanden, voor de halve finale van het WK, woensdag om 21.00 uur in Lyon.

Sterspelers

Tegenover Lieke Martens of Vivianne Miedema stelt Zweden opvallende namen als Stina Blackstenius of routinier Kosovare Asllani, die in Zweden al is geëerd met een standbeeld. Blackstenius (23), die met machtige loopacties defensies ontrafelt, is een jonge aanvaller die de wedstrijden tegen Canada en Duitsland besliste. Asllani is dochter van vluchtelingen uit Kosovo, tevens rolmodel in het nieuwe Zweden. En dan zijn daar tal van zeer ervaren spelers als keeper Hedvig Lindahl of aanvoerder Caroline Seger.

De jonge aanvaller Stina Blackstenius besliste de wedstrijden tegen Canada en Duitsland. Beeld Getty Images

Jarenlang was Lotta Schelin de formidabele, sierlijke dribbelaar, maar mede door aanhoudend blessureleed beëindigde ze haar loopbaan. In de eerste WK-wedstrijd tegen Chili, door Zweden pas in de laatste tien minuten beslist in de stromende regen, scoorde nog zo’n talent: invaller Madelen Janogy, met een vader uit Mali en als zodanig de eerste speler met Afrikaanse wortels in het team.

In de kwartfinale van het EK van 2017 won Nederland betrekkelijk eenvoudig van Zweden, met onder meer een prachtig doelpunt voor 2-0: Lieke Martens gaf de pass over de hele breedte van links naar rechts, waar Shanice van de Sanden de bal handig aannam en na een korte dribbel voorzette op Vivianne Miedema. De spits werkte koelbloedig af, nadat ze inhield om buitenspel te ontlopen. ‘Wij herinneren ons die wedstrijd nog erg goed’, zei Miedema maandag met een glimlach. Ruim een jaar eerder, bij de apotheose in het olympisch kwalificatietoernooi in Nederland, miste Miedema in de laatste minuut de kans om de noodzakelijke zege af te dwingen. Zweden mocht naar Rio de Janeiro en bereikte de finale, die verloren ging van Duitsland. De krachtsverschillen zijn klein. Nederland is achtste op de wereldranglijst, Zweden negende.

Lieke Martens won met het Nederlands elftal op het EK in 2017 al betrekkelijk eenvoudig van Zweden. Beeld ANP

Coaches

Bondscoach Sarina Wiegman vertelde in de aanloop naar de halve finale dat ze voorheen geïmponeerd was door het Zweedse voetbal. Grote nationale ploeg, topclubs. Wiegman was destijds even recordinternational van Nederland, waar topvoetbal voor vrouwen niet bestond. De tijden zijn rigoureus veranderd. Wiegman is inmiddels elf duels ongeslagen op eindtoernooien. Sterker, ze won alle elf duels op EK en WK. Ze straalt rust uit en intelligentie.

Tegenover zich vindt ze woensdag Peter Gerhardsson, een oud-aanvaller in de marge van het Zweedse profvoetbal. Een voormalig politieagent, met door de jaren heen tal van banen bij vrouwen- en mannenploegen. Hij is de opvolger van de levende legende onder de trainers in Zweden, Pia Sundhage, die na het EK afscheid nam. Volgens Wiegman speelt Zweden onder Gerhardsson wat sneller naar voren dan in het verleden.

Historie

De historie van vrouwenvoetbal is groot in Zweden, dat net als andere landen in Noord-Europa voorliep bij de emancipatie. Zweden was al derde op het eerste WK in China, in 1991, toen in Nederland van serieus vrouwenvoetbal geen sprake was. Oranje debuteerde pas met de halve finale in 2009 op het EK in Finland, waarna de sport een vlucht nam. Sindsdien was Oranje op elk toernooi aanwezig, afgezien van het WK in 2011 in Duitsland, waar Zweden als derde eindigde. Zweden wacht eigenlijk op de eindzege in een toernooi.

Kosovare Asllani is dochter van vluchtelingen uit Kosovo, tevens rolmodel in het nieuwe Zweden. Beeld Getty Images

Competitie

Eens waren de Zweedse en Duitse competitie de sterkste divisies van Europa. Manager vrouwenvoetbal van de KNVB Kirsten van de Ven denkt met vreugde terug aan haar tijd bij Tyresö, een club in Stockholm. ‘Elke training was een feestje.’ De Braziliaanse Marta, de Noorse Hansen, de Spaanse Hermoso alsmede toppers uit de Verenigde Staten speelden allemaal gelijktijdig bij Tyresö. ‘Zo’n hoog niveau heb ik in mijn loopbaan verder niet meegemaakt.’

Zelfs voor het vorige WK, in 2015 in Canada, kon de Volkskrant nog op bezoek bij een Nederlandse enclave, bij Kopparbergs in Göteborg, waar Lieke Martens, Loes Geurts en Manon Melis voetbalden. Aanvaller Melis vierde ook succes bij Umea, een eind richting poolcirkel. Zweden had topclubs, onafhankelijk van mannenteams. Alleen keeper Geurts is van de huidige internationals nog actief in Zweden, dat het tegenwoordig aflegt tegen landen met betere salarissen. De topspelers in Zweden zijn vaak teruggekeerde, op leeftijd rakende internationals.

De eredivisie voor vrouwen in Nederland heeft nooit een dergelijke glorietijd beleefd. De competitie is vrij marginaal, met gemiddeld jonge spelers. Ajax verloor afgelopen seizoen over twee duels met 13-0 van de latere winnaar van de Champions League, Olympique Lyon. Toppers gaan zo snel mogelijk weg. International Kika van Es openbaarde deze week haar transfer van Ajax naar Everton. Bijna alle belangrijke internationals spelen in Engeland, Spanje, Frankrijk of Duitsland, waarbij Engeland alsmaar aan populariteit wint, als gevolg van forse investeringen.

Vivianne Miedema. Beeld BSR Agency

Beleving

Zaterdag, op een brandend hete zaterdagmiddag, stemden 2,7 miljoen kijkers af op Nederland – Italië, kwartfinale van het WK. Dat is nog lang geen 4,1 miljoen, het record bij de EK-finale in Enschede tussen Nederland en Denemarken, in 2017. Het is goed mogelijk dat het kijkersrecord woensdag wordt gebroken. Duizenden Nederlanders reisden naar de vijf wedstrijden tot nog toe, al is nog onzeker hoeveel er naar Lyon zullen trekken. Nederland heeft zijn eerder toegewezen tweeduizend kaarten allang verkocht, nog voordat bekend was dat de ploeg in de halve finale zou staan.

In Zweden is voetbal niet de populairste sport. Bij het EK waren best veel Zweedse supporters, vooral gezinnen. Vrouwenvoetbal is populair, maar niet echt groot. Zelfs het nationale elftal trekt zelden volle stadions, in tegenstelling tot Nederland. Maar net als Nederlanders vallen Zweden altijd op, door hun gele shirts en blauwe broeken. ‘Blagult’ is overal herkenbaar.

Kijkcijfers WK

De Nederlandse tv-uitzendingen van het WK voetbal trekken vooral mannelijke kijkers. Van de belangstellenden voor het vrouwentoernooi is 56 procent man. Dat percentage is wel iets lager dan bij het laatste toernooi waarvoor de mannen zich kwalificeerden: bij het WK in 2014 was de verdeling 58-42. Bij wedstrijden van Oranje is het verschil aanzienlijk kleiner, maar ook dan zijn mannelijke kijkers in de meerderheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden