Nederland-Spanje, dikwijls meer dan een potje voetbal

Het Nederlands elftal speelde tegen Spanje een oefenduel in de Amsterdam Arena. De historie van Nederland-Spanje is eigenlijk beperkt. Slechts twaalfmaal troffen beide landen elkaar. Toch blijven enkele onderlinge duels voor altijd meer dan een potje voetbal.

Guus Hiddink, bondscoach van het Nederlands elftal, kent Spanje goed. Hij was er trainer bij Real Madrid, Valencia en Betis Sevilla. Beeld anp
Guus Hiddink, bondscoach van het Nederlands elftal, kent Spanje goed. Hij was er trainer bij Real Madrid, Valencia en Betis Sevilla.Beeld anp

Antwerpen, 5 september 1920, Olympische Spelen, Nederland - Spanje 1-3

Spanje en Nederland, die beide hadden verloren van de latere Olympische kampioen België, speelden om het olympische zilver. Spanje won vrij gemakkelijk met 1-3 dankzij onder meer een doelpunt van de legendarische goalgetter Rafael Moreno Aranzadi oftewel 'Pichichi'. Opmerkelijk genoeg is dat de enige goal met het Spaanse elftal van de spits van Athletic de Bilbao - naar wie de trofee is vernoemd die wordt gegeven aan de topscorer van de Spaanse Primera División.

Rafael Moreno Aranzadi oftewel 'Pichichi' Beeld LFP
Rafael Moreno Aranzadi oftewel 'Pichichi'Beeld LFP

Madrid, 30 januari 1957, vriendschappelijk, Spanje - Nederland 5-1

In het Madrid van het Franco-regime maakte de vorige zomer overleden Alfredo di Stéfano, misschien wel de beste Spaanse voetballer allertijden, zijn debuut voor La Roja. In een wedstrijd die bedoeld was als anti-communistische propaganda en als hart onder de riem voor de Hongaarse voetballers die waren gevlucht na het neeslaan van de Hongaarse Opstand door de Sovjet Unie. Na interlands voor Argentinië, zijn geboorteland, en Colombia, waar hij flink geld verdiende, was midvoor Di Stéfano op dat moment de grote dirigent die Real Madrid naar zijn succesrijkste periode in de geschiedenis zou leiden. Tegen Nederland maakte La Saeta Rubia, De Blonde Pijl zoals Di Stefano's bijnaam luidde, bij zijn debuut meteen maar een hattrick.

Alfredo di Stéfano Beeld epa
Alfredo di StéfanoBeeld epa

Amsterdam, 2 mei 1973, vriendschappelijk, Nederland - Spanje 3-2

Uiteraard zouden we kunnen benadrukken dat Johan Cruijff de winnende treffer maakte tegen zijn tweede vaderland Spanje. Al zullen de echte puristen er op wijzen dat Cruijff naast Nederlander ook een kind is van Catalonië, met wie hij in 1976 zelfs een interland speelde tegen de Sovjet Unie. Dit vriendschappelijke duel in Amsterdam wordt in Spanje echter herinnerd om misschien wel het bizarste eigen doelpunt van een Spanjaard in de historie. Doelman Manuel Reina, de vader van international en eveneens keeper Pepe Reina, schoot in een poging zich Cruijff van het lijf te houden de bal via de paal in zijn eigen goal.

Johan Cruijff als bondscoach van Catalonië in 2013. Beeld Federacio Catalana de Futbol
Johan Cruijff als bondscoach van Catalonië in 2013.Beeld Federacio Catalana de Futbol

Sevilla, 15 november 2000, vriendschappelijk, Spanje - Nederland 1-2

De Spaanse bondscoach José Antonio Camacho, oud-speler en oud-trainer van Real Madrid, haalde zich de hoon van de natie over zich heen door liefst negen spelers van Reals aartsrivaal Barcelona in de basis van Spanje te laten starten. Bovendien maakten de toen nog onbekende Carles Puyol en Xavi, die later zouden uitgroeien tot steunpilaren van het succesvolle en wonderschone team van Barcelona, hun debuut in La Roja. Oranje trok zich weinig aan van alle Spaanse opwinding. Zelfs toen doelpuntenmakers Fernando Hierro en Jerrel Hasselbaink rood kregen wegens ruzie, bleef Nederland rustig. Matchwinner werd Frank de Boer, de enige Nederlandse voetballer die tot nu toe tweemaal een winnende goal tegen Spanje heeft weten te scoren. Want twee jaar later in Rotterdam kopte de huidige Ajax-coach uit een corner van Marc Overmars opnieuw de winnende binnen tegen de Spanjaarden.

Frank de Boer als Ajax-trainer. Beeld anp
Frank de Boer als Ajax-trainer.Beeld anp

Johannesburg, 11 juli 2010, finale WK 2010, Nederland-Spanje 0-1 n.v.

Nederland wist ook zijn derde WK-finale niet in winst om te zetten. Na de verloren finales van het WK'74 tegen Duitsland (2-1) en het WK'78 tegen Argentinië (3-1) volgde nu een nederlaag tegen Spanje. Vier minuten voor het einde van de verlenging sloegen de Spanjaarden toe; Fábregas vond Andrès Iniesta en die verschalkte Stekelenburg met een diagonaal schot. Door het doelpunt barstte in heel Spanje een volksfeest uit om de eerste wereldtitel van La Roja. In Nederland rest tot vandaag de dag de vraag: wat als Robben oog-in-oog met Casillas had gescoord?

Andres Iniesta scoort de winnende treffer in de WK-finale van 2010. Beeld reuters
Andres Iniesta scoort de winnende treffer in de WK-finale van 2010.Beeld reuters

Salvador, 13 juni 2014, groepsronde WK 2014, Spanje-Nederland 1-5

Nederland leek op voorhand kansloos, maar uiteindelijk werd het een onvergetelijke avond in Salvador. Vooral dankzij die fenomenale duikvlucht van Robin van Persie. De artiest R Kelly zong ooit dat hij geloofde dat hij kon vliegen. En in Salvador geloofde Van Persie hetzelfde na de splijtende pass van Daley Blind. Nederland zou vooral na rust de titelverdediger volledig overklassen. Uiteindelijk zou Oranje aan de hand van Louis van Gaal derde worden op het WK. Voor Spanje betekende het duel tegen Nederland het begin van het einde van een succesvol tijdperk waarin de EK's van 2008 en 2012 en het WK van 2010 werden gewonnen.

Robin van persie scoort met een snoekduik de 1-1 tegen Spanje. Beeld ANP
Robin van persie scoort met een snoekduik de 1-1 tegen Spanje.Beeld ANP

De 12-1 van Spanje tegen Malta

Maar uiteindelijk is er een duel dat zowel in Nederland als Spanje nog altijd de gemoederen bezighoudt, terwijl beide landen elkaar niet eens op het veld troffen. Sevilla, 21 december 1983. Het was in de aanloop naar het EK van 1984. Nederland leek zich te plaatsen, maar Spanje versloeg in het allerlaatste groepsduel Malta met 12-1. Door de overwinning werd Nederland op doelsaldo gepasseerd en mocht Spanje naar het Ek, waar het uiteindelijk de finale zou verliezen van Michel Platini's Frankrijk. In Nederland zal de beschuldiging van omkoping rond het duel altijd blijven bestaan. In Spanje is de wedstrijd tegn Malta echter de geschiedenis ingegaan als 'Het wonder van Sevilla'.

De twaalfde voetbalontmoeting tussen Nederland en Spanje, dinsdagavond, zal ondanks de knappe 2-0 winst van Oranje waarschijnlijk niet lang in het geheugen blijven hangen. Of het moet om de kriitiek van bondscoach Guus Hiddink zijn op een deel van het Oranjelegioen, dat Andrés Iniesta uitfloot elke keer als de Spanjaard aan de bal was. Omdat ze niet vergeten waren dat El Blanquito (Het Bleekgezicht) in Johannesburg de winnende goal in de WK-finale maakte. Schaamteloos, zo noemde Hiddink het gefluit in een verder feestelijke avond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden