Vreugde bij ondermeer Lieke Martens, Jackie Groenen, Kika van Es na de openingstreffer door Shanice van de Sanden
Vreugde bij ondermeer Lieke Martens, Jackie Groenen, Kika van Es na de openingstreffer door Shanice van de Sanden © ANP

Nederland - Noorwegen (1-0) was reclame voor vrouwenvoetbal. Of beter: voor voetbal

Op de fascinerende zoektocht naar glorie en nationale erkenning versloeg Nederland in de openingswedstrijd van het EK voetbal in eigen land Noorwegen. De uitslag (1-0) was een zwakke afspiegeling van het krachtsverschil. Het duel verdient een plaats als historische mijlpaal, op de spectaculaire lijn der ontwikkeling die voetbal bij vrouwen doormaakt.

Met snel, aantrekkelijk, zeg gerust aanstekelijk aanvalsvoetbal verwende het Nederlands elftal de volle tribunes in Utrecht. Oranje had een keer of acht kunnen scoren, tegen een land dat tot een paar jaar geleden bijna traditioneel te sterk was, en nu totaal leunde op de tegenaanval. Alleen spits Vivianne Miedema kreeg meer dan een handvol kansen. Ze speelde goed en gedreven, afgezien van de afronding dan.

Met het koningspaar als meest prominente toeschouwers, was het wachten op een doelpunt. Dat viel in de 66ste minuut, toen de stukgespeelde Noorsen de ballen steeds lukraker weg knalden. De treffer was klassiek in al zijn facetten. Dribbelaar Lieke Martens, die wervelt over de flank, die balletjes onder de voetzool doorhaalt als de beste straatvoetballer, zette vanaf de linkervleugel met links voor, een beetje geschept. Met rechts is de Limburgse beter, maar ze kapt niet telkens terug naar haar goede been, zoals je elke week een miljoen keer ziet in het voetbal. Door haar mindere been niet te negeren, blijft de snelheid in het spel behouden. 'Ik twijfelde geen moment en gooide de bal gewoon voor', aldus Martens na afloop.

Van de Sanden

Dat facet bleek doorslaggevend. De perfecte voorzet gaf de snelste speelster van het veld, rechtsbuiten Shanice van de Sanden, net genoeg tijd om zich in het centrum te melden en in te koppen. Van de Sanden liet zich heerlijk feteren. Ze is een showgirl pur sang, bruisend van energie. Ze was totaal zichzelf in de euforie van de dag.

Het is dus eindelijk begonnen, Weuro2017, zoals de afkorting van het toernooi luidt. Enthousiasme, verpakt in gilletjes van duizenden kinderen, golfde over de tribunes en waarde rond op het veld, in het uitverkochte stadion met een publiek dat sportiviteit beleed, dat bij de aankomst van de spelersbussen klapte voor beide ploegen, en ook voor het busje met scheidsrechters. We zijn al bijna vergeten dat het kan.

Nederland viel traditioneel Nederlands aan; dominant, vol initiatief, telkens profiterend van de zinderende snelheid van Shanice van de Sanden. Zij kreeg menig dieptepass, vooral van Jackie Groenen, de beweeglijke, agressieve, tactisch slimme middenvelder. Groenen was een van de uitblinkers, al kreeg Martens na afloop de trofee voor beste speelster van het veld.

Voor rust had best al een doelpunt kunnen vallen, van Martens bijvoorbeeld, wier schoten tot knappe reddingen van keeper Hjelmseth leidden, of anders van Miedema, die zich schitterend tussen een woud van benen door kapte, doch haar schot zag mislukken. Het voetbal was aanstekelijk. Het oogde zorgeloos en vrolijk. Het is voetbal met een glimlach, zonder zwaartekracht.

Hier, in Utrecht, kwamen verleden en heden bij elkaar. Tijdens de rust bijvoorbeeld, toen bondsvoorzitter Van Praag, niet eens uitgefloten als bobo, een onderscheiding tot bondsridder opspelde bij voormalig bondscoach Vera Pauw. 'Vera is de grondlegger van het vrouwenvoetbal in Nederland', zei hij onder meer. Pauw debuteerde in 2009 op het EK, door met defensief voetbal de halve finales te bereiken. 'Ze is onmisbaar voor de ontwikkeling.'

Of Oranje in eigen land net als in 2009 in Finland de halve finales bereikt, valt nog te bezien, maar aan het spel zelf is de revolutionaire technische ontwikkeling af te lezen. Het wat laffe spel, dat ook het EK van 2013 en het WK van 2015 typeerde, is vervangen door gedurfd, technisch vaardig aanvalsspel met variatie; een verdienste van de speelsters zelf, en van de staf van bondscoach Sarina Wiegman, die in december de ontslagen Arjan van der Laan opvolgde.

Waaraan het slechts ontbrak, was besluitvaardigheid in de afronding. Het volk juichte bijvoorbeeld al in de 55ste minuut, na het schot van Miedema uit een schitterende pass van Martens. De bal raakte het zijnet. Zo ging het bijna voortdurend. Nederland viel aan en kreeg kansen. Noorwegen, een van de eerste toplanden in Europa, wachtte af. De sterspeelsters Hansen en Hegerberg, van wie de laatste Europees voetballer van het jaar is, kwamen weinig in het stuk voor.

'Het begint met het team', keek bondscoach Wiegman terug, nadat het team in de kleedkamer was gefeliciteerd door koning en koningin. 'Strijd leveren, en daarna goed voetballen. We hebben alle ingrediënten gezien. Daarop ben ik trots.' Donderdag in Rotterdam is Denemarken de tweede tegenstander. De kwartfinales lonken, al is het te vroeg voor conclusies. Maar het spel zelf is reclame voor vrouwenvoetbal. Of, beter gezegd, voor voetbal.