Reportage

Nederland is een turnnatie in ontwikkeling

De basis wordt breder, de prestaties gaan omhoog. Turnen heeft als topsport wortel geschoten, al is het fundament nog broos.

Vera van Pol op de balk Beeld Klaas Jan van der Weij

Het mag dan plotseling goed gaan met het Nederlandse vrouwenturnen, maar Hans Gootjes, de topsportmanager van de Nederlandse Gymnastiekunie (KNGU), houdt de verwachtingen zondag bij de NK turnen in Ahoy liever laag. Al lijken grote teamprestaties plots haalbaar, 'we gaan niet ineens onze plannen aanpassen', zegt Gootjes.

Voor de mannen is het belangrijkste doel al een paar jaar duidelijk: als team naar de Olympische Spelen van Rio. Er kwam geld beschikbaar, er werd een plan geschreven en dat is de reden waarom de beste turners van Nederland tot hun spijt niet meedoen aan de NK. Het past niet in de trainingsopbouw richting het selectiemoment. Bij de vrouwen niets van dat.

'Maar zij maken misschien wel meer kans op deelname aan de Spelen in Rio dan de mannen', zegt Wolther Kooistra, coach van Turnz Amsterdam. Recentelijk was er het brons op de EK voor Sanne Wevers, zaterdag bracht haar tweelingzus Lieke haar medailletotaal bij de Europese Spelen in Bakoe op vier, daarbij hoort ook een bronzen plak met het team in de landenwedstrijd.

Beslissende momenten

De laatste keer dat er een Nederlands vrouwenteam op de Spelen stond was in 1976. Sindsdien was deelname regelmatig de doelstelling, maar lukte realisatie daarvan nooit. Kooistra: 'Het tij lijkt nu te keren. Al moeten de vrouwen het eerst eens laten zien op de beslissende momenten.'

Gootjes: 'Zo langzamerhand begint iedereen te denken: als we in deze vorm, met fitte sporters zijn, dan is het niet ondenkbaar.'

Maar met het aanpassen van de doelstellingen nemen ook de risico's toe, weet de topsportmanager. 'We hebben geleerd van vier jaar geleden, al was ik daar niet bij. Destijds werd het accent gelegd op de WK, met het gevolg dat we drie maanden later bij het plaatsingstoernooi voor de Spelen met de helft van de ploeg waren wegens blessures. Nu hanteren we de regel: in geval van twijfel geen enkel risico nemen.'

De mannen richten zich op de WK, eind oktober in Glasgow. Een plaats als team in de top 8 is het doel, genoeg voor directe plaatsing voor de Spelen. 'Een gang door de voordeur', noemt Gootjes het. Het is een lastig doel, weet Gootjes ook. Lukt dit niet, dan volgt een herkansing bij het testevent in april 2016, waar nog eens vier toegangsbewijzen voor Rio klaarliggen. Voor de vrouwen geldt dezelfde plaatsingsroute.

Vera van Pol in actie tijdens het EK turnen in Sofia, in 2014. Beeld EPA

Gedreven

'Natuurlijk willen we die voordeur ook met de vrouwen nemen: de top 8 halen bij het WK, maar als je kijkt naar het internationale veld is dit normaal gesproken niet realistisch', zegt Gootjes. Dan, lachend: 'Aan de andere kant is het winnen van zes turnmedailles in Bakoe ook niet realistisch. Dat is dus het leuke van sport.'

Gootjes had het succes in Azerbeidzjan niet verwacht. Hetzelfde geldt voor Vera van Pol, de 21-jarige vrouw die zaterdag en zondag in Ahoy de Nederlandse titels wint op vloer en allround. Zij stond reserve voor de Europese Spelen.

'Die goede prestaties in Bakoe zijn leuk voor hun, maar ze zijn ook leuk voor ons. Zij zetten het turnen op de kaart, daar profiteren wij ook van', zegt Van Pol net na haar winnende oefening op vloer.

Kooistra, haar coach, zegt over Van Pol dat hij niemand kent die gedrevener is dan zij. Ze gaat op tijd naar bed, denkt na over haar voeding. Van Pol hoort het compliment en betrekt direct haar concurrentie erbij. 'Die houding geldt ook voor hen. Het is een van de redenen waarom het nu goed gaat met het vrouwenturnen in Nederland', zegt ze.

De verklaring voor het succes ligt volgens Gootjes bij de toenemende samenwerking tussen coaches en turnsters. 'Dat succes komt niet vanzelf. Er was een tijd van divagedrag bij turnsters, die is nu voorbij. En het ruimhartiger omgaan met de een-op-een-verhouding werpt z'n vruchten af. Lieke Wevers was daar zonder haar eigen coach Vincent en presteert daar boven verwachting.'

Samenwerken

Het niveau in het Nederlandse turnen verandert, ziet Van Pol die sinds 2013 bij de nationale selectie hoort. 'De oefeningen die we doen worden moeilijker, tegelijkertijd presteren we stabieler.' Kooistra beaamt dat. Hij ziet dat het niveau in de breedte toeneemt bij de vrouwen. 'We snappen tegenwoordig in ons kikkerlandje dat je samen moet werken om goed te presteren. Als de groep bij elkaar blijft, hebben we een kans', zegt Kooistra.

Al komen de mondiale prestaties steeds dichter bij elkaar, er is een groot verschil: het project bij de mannen krijgt extra ondersteuning van de KNGU. Logisch, vindt Kooistra. 'Zij hebben veel geld als gevolg van die olympische medaille van Epke. Maar wij krijgen in Amsterdam vrijwel geen subsidie. Het zou mooi zijn als daar wat verandering in kan komen nu het tij lijkt te keren. Daar zit nog een groot verschil met de wereldtop.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden