Nederland en België sjoemelden bij WK-bid

Nederland en België hebben in 2009 een Afrikaanse stemmenronselaar betaald voor hulp bij het binnenhalen van het WK-voetbal van 2018. De Guineeër Amadou Diallo, die in dezelfde periode Afrikaanse bondsvoorzitters omkocht om Qatar aan het WK 2022 te helpen, kreeg minstens 10 duizend euro van het Nederlands-Belgische biedingsteam. Dit blijkt uit documenten die in handen zijn van de Volkskrant.

Guus Hiddink, Ruud Gullit en Jean Marie Pfaff donderdag na de bekendmaking van de organisator van het WK in 2018 in het Messezentrum in Zurich. Op de achtergrond juicht de delegatie van Rusland. Beeld ANP
Guus Hiddink, Ruud Gullit en Jean Marie Pfaff donderdag na de bekendmaking van de organisator van het WK in 2018 in het Messezentrum in Zurich. Op de achtergrond juicht de delegatie van Rusland.Beeld ANP

De betaling is een overtreding van de regels van wereldvoetbalbond FIFA. Diallo was destijds de rechterhand van de Qatari Mohamed Bin Hammam, een van de FIFA-bestuurders die eind 2010 stemden over de - intussen zeer omstreden - toewijzing van de WK's van 2018 (Rusland) en 2022 (Qatar). In de gedragsregels van de FIFA stond expliciet dat mensen die aan de FIFA-bestuurders gelieerd waren, geen geldbedragen van bid-teams mochten ontvangen.

Reconstructie
Wat ging er precies mis met de WK-bid? Lees hier de reconstructie.

Verdacht

De ethische commissie van de FIFA zegt een onderzoek te zullen openen als de nieuwe feiten daartoe aanleiding geven. 'Als er geld is betaald zonder duidelijke reden, is dat op z'n minst verdacht', aldus een woordvoerder.

Diallo geeft toe dat hij meerdere ontmoetingen heeft gehad met vertegenwoordigers van het Nederlands-Belgische team. Hij ontkent ooit geld te hebben ontvangen voor zijn diensten. De Belgische voetbalbond KBVB geeft de transactie wel toe. 'Hij werd betaald als vergoeding voor reiskosten en gepresteerd lobbywerk.'

De KNVB laat bij monde van Harry Been, CEO van het bid, weten de documenten van het bid te gaan bestuderen. Been zegt zich niet te herinneren 'iets onreglementairs voorbij te hebben zien komen'. 'Ik neem de vragen uiteraard serieus en het onderzoek ook', aldus Been. 'In Zeist worden de dossiers uit die tijd van het stof ontdaan en zo snel als mogelijk bestudeerd en beoordeeld. Met het resultaat daarvan zullen we ons melden aan de buitenwacht.'

Harry Been, Nederlands grootste voorstander voor het WK in eigen land Beeld ANP
Harry Been, Nederlands grootste voorstander voor het WK in eigen landBeeld ANP

KNVB start onderzoek

Naar aanleiding van dit artikel is de KNVB zaterdag een onderzoek gestart naar het eigen bid. Harry Been, bestuurslid van de stichting die destijds het WK van 2018 probeerde binnen te halen, zegt dat hij nooit iets verkeerd voorbij heeft zien komen. 'De hele sfeer van de kandidatuur van België en Nederland destijds was er een waarin we het op onze eigen manier hebben willen doen. Dus netjes en binnen de perken'', zegt hij op de website van de KNVB.

Zorgen over onethisch handelen

In 2009 heeft Nederland gedreigd de stekker uit het bid te trekken, blijkt uit niet geopenbaarde notulen van bestuursvergaderingen. Er waren zorgen over mogelijk onethisch handelen van de Belgen. Alleen als Alain Courtois, de bedenker van de gezamenlijke kandidatuur, uit het team werd gezet, wilde Nederland doorgaan. Om de hoop op een WK levend te houden, gingen de Belgen op 5 oktober 2009 akkoord.

Een maand later werd de betaling aan Diallo goedgekeurd. Mogelijk bleef het daar niet bij. In een e-mail van Diallo aan Bin Hammam, in bezit van deze krant, zegt hij dat 'de Belgen' hem op 6 januari 2010 een winstpremie hebben aangeboden, mochten de Lage Landen het WK toegewezen krijgen. Ook het aanbieden van een winstpremie was in strijd met de FIFA-regels.

De toewijzing van de WK's van 2018 en 2022 zijn omgeven door corruptie. Over de directe concurrenten van Nederland en België - Rusland, Engeland en Spanje/Portugal - bestaan al langer verdenkingen. Die variëren van het bieden van persoonlijke voordelen aan FIFA-bestuursleden tot het uitruilen van stemmen met kandidaat-landen van het WK 2022.

Over de kandidatuur van Nederland en België kwam tot nu toe niets belastends naar buiten. Om het WK naar Nederland en België te halen, werd een stichting opgericht met vier Nederlandse en vier Belgische bestuurders. Voor Nederland waren Harry Been en Michael van Praag de voortrekkers. Premier Jan Peter Balkenende en zijn opvolger Mark Rutte ondersteunden het bid. De Nederlandse overheid trok er drie miljoen euro voor uit.

Alain Courtois moest opstappen, anders zou Nederland niet meer meewerken. Beeld Belga
Alain Courtois moest opstappen, anders zou Nederland niet meer meewerken.Beeld Belga

Ontkenning

De Volkskrant sprak de afgelopen maanden met negen mensen die betrokken waren bij het Nederlands-Belgische bid. Allen ontkenden in eerste instantie zaken te hebben gedaan met Diallo.

Uit officiële documenten van het bid blijkt het tegendeel. Op 3 november 2009 werd tijdens een bestuursvergadering van de stichting Kandidatuur WK 2018 in het Scandic-hotel in Antwerpen een betaling van 10 duizend euro aan Diallo goedgekeurd.

In Afrika was het destijds een publiek geheim dat Diallo geld uitdeelde aan bondsvoorzitters om ze te overtuigen steun te verlenen aan het WK-bid van Qatar. Namens Bin Hammam spendeerde hij miljoenen, waardoor bondsvoorzitters uit zijn hand aten. Bin Hammam werd in 2012 levenslang geschorst voor omkoping.

De betaling aan Diallo liep via Beltomundial, een in 2007 in België opgerichte vzw (vereniging zonder winstoogmerk) die ten doel had het Nederlands-Belgische bid vorm te geven. Het was de bedoeling dat Beltomundial zou verdwijnen zodra het officiële bid was gestart. Maar uit onderzoek van de Volkskrant blijkt dat Beltomundial doorging met lobbyen, soms achter de rug van het officiële bid om. Op die manier was er geen zicht op de financiën. 'Gebleken is dat het onmogelijk was om een duidelijk overzicht te krijgen van de uitgaven van Beltomundial', staat in notulen van het bid.

Of er vanuit de kas van Beltomundial FIFA-bestuurders zijn betaald om op het Nederlands-Belgische bid te stemmen, is niet bekend. Wel is de Belgische justitie sinds 2012 bezig met een onderzoek naar de vzw. De Belgische onderzoeksrechter wil uit het oogpunt van geheimhouding geen toelichting of commentaar geven. Volgens een woordvoerder van het parket Brussel is 'het gerechtelijke onderzoek volop aan de gang'. Vorig jaar werd bij een inval in het hoofdkantoor van de Belgische voetbalbond de administratie van Beltomundial in beslag genomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden