NBA-sterren op de bres voor Darfur

Cleveland Cavaliers, het basketbalteam van superster LeBron James, is ver gekomen in de Amerikaanse play-offs. Dankzij zijn spel zit de jonge club voor het eerst in jaren weer bij de laatste vier....

Van onze medewerker Diederik van Hoogstraten

Het begon dit voorjaar met reservespeler Ira Newble. Hij las in de krant een artikel over de humanitaire ramp in Darfur, de Soedanese regio waar sinds 2003 zeker 200 duizend mensen zijn omgekomen. De Amerikaanse regering spreekt van genocide, een beladen term die voor het eerst in de mond werd genomen door Eric Reeves.

Reeves, een hoogleraar Engels, heeft al jaren de luidste stem van alle mensenrechtenactivisten die de aandacht op Darfur vestigen. In het stuk zei Reeves dat het werkelijke aantal doden door het conflict weleens 500 duizend kan zijn. ‘We zullen over een paar jaar terugkijken en ons afvragen hoe het mogelijk was dat we niets deden, hoewel we zagen wat er gebeurde.’

Newble was geschokt. Hij zocht op het internet informatie en deelde de feiten met zijn ploeggenoten. Maar de speler wilde méér doen. Newble legde contact met Reeves. Een onverwachte band ontstond; zoals Newble niets wist van de genocide, zo was Reeves ‘niet echt’ een basketballiefhebber.

Nu juicht hij voor Cleveland. En forward Newble schreef op advies van Reeves een open brief aan de Chinese regering, ondertekend door twaalf collega’s in en buiten Cleveland.

‘Als spelers in de NBA en potentiële sportlieden bij de Olympische Spelen kunnen wij niet met onverschilligheid toekijken’, schreef Newble. De term ‘genocide’ werd niet genoemd, maar het verzoek om ‘alle beschikbare diplomatieke bronnen en economische druk’ te gebruiken, was duidelijk.

LeBron James ondertekende niet: ‘Te weinig informatie’, vond hij. Het ligt meer voor de hand dat zijn contracten met Nike, dat veel zaken doet in China, en het Chinese schoenenbedrijf Li Ning de werkelijke redenen zijn. Bovendien speelt de NBA met het idee een ‘Chinese liga’ te beginnen, met James als ‘basketbalambassadeur’.

Desondanks verwacht Reeves veel van de campagne. ‘Beroemdheden – in Hollywood en de sportwereld – kunnen enorm de aandacht richten op belangrijke kwesties’, zegt hij.

De campagne wordt mogelijk breder, met betrokkenheid van andere (oud-)sportlieden, zoals Mohammed Ali en de schaatser Joey Cheek. Er komt een alternatieve fakkeltocht, waarbij de vlam wordt gebracht naar landen waar genocide plaats heeft gehad. De campagne wordt gecoördineerd op www.dreamfordarfur.org.

Reeves verzekert dat China opzettelijk dwarsligt in de pogingen Darfur te stabiliseren. Het komt hoofdzakelijk door Peking, zegt hij, dat pas 200 van de beloofde 22 duizend blauwhelmen in Soedan actief zijn.

De Chinese minister van Buitenlandse Zaken, Yang Jiechi, weet zeker dat de pogingen de Spelen te vermengen met politiek zullen mislukken. ‘Er zijn mensen die proberen de Olympische Spelen te politiseren’, zei Yang deze week. ‘Hun doelstellingen zullen nooit worden bereikt.’

Dat de minister het noodzakelijk achtte een woord aan de groeiende oppositie te besteden, duidt er wel op dat er iets aan het veranderen is. Dat kan te maken hebben met de Franse presidentskandidaten, die deze maand openlijk speelden met het idee van een boycot.

Mogelijk speelde de recente brief van een groep Amerikaanse congresleden een rol. Die waarschuwden ervoor dat China zijn beleid jegens Darfur beter kan aanpassen. Zo niet, dan kunnen de Spelen ‘een public-relationsramp’ worden in plaats van een sportief festijn.

Newble is bereid ver te gaan. Het kampioenschap is nu belangrijk, maar niet het belangrijkste. ‘Er sterven daar onschuldige mensen. Je kunt niet achterover leunen en ze laten doen wat ze willen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden