Nauwelijks te overtreffen hoogtepunt

Onorthodoxe Van Basten heeft altijd op zijn gevoel vertrouwd. Al zijn beslissingen pakten gisteren in Bern goed uit...

De afscheidstournee van Marco van Basten als bondscoach is gestart met een hoogtepunt dat op Euro 2008 nauwelijks nog te overtreffen valt. Zelfverzekerd, brutaal en op technisch hoogwaardige wijze werd in Bern een historische overwinning geboekt op de kampioen van de wereld.

Oranje startte het Europees kampioenschap met een anderhalf uur durende aaneenschakeling van hoogtepunten. Overwinningen laten zich moeilijk vergelijken, maar het duel riep herinneringen op aan de dag dat Nederland onder leiding van spits Van Basten 20 jaar geleden in Hamburg West-Duitsland versloeg.

Het verschil met het laatste grote optreden van Nederland op het internationale podium was levensgroot. Twee jaar geleden leverde de ploeg een royale bijdrage aan een van de vulgairste wedstrijden uit de geschiedenis, het duel met Portugal in Neurenberg in de achtste finale van het WK.

Dat het eerherstel uitgerekend werd terugverdiend in een wedstrijd tegen het land dat dat toernooi won, Italië, is spectaculair. De revanche had volmaakte trekjes – en niet alleen door het resultaat. Dat was overigens extra voordelig door de uitkomst van het andere duel in groep C, Roemenië - Frankrijk: 0-0.

In de meeslepende wedstrijd werd Italië op beheerste wijze verslagen. De techniek zegevierde in Bern, waar Nederland de eerste overwinning op Italië boekte sinds 1978, op het WK in Argentinië.

In zijn 49ste interland als bondscoach voelde Van Basten de druk bijna letterlijk. Het verklaarde de, voor zijn doen, heftige reactie op het doelpunt waarmee Sneijder de stand op 2-0 bracht. Aan de zijlijn sprong Van Basten driemaal in de lucht, van vreugde en zonder twijfel met grote opluchting.

De bondscoach heeft vier jaar lang toegewerkt naar het EK. Gezien de ervaring en de leeftijd van de spelers achtte hij de kans op succes in Zwitserland en Oostenrijk groter dan op het WK in 2006 . Tot maandagavond was dat echter slechts een theorie die nauwelijks op feiten was gebaseerd.

Het eerste deel van het laatste examen van Van Basten begon met een fascinerend gevecht, waarin Oranje de wereldkampioen zonder enige schroom uitdaagde. Misschien nog wel het opmerkelijkst was het dat het Nederlands elftal fysiek op de been bleef.

Dat gold ook voor de twee lichtvoetige oud-Ajacieden in wie Van Basten zoveel vertrouwen heeft gesteld, Sneijder en Van der Vaart. Het duo regisseerde de wedstrijd, won de meeste gevechten op het middenveld en kreeg daarbij veel steun van Engelaar.

Het gemak en de koelbloedigheid waarmee hij de strijd op het middenveld aanging met de Italianen, was verbluffend. Overtuigend leverde hij het bewijs dat reputaties, zoals van Italiaanse wereldkampioenen, maar relatief zijn. Engelaar (28) is een speler van FC Twente die het, schijnbaar zonder enige angst, opnam tegen gelouterde Italiaanse vedetten.

Oranje overtuigde in Bern en dat deed daardoor ook de bondscoach, vanwege de manier waarop hij het elftal prepareerde en samenstelde. In Zwitserland zette hij zijn vaak onnavolgbare spel stoïcijns en met een glimlach voort.

Opnieuw werd duidelijk dat Van Basten vooral op zijn gevoel vertrouwt. Het elftal werd in vergelijking met de oefencampagne op diverse plaatsen gewijzigd. Slechts voor een deel (een blessure van Robben) was dat noodzaak.

Van Basten is vier jaar lang gebleven wie hij was, een onorthodoxe coach die risico’s niet schuwt en de weg van de minste weerstand vermijdt. Al zijn beslissingen, ook de discutabele, pakten maandag in Bern goed uit.

Net zo opvallend als de kracht van de aanval was de staat van de verdediging, het deel van de ploeg dat de meeste vragen opriep. De speelwijze, bekritiseerd door onder anderen mentor Cruijff, bleek een probaat middel om een van de sterkste landen te temmen.

De 33ste overwinning van de bondscoach is zonder twijfel zijn mooiste. Van Basten versloeg met Oranje het land waar hij als voetballer groot werd en dat onder leiding staat van een goede vriend, oud-ploeggenoot van AC Milan Roberto Donadoni. Het was een aardig detail op een avond die Nederland een hoogtepunt in het naoorlogse interlandvoetbal opleverde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden