Reportage Formule 1

Na tien jaar Formule 1 in Abu Dhabi is een Arabische Max Verstappen nog ver weg

Geld genoeg voor de peperdure autosport, maar talent? Na tien jaar Formule 1 in Abu Dhabi is een Arabische Max Verstappen nog ver weg in het emiraat. ‘Ze zijn voor het grootste gegaan, maar de rest wel vergeten.’

Max Verstappen tijdens de Red Bull Racing Hump Day in Abu Dhabi. Beeld Getty Images

De pizzadozen liggen tientallen centimeters hoog opgestapeld op tafel. Het is lunchtijd in de garage van Xcel Motorsport, een team uit de Verenigde Arabische Emiraten. De renstal komt uit in de Formule 4, een autosportniveau dat dient als eerste opstap voor coureurs na hun kartloopbaan.

Dit weekeinde is de klasse een van de bijprogramma’s tijdens de laatste race van het Formule 1-seizoen in Abu Dhabi. Het uitgelezen moment dus voor racetalent uit de Emiraten om zich te tonen aan eigen publiek. Maar de vijf auto’s van het team worden bestuurd door twee Italianen, een coureur uit Oman, een Spanjaard en de 15-jarige Nederlander Tijmen van der Helm.

Uit de garage klinken de Nederlandse stemmen van de monteurs van Van der Helm. Op computers analyseren Britse technici racedata. Teambaas Paul Hardy is eveneens een Britse expat. Hij woont nu ruim vijf jaar in Abu Dhabi. ‘De racesport heeft hier nog wat ontwikkeling nodig’, zegt hij over het internationale karakter van zijn team. 

Tien jaar geleden deed de Formule 1 voor het eerst het emiraat aan. Het leek op papier het startschot voor een florerende racecultuur. Abu Dhabi is een van de rijkste oorden ter wereld vanwege de gigantische olievoorraad. Het emiraat is het rijkste van de zeven Verenigde Arabische Emiraten en heeft een grotere oliereserve dan bijvoorbeeld Rusland.

Autosport is een van de duurste sporten ter wereld. Mercedes-teambaas Toto Wolff schatte eens dat het traject van kart naar Formule 1 gemiddeld zo’n 8 miljoen euro kost. Het is een fooi voor de gemiddelde oliesjeik. Toch heeft een decennium Formule 1 nog niet geleid tot een Arabische Max Verstappen. Sterker: de Emiraten wachten nog altijd op de eerste Formule 1-coureur.

Een auto van het formule 4 team Xcel. Beeld excel

Dat Xcel-teambaas Hardy geen coureur heeft uit het land van zijn team, heeft een simpele reden. ‘Er is een beperkt aantal talenten in de regio’, zegt hij. Daarnaast wordt zijn renstal niet gesteund door overheidsgeld, waardoor hij het zich niet kan permitteren een mindere coureur uit de Emiraten in een auto te zetten. ‘We moeten winst maken en aantrekkelijk blijven voor coureurs, dus zoveel mogelijk races winnen.’

Geen kweekvijver

Abu Dhabi heeft de Formule 1 overigens ook nooit naar de Emiraten gehaald met als doel kweekvijver te worden voor racetalent. In 2006 presenteerde kroonprins Mohammed bin Zayed Al Nahyan zijn plannen om het emiraat in 2030 minder afhankelijk te maken van olie-inkomsten. Onder meer door in te zetten op toerisme. Daarvoor moest het land eerst wel op de kaart worden gezet. Bijvoorbeeld via een mondiale sport als uithangbord. Voormalig Formule 1-baas Bernie Ecclestone rook zijn kans en sloot een megadeal. Vervolgens werden kosten noch moeite gespaard. Voor het circuit werd een eiland opgespoten. De totale aanlegkosten worden geschat op zo’n 900 miljoen euro. Daarnaast betaalt Abu Dhabi een flink bedrag om seizoensafsluiter te zijn; naar verluidt zo’n 75 miljoen euro per jaar.

Racefans vanuit de hele wereld worden op alle manieren naar de race gelokt. Vorig jaar zwaaide Hollywoodster Will Smith met de geblokte vlag. Dit jaar worden twee bolides van recordkampioen Michael Schumacher voor miljoenen geveild. Elke dag op het circuit wordt afgesloten met een concert van een wereldberoemde popster of band. De twintig racebolides zijn in Abu Dhabi bijzaak. Het typeert de sfeer op het Yas Marina Circuit. Het gegoede deel van de lokale bevolking flaneert  in Arabische klederdracht enkel in het exclusieve paddockgedeelte. Voor de vele arbeidsmigranten in de Emiraten uit landen als Pakistan en India is toegang tot het circuit onbetaalbaar.

Expats en toeristen

Dus zitten op de tribunes vooral expats en toeristen met een voorliefde voor Formule 1. Zij vieren feest op de vele jachten in de haven in het hart van de baan of staan voor de ingang van het luxehotel waar de meeste coureurs slapen. Vrijdag kregen op de Kids Go Free-dag alle kinderen onder 12 jaar gratis toegang. Daar zaten alleen weinig kinderen uit de Emiraten tussen om geïnspireerd te geraken. 

Max Verstappen tijdens de Red Bull Racing Hump Day in Abu Dhabi. Beeld Getty Images

Zonde, vindt Alexander Wurz, voormalig Formule 1-coureur, die bij alle edities van de GP in Abu Dhabi aanwezig is geweest. Hij kent de racecultuur in de regio goed. Onder meer vanwege het circuitontwerpbedrijf dat hij bestiert, waarvoor hij geregeld in het Midden-Oosten is.  

‘Het is een interessant gebied voor de gemotoriseerde sport’, zegt Wurz. ‘Ze houden hier enorm van auto’s en snelheid en er is een grote financiële slagkracht. De motorsportmarkt bestond tot kort geleden alleen eigenlijk niet. Tot ze in zowel Qatar (met motorklasse MotoGP, red.) en Bahrein en Abu Dhabi (Formule 1, red.) besloten meteen voor het grootste te gaan. Daarbij zijn ze wel de rest vergeten.’

Daardoor is er in Abu Dhabi enkel een soort eredivisie zonder lagere voetbalniveaus die voor aanwas zorgt, aldus Wurz. En de lagere klassen, of ‘grassroots’ zoals hij ze noemt, zijn volgens hem essentieel om op lange termijn te profiteren van de miljardeninvesteringen in de Formule 1. ‘Ze missen daardoor namelijk niet alleen coureurstalent, maar ook technisch talent’, legt hij uit.

Racebakermat Engeland toont volgens hem de waarde van die knappe koppen: ‘Daar beginnen jonge technici vaak in de racerij. Later komen ze geregeld terecht bij de grote techbedrijven, omdat ze in het racen hebben geleerd onder hoge druk beslissingen te nemen. Zij kunnen hele industrieën veranderen. Dus als ze uiteindelijk onafhankelijk willen worden van olie, hebben ze juist dit soort mensen nodig.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden