Interview

Na pijn en paniek kan atleet Agard nu weer fijn verzuren

Terrence Agard (26) hoopt bij de EK indoor op een finaleplaats op de 400 meter. Dat zou een prachtige prestatie zijn. De atleet komt van ver, na een zwaar auto-ongeluk in 2015. Nu lacht het leven hem weer toe.

Terrence Agard geniet na zijn herstel vooral van de kleine dingen in het leven, zelfs het tandenpoetsen 's ochtends doet hij met veel plezier. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Het voelt anders, dat is nu eenmaal zo als je iets hebt gebroken. Bij het opstaan is het wat stroef, er trekt iets vanuit zijn nek naar zijn schouders. In de loop van de dag is het weer verdwenen. Nee, bij het hardlopen heeft Terrence Agard (26) nergens last van. Het verbaast hem ook. 'Als je weet vanwaar ik kom, is het een wonder dat ik hier zit.'

Hier is het sportcentrum Papendal, te midden van andere Nederlandse atleten. Komend weekeinde staat Curaçaoënaar Agard zowaar op de EK indoor in Belgrado aan de start van de 400 meter. Hij hoopt zelfs op een plek in de finale. Artsen hadden hem voorgehouden dat het nooit meer zover zou komen.

Wat vooraf ging, is hem deels verteld door anderen. Hij is die vroege ochtend van 11 september 2015 volledig kwijt. Hij zit dan op de achterbank van een witte Volkswagen Polo, samen met sprinter Hensley Paulina. Churandy Martina, de verpersoonlijking van onverwoestbare blijmoedigheid, rijdt. Naast hem zit zijn toenmalige vriendin. Agard slaapt - het was laat geworden in Breda, waar ze de verjaardag van Martina's vriendin hebben gevierd.

Op de A50 tussen Heteren en Renkum, stuurt Martina naar de linkerbaan. Hij staat op het punt een vrachtauto in te halen. Als hij een blik in de spiegel werpt, ziet hij op hoge snelheid een auto naderen. Hij schrikt, wil terug naar de rechterbaan en stuurt te vroeg in. De neus van de Polo raakt de vrachtwagen, de auto slaat over de kop en komt geheel verfomfaaid tot stilstand.

Martina en Paulina, die zelf lichte verwondingen hadden, zouden later beschrijven hoe Agard eraan toe was. Hij stoot nog zelf het achterportier open en slaat verdwaasd aan het lopen, het gezicht onder het bloed. Even later gaat hij zitten, schreeuwt het uit van de pijn en zijgt ineen. Hij komt bij in het Radboudziekenhuis in Nijmegen, waar ook Martina's vriendin voor enkele dagen is opgenomen. Artsen zijn bezig met het monteren van een frame op zijn hoofd. Ze leggen uit waarom: hij heeft zijn nek gebroken. De paniek slaat zo heftig toe dat hij weer het bewustzijn verliest.

Terrence Agard in 2015. Beeld anp

Deze dag zit hij op zijn gemak te lunchen op Papendal. Hij wijst even op zijn voorhoofd en bij het oor: vier bultjes. Daar hebben de schroeven van de stellage gezeten waarmee de chirurgen zijn schedel en nek onwrikbaar hadden vastgezet. Drie maanden heeft hij zo rondgelopen.

Wat er na de paniekaanval volgde, kan hij uit eigen ervaring vertellen. Een dwarslaesie is zijn grootste angst. Hij probeert zijn vingers en voeten te bewegen. Het lukt, de artsen vertellen dat hij duizend engeltjes op zijn schouder heeft gehad. Wie, zoals hij, nekwervel C7 heeft gebroken, overleeft dat doorgaans niet of raakt verlamd voor het leven. De domper volgt meteen: ze vertellen ook dat hij de Spelen in Rio de Janeiro kan vergeten en het daarop volgende seizoen ook. Misschien moet hij de topsport helemaal vaarwel zeggen.

De maanden op Papendal met het frame op zijn hoofd zijn een kwelling. Wat schuifelen, zitten, half rechtop slapen. Zijn ouders komen over uit Curaçao, maar als ze na vier weken vertrekken, voelt hij zich eenzaam. Hij denkt aan stoppen. Fok alles.

Wat ook speelt is de boosheid op zijn vriend, zijn voorbeeld. Churandy Martina, die meteen in het ziekenhuis zijn verontschuldigingen heeft aangeboden, moet haast wel voelen dat de toedracht van het ongeval hem nog altijd hindert - ze wonen in hetzelfde huis.

Hé, zijn olympische droom is weg, zijn carrière misschien kapot. Het is de olifant in de kamer. Uiteindelijk besluit hij het hem te vergeven, zonder er uitputtend over te praten. Hij wil het loslaten. Niet langer de woede koesteren, maar God danken dat hij het heeft gered. Hij weet ook - 'honderd procent' - dat Martina niet met opzet heeft gehandeld.

Alles is nu goed, tussen hen. Hij is nog altijd zijn idool. Het is een eer om met hem te trainen en naar kampioenschappen te gaan. Hij geeft advies over hoe je voor de wedstrijden de zenuwen kunt bedwingen. Rustig blijven. Chill. Denk: het komt wel goed. Je weet hoe Churandy is.

Op 14 december 2015, drie maanden na het ongeluk, mag het frame van zijn hoofd af, twee dagen later zit hij in het vliegtuig naar Curaçao. Hij wil naar zijn familie, zijn vrienden. Hij zet thuis bij zijn ouders zijn koffer neer, vertrekt naar het strand en wikkelt dan het verband van zijn hoofd. Daar begint zijn revalidatie.

Je moet zwemmen, hadden de artsen gezegd. De zon zal je goed doen en het zout helpt bij de genezing van de wondjes in de schedel. Hij zwemt in de wateren van Mambo Beach, Jan Thiel, Sonesta. Eerst de schoolslag, de rugslag, de vrije slag en, weken later, de belastende vlinderslag.

Terrence Agard in actie tijdens 400 meter hardlopen op het EK atletiek indoor in Tsjechië. Beeld anp

Het is zijn biotoop. Hij groeide op in de wijk Mahuma, vlak bij vliegveld Hato. Als 9-jarige raffelde hij zijn eerste wedstrijdjes op de baan af. Later studeerde hij bedrijfsadministratie. Samen met zijn jongere broer heeft hij nu een verhuurbedrijf met vijf auto's op het eiland - daarmee bekostigt hij goeddeels zijn sportambities. Op het eiland, in 2011, was er een eerdere fysieke tegenslag. Bij een sprong over een hek van de Pontjesbrug verloor hij een halve vinger van zijn rechterhand - zijn ring bleef haken. Het zit hem nu alleen maar in de weg als hij gewichten tilt.

Na het uiteenvallen van de Antillen, koos hij in 2014 voor Nederland. De faciliteiten zijn er beter, hij kan voortaan deelnemen aan EK's. Wie wat wil bereiken in de sport, moet nu eenmaal het eiland verlaten. Maar het blijft zijn land, zo voelt het wel.

Begin april 2016 komt het besef dat het niet voorbij is. Hij staat aan de start tijdens een wedstrijd in Gainesville, Florida. In maart had hij al de eerste sprintjes getrokken op een baan in Willemstad. Na elke training ging het beter. Hij klokt in Florida 48,92. Ter vergelijking: een jaar eerder liep hij 45,82. Hij is verrast. Zo'n tijd al, na zo'n ongeluk en twee maanden training? In de wedstrijden die volgen loopt hij er telkens een halve seconde vanaf. Hij eindigt in de 46'ers. Rio gloort nog heel even, als hij afgelopen zomer meedoet op de EK in Amsterdam aan de estafette op de 400 meter. Maar de limiet blijft buiten bereik. Dan opent zich de poort naar een volgend internationaal toernooi: half februari wordt hij op de NK indoor in Apeldoorn derde en kwalificeert zich voor Belgrado.

Het is speciaal er straks te staan. Het ongeluk en de nasleep hebben hem mentaal sterker gemaakt. Loodzware trainingen, verzuring; het is alsof hij het beter kan verdragen na die donkere maanden van 2015. Het leven is meer de moeite waard. Weet je waar het in zit? Grappig wel, eigenlijk: tandenpoetsen. In het ziekenhuis moesten ze hem ermee helpen. Zo hulpeloos heeft hij zich nog nooit gevoeld. Wat moeten degenen wel niet doorstaan die het nooit meer zelf kunnen doen? Sinds dat besef staat hij elke ochtend met plezier te borstelen.

Nederlandse EK-ploeg

Enkele grote namen in de Nederlandse afvaardiging naar de EK indoor in Belgrado ontbreken. Het toernooi past niet in de voorbereiding van Dafne Schippers en Sifan Hassan op de WK in augustus, in Londen. Meerkampster Anouk Vetter is licht geblesseerd. Technisch directeur Ad Roskam van de Atletiekunie toonde begrip voor de afzeggingen. 'Het is niet slim om jaarlijks op drie of vier grote toernooien te pieken.' Dertien atleten vijf mannen en acht vrouwen zijn wel aanwezig in Servië. Roskam noemde de groep 'fit en hongerig'. Hij hoopt op enkele persoonlijke records en 'een paar' medailles. Kanshebbers zijn onder anderen Nadine Broersen (vijfkamp), Thijmen Kupers (800 m) en Maureen Koster (3.000 m).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden