‘Musketier’ Jan Smeets treedt uit de schaduw

Als de capaciteiten van de drie jonge Nederlandse schaakmusketiers ter sprake kwamen, viel de naam van Jan Smeets meestal als laatste....

Van onze schaakmedewerker Gert Ligterink

Gisteren trad de 23-jarige Smeets in Hilversum uit de schaduw door als eerste van het vriendentrio kampioen van Nederland te worden. In een enerverende slotronde, die je elk toernooi zou toewensen, hield hij als enige van een kwartet kanshebbers zijn zenuwen in bedwang.

Bij het begin van de ronde had Stellwagen de beste uitgangspositie. Met een half punt voorsprong voerde hij de ranglijst aan vóór Smeets, L’Ami en Ernst. Titelverdediger Tiviakov speelde geen rol meer. Na een stroeve start liet hij in de slotweek nog even zijn tanden zien, tot een remise tegen L’Ami hem definitief voor de titel uitschakelde.

Zondagmiddag viel Ernst als eerste af. Misschien was hij nog niet bekomen van de emoties die zijn daags tevoren gespeelde partij tegen Nijboer hadden losgemaakt. In een verloren stand kreeg Ernst toen het punt in tijdnood volkomen onverwacht in de schoot geworpen. Hoe het ook zij, tegen Janssen verzeilde Ernst snel in zo’n abominabele stand, dat het een wonder was dat hij de strijd nog tot de 50ste zet kon rekken. Het was zijn eerste nederlaag van het toernooi.

De eveneens ongeslagen L’Ami had het op de slotdag ook te kwaad met zichzelf. Op papier had hij met wit tegen hekkensluiter Bosboom de gemakkelijkste opdracht, maar in de praktijk bleek daar weinig van. Bosboom dicteerde de loop der gebeurtenissen en won, ondanks een hapering onderweg, volkomen verdiend.

L’Ami had tijd nodig om de teleurstelling te verwerken. Een uurtje later, na een bezinningswandeling, erkende hij bij terugkeer in de toernooizaal dat er weinig aan te merken was op zijn nederlaag. ‘Ik speelde beroerd, maar dat was voor mij geen verrassing. De laatste ronden was het beste er duidelijk vanaf. Eigenlijk mocht ik blij zijn dat mijn kansen op de titel nog steeds niet verkeken waren.’

En zo lag het lot van het toernooi in handen van Smeets en Stellwagen, die elkaar bestreden in een scherpe Siciliaanse partij. Lang waren de kansen ongeveer in evenwicht, al was Smeets’ stelling dankzij een veiliger koningsstelling wat gemakkelijker te hanteren. Stellwagen struikelde in tijdnood. Zijn 37ste zet veranderde een misschien houdbare stand in een kansloze. Smeets was op zijn post en liet zich het buitenkansje niet ontglippen.

Toen de tijdnood drie zetten later voorbij was en Smeets eindelijk de tijd vond om om zich heen te kijken, zag hij tot zijn verbazing dat al zijn concurrenten hadden verloren: ‘Toen dacht ik, laat ik eerst even een colaatje halen. Terug op het podium was ik nog steeds Nederlands kampioen.’

Stellwagen incasseerde de klap met buitengewone gelatenheid. Alsof niets ernstigs was gebeurd, stond hij een kwartier na zijn overgave in gezelschap vrolijk een biertje te drinken. Met opmerkelijk relativeringsvermogen stelde hij vast dat het leven doorgaat: ‘Wat in zo’n tijdnoodfase gebeurt, is volkomen toevallig. Ik was er dichtbij, maar mijn wereldbeeld verandert niet door deze nederlaag.’

De titel bij de vrouwen ging voor de tiende maal naar Zhaoqin Peng, die met de indrukwekkende score van 8 uit 9 de rest ruim voorbleef. Haar triomf was volkomen verdiend, al beleefde ze een paar benauwde momenten. Zaterdag had ze tot twee keer toe kunnen verliezen van Bianca Muhren, waarna de slotronde nog heel spannend geweest zou zijn.

De aangename verrassing van het vrouwentoernooi was de 14-jarige Anne Haast, die een groot gebrek aan openingskennis compenseerde met buitengewone tactische flair. Die leverde haar naast vele voorspelbare nederlagen ook schitterende overwinningen op tegen Tea Lanchava en Marlies Bensdorp. Als haar theoretische kennis op peil komt, zal Peng het in de toekomst moeilijk krijgen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden