Moet ze dan nog iets bewijzen?

Op dertigjarige leeftijd zette Steffi Graf vrijdag een punt achter haar tenniscarrière. Successen en tegenslagen markeren de loopbaan van de beste speelster ooit; van een gravin die pas laat haar masker liet zakken....

Wybren de Boer

IN HAAR zeventiende jaar als professional had Steffi Graf zich ten doel gesteld zich nog eenmaal te plaatsen voor het WTA-kampioenschap, het officieuze wereldkampioenschap voor vrouwen. Het leek haar een passende epiloog voor een imposante loopbaan. Een nieuwe blessure, een lichte nota bene, belet haar echter een maand lang te tennissen en ineens wist ze het. Klar, Ende. Moet ze dan nog iets bewijzen?

Onomstreden geldt Steffi Graf, van 14 juni 1969 te Brühl, als de beste tennisspeelster aller tijden. 22 Grand-Slamtitels (7 x Wimbledon), 377 weken nummer één van de wereld en 107 toernooizeges accentueren een unieke erelijst. Haar laatste titel dateert van juni dit jaar, op Roland Garros. Die ook door haarzelf niet meer verwachte triomf bracht haar in extase en, toen al, tot het besluit nooit meer in Parijs aan te treden. 'Afscheid nemen als de beste, dat is het mooiste.' Bovenal wees Graf in Parijs de nieuwe generatie - Hingis, Kournikova en de zusjes Williams - nog eenmaal terecht.

Oud en versleten hadden de tieners haar genoemd, daarbij vergetend dat juist die kwalificaties de ambities van de Duitse gravin nog eenmaal zouden aanwakkeren. Graf nam het haar jonge rivales amper kwalijk. In de naar arrogantie neigende jeugdige overmoed, herkende ze haar eigen gedrag als tiener.

Mede daarom sprak ze mild over het wangedrag waarmee tegenstandster Hingis de finale had ontsierd. 'Als je jong bent, doe je domme dingen. Verliezen moet je leren, de eerste keren doet dat pijn.'

Hingis had haar in maart 1997 onttroond als nummer één van de wereld, niet in de laatste plaats vanwege de ernstige blessures waarmee Graf kampte. Chronische knie- en rugkwetsuren leken een voortijdig einde aan haar carrière te zullen maken. Eind 1997 had de vermaarde sportsarts Müller-Wohlfarth haar gezegd dat een rentree aan de top uitgesloten was.

Krachtiger dan welk medicijn ook was Grafs eerzucht. Na in totaal zeven maanden revalideren meldde ze zich dat voorjaar terug in het circuit, even gracieus als vastberaden. Wie niet opgeeft, kan nooit verliezen, was één van de basisregels die vader Peter Graf zijn dochter bijbracht toen hij haar op vierjarige leeftijd meenam naar de tennisbaan. Tijdens zijn Spartaanse trainingssessies ontwikkelde Steffi Graf het wapen dat haar de bijnaam Fraulein Forhand zou opleveren.

Nog geen tien jaar later achtte vader Peter zijn dochter voldoende geschoold en werd Steffi Graf op dertienjarige leeftijd (en vier maanden) de jongste speelter ooit die op de wereldranglijst stond, op de 124ste plaats. Drie jaar later stond ze in de toptien, om vervolgens in 1987 op Roland Garros haar eerste Grand Slam-titel te veroveren. Aan het eind van dat jaar was ze de nummer 1 van de wereldranglijst.

En ze was verre van geliefd. Haar schuchterheid werd verward met arrogantie, waardoor tegen haar wil animositeit groeide tussen haar en de toenmalige coryfeeën Navratilova en Evert. Haar karakter en de successen - in 1988 won ze alle vier Grand Slams én de Olympische titel - maakten van Graf in die jaren een eenzame superster. Pas in de tweede helft van haar loopbaan zou ze het masker laten zakken.

Die metamorfose werd mede in de hand gewerkt door de mentale aanslagen die ze kreeg te verwerken. In 1993 was er de messteek waarmee een gestoorde Graf-fan haar concurrente Seles ernstig verwondde en die Graf zelf een jarenlang schuldcomplex bezorgde. En twee jaar later volgde de veroordeling van haar vader Peter nadat duidelijk was geworden dat hij zich schuldig had gemaakt aan miljoenenfraude. Steffi Graf trof zelf een regeling met de fiscus en loste alle schulden af.

Sindsdien schroomde ze niet langer in het openbaar haar emoties te tonen en liet ze zich gelden als een sociaal bewogen sportster. Eind vorig jaar riep ze de stichting Children for Tomorrow in het leven, een organisatie die hulp biedt aan kinderen die het slachtoffer zijn van mishandeling of oorlogsgeweld. Gisteren zei Graf voorts een bijdrage te willen leveren aan het opleiden van nieuw Duits tennistalent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden