Moet de koers worden gestaakt als het leven van een renner op het spel staat?

Fataal hartfalen en valpartij Belgische coureur Goolaerts bij Parijs-Roubaix

Het waren akelige beelden, die van de Belgische wielrenner Michael Goolaerts, die zondagmiddag in de berm langs de kasseienstrook van Saint Python op zijn rug ligt, omgeven door medische hulpverleners. Het 23-jarige talent van Veranda’s Willems-Crelan was in zijn allereerste Parijs-Roubaix vroeg in de wedstrijd ten val gekomen na een hartstilstand. Hij overleed later op de avond in het ziekenhuis van Lille.

Michael Goolaerts Beeld Belga

Dat enkele uren na zijn val wereldkampioen Peter Sagan vrolijk op het podium zijn eerste zege op het velodroom kon vieren, leek de bevestiging van het adagium in de wielerwereld dat het peloton nooit wacht. Het kwam koersorganisatie ASO (Amaury Sport Organisation), die ook de Tour de France in zijn portefeuille heeft, op onbegrip van columnisten en commentatoren te staan. Had die de wedstrijd niet moeten stilleggen? Een voetbalwedstrijd wordt toch ook gestaakt als een speler iets levensbedreigends overkomt? Had de huldiging wel moeten doorgaan?

De ASO betuigde medeleven met de nabestaanden. Plaatsvervangend directeur Pierre-Yves Thouault beklemtoonde dat de artsen van de organisatie binnen drie minuten ter plekke waren om eerste hulp te geven. In de wedstrijd rijden ambulances mee met een defibrillator en andere reanimatieapparatuur. Maar over de beweegredenen om niet in te grijpen in de race of de ceremonie in Roubaix niet te versoberen, kwam geen verklaring naar buiten.

Michael Goolaerts Beeld afp

Koersdirecteur Leo van Vliet van de Amstel Gold Race snapt de afweging van de ASO wel. ‘Voor mij was het veelzeggend dat de ploeg van Goolaerts zelf ook niet is gestopt, terwijl ze heel snel bij hem waren en zagen dat de situatie kritiek was. Zij wisten ook niet hoe het ging aflopen.’ Binnen zijn organisatie is geen protocol voor het handelen in dit soort situaties. ‘We hebben het er wel eens over gehad, natuurlijk, maar je komt er niet goed uit wanneer je wel of niet iets moet doen. Er is niet altijd direct een goed beeld wat er aan de hand is. Voordat Goolaerts viel, ging ook een renner van Movistar tegen de vlakte, hard op zijn hoofd. Dat zag er ook niet best uit, maar het bleek toch mee te vallen.’

Hij bestrijdt dat organisaties zich laten leiden door de mantra dat de show altijd maar door moet gaan, omwille van de commercie. ‘Je moet je afvragen wie er bij gebaat is de boel stil te leggen. Niemand, meestal. Uit respect misschien? Dat was hier wel vreemd geweest. Tijdens de race was de renner nog in leven.’

In de Vlaamse kant Het Nieuwsblad noemde de Belgische commissaris van de internationale wielerfederatie UCI Philippe Mariën de kritiek op het doorgaan van de koers ‘nogal goedkoop’. ‘Iedereen bleef tot half twaalf ’s avonds in het ongewisse over het lot van Michael. Zelfs de ploegleiding heeft de overige renners niet ingelicht.’ De vergelijking met het staken van een voetbalwedstrijd gaat volgens hem mank. Daar is iedereen op de tribunes getuige van de gebeurtenissen. In de wielrennerij ‘draait een fabriek’. ‘Er zit een hele organisatie achter, de openbare weg is afgezet, er zijn duizenden toeschouwers op pad. Zolang er geen uitsluitsel is over het lot van de renner in kwestie kan er mijns inziens niet bij elke zware valpartij worden ingegrepen.’ Hij wijst erop dat bij fatale ongelukken nooit eerder wedstrijden zijn afgebroken.

Goolaerts krijgt eerste hulp na zijn val tijdens Parijs-Roubaix. Beeld afp

De dood van Goolaerts, die bezig was aan zijn tweede jaar bij Veranda’s Willems-Crelan, roept ook de vraag op hoe nauwgezet renners medisch worden begeleid. Wielrennen vraagt het uiterste van het uithoudingsvermogen. Volgens de Nederlander Ton Zasada, medisch adviseur bij de UCI, is er sprake van een intensieve monitoring.

De reglementen van de federatie schrijven voor dat alle renners van ploegen die internationale wedstrijden rijden (worldtour- en pro-continentale teams) vier keer per jaar uitgebreid medisch worden gecontroleerd. Onderzoek naar het functioneren van het hart, zoals een echocardiogram, en bloedwaarden maakt daar deel van uit. De ploegen zijn verplicht hun bevindingen te rapporteren aan de UCI. Nalatigheid kan worden bestraft met schorsingen en boetes. Zasada: ‘Er zijn maar weinig sportbonden die zo’n intensief medisch programma verplicht stellen.’

Hij stelt vast dat de teamartsen de voorschriften doorgaans goed naleven en bij geconstateerde afwijkingen al zelf actie ondernemen. Naar zijn waarneming ondergaan de wielrenners ook nog buiten het UCI-programma aanvullende controles op hun gezondheid. Volgens Zasada leidt de verplichte monitoring tot een forse vermindering van de kans op fatale medische incidenten. ‘Medische tragiek zoals nu tijdens Parijs-Roubaix is mede door de screening een rariteit. Maar het is helaas nooit helemaal uit te sluiten.’

Hoewel de ploeg van Goolaerts niet op de deelnemerslijst staat, overweegt de organisatie van de Amstel Gold Race komende zondag een moment van herdenking voor de overleden renner in te lassen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.