INTERVIEW

'Mijn lichaam is te slecht voor staand volleybal'

Chaïne Staelens (33) Ze speelde 365 wedstrijden in het reguliere nationale volleybalteam. Fysieke problemen dwongen haar te stoppen. Nu is Staelens terug, als zitvolleybalster.

Staelens als zitvolleybalster. Na acht maanden oefenen liggen de benen nog steeds in de weg. Beeld Jiri Büller
Staelens als zitvolleybalster. Na acht maanden oefenen liggen de benen nog steeds in de weg.Beeld Jiri Büller

'Als jij gaat zitten ben jij meer beperkt dan ik', zei een teamgenoot tegen Chaïne Staelens. De lange benen van de volleybalster liggen na acht maanden oefenen in het zitvolleybal nog steeds in de weg. De zoektocht naar een ideale houding vraagt tijd, zelfs voor een 365-voudig international. Kenners zeggen dat het een jaar of twee duurt.

Staelens (33) heeft een imposante carrière achter de rug, met het reguliere nationale team. Ze was actief op drie WK's en zeven EK's, maar haalde nooit de Olympische Spelen. Het team strandde steeds in de kwalificaties. De reguliere Spelen zijn nu onhaalbaar, zegt ze. 'Mijn lichaam is te slecht voor staand volleybal.'

undefined

Een jaar geleden stopte ze, twaalf jaar nadat ze had gehoord dat haar knieproblemen en een topsportcarrière niet te combineren waren. 'Ik ben zo lang mogelijk doorgegaan, ik haalde er te veel plezier uit.'

Toch had Staelens geregeld pijn. Ze heeft artrose in haar knieën. Haar kraakbeen ontbreekt voor een groot gedeelte, wat ze omschrijft als autorijden zonder schokdempers.

Elvira Stinissen, aanvoerster van het Nederlands team, benaderde haar een half jaar nadat ze was gestopt. Een zitvolleybalwedstrijd had Staelens nog nooit gezien. Het gesprek was bedoeld als simpele informatie-uitwisseling, maar veranderde toen ze Stinissen vertelde over de kraakbeenschade. Zij zei: 'Volgens mij mag jij gewoon voor ons spelen.' In januari stapte Staelens de zaal binnen.

undefined

Ze weet het nog hoe dat ging: 'Jongens, waar moet ik zitten? Ongeveer zo?', vroeg ze, terwijl ze haar bennen onwennig over de grond strekte. Een eenduidig antwoord kreeg ze niet. Het probleem in een paralympische sport: iedereen heeft een andere beperking, er is geen universele ideale standaardhouding.

Wat ook vreemd was: toen ze haar lichaam met haar handen verschoof naar de positie waar de bal gegooid werd, vergat Staelens even dat ze diezelfde handen ook nodig had om de bal te spelen. Ze was net op tijd om een misser te voorkomen.

Inmiddels is ze allang blij dat haar zitvlak inmiddels niet meer beurs is, net als haar polsen en handen.

undefined

Een bil aan de grond
De basisregels zijn in het zitvolleybal vrijwel hetzelfde als bij regulier volleybal. Elk team heeft zes spelers in het veld. Er zijn ook specifieke regels: tijdens het spelen moet minimaal een bil of een deel van de rug aan de grond blijven. Omhoog komen mag niet, maar bij Chaïne Staelens is smokkelen toch al geen optie, haar knieproblemen beletten dat.Het net heeft bij de vrouwen een hoogte van 105 centimeter. Een handicap die zwaarder ingeschaald wordt, wordt zwart genoemd. Een valide speler is wit, daartussenin zit grijs. Een team mag maximaal twee grijze spelers tellen; zij mogen niet tegelijkertijd in actie komen. Het nationale team ging ervan uit dat Staelens zou worden ingedeeld in de grijze categorie. Dat het tijdens de keuring anders liep, is niet ongebruikelijk.

Stalens zou het geweldig vinden om mee te doen aan de Paralympische Spelen, over twee jaar in Rio. 'Ik droomde als meisje van de Olympische Spelen. Nu geldt diezelfde droom voor de Paralympics.'

Het is geen compensatie voor een mislukte missie, zegt ze. 'Ik denk niet: ik heb de Spelen niet gehaald, nu proberen of het op de Paralymics lukt. Dit is iets nieuws, die andere carrière is een afgesloten hoofdstuk.'

undefined

Afgekeurd

Er is wel een probleem, naast het zware kwalificatietraject. Staelens is te slecht voor regulier volleybal, maar vooralsnog te goed voor de zittende variant. In het paralympische circuit bestaan teams uit twee categorieën: zwart en grijs. Dat is afhankelijk van de zwaarte van de handicap. Op het WK, in juni, werd ze afgekeurd als grijze speelster. Ze was, simpel gezegd, niet gehandicapt genoeg.

Er zijn veel verschillende handicaps en iedere sporter is anders. Dat maakt het lastig, zelfs voor de mensen die keuren. 'Bij amputaties is het simpel. Dan kom je binnen, zegt gedag en krijgt een vinkje achter je naam. Bij mij worden er beelden bekeken, medisch rapporten en doen ze testen. Ik kan niet verder buigen dan tot 102 graden.' Dat was 12 graden te ver.

undefined

'Die handboeken voor classificaties veranderen soms, het kan zomaar dat dit volgend jaar bij het EK anders gaat', aldus Staelens. Zeker is dat ze doorgaat met de sport. Ze ziet een zitvolleybalcarrière als een extra kans. 'Maar wel een die compleet los staat van het staande volleybal.'

Geeft het haar inzichten om te sporten tussen mensen met een blijvende beperking? 'Iedereen maakt in zijn leven dingen mee die op dat moment heel ingrijpend zijn. Sommige dingen, daar kun je overheen komen. Andere zijn blijvend. Het missen van een sporttoernooi kun je niet vergelijken met het verliezen van een partner. Beide heb ik meegemaakt.'

undefined

In 2010 verloor Staelens onverwachts haar vriend. 'Dat was een ingrijpende verandering. Nu heb ik een nieuwe vriend, met wie ik heel gelukkig ben. Maar als je een arm verliest, die komt helemaal niet meer terug. Mijn partner van toen ook niet. Toch heb ik weer geluk gevonden.

'Ik vind het heel inspirerend om te zien hoe mensen hun veters strikken met één arm. Of hoe mensen met één hand een bord vol scheppen en dit tegelijkertijd vasthouden. Er zijn mogelijkheden voor iedereen, je moet ze willen pakken en ervoor werken.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden