Metamorfose Federer is meesterwerk op zichzelf

Onwaarschijnlijk. Bloedstollend. Kippenvel. Rally's waarbij de adem stokte door de spanning. In deze vorm lijkt Roger Federer Wimbledon niet voor de achtste keer te kunnen winnen.

Roger Federer viert opgelucht zijn grootste ontsnapping tegen Marin Cilic. Hij overleefde drie matchpoints.Beeld REUTERS

Of juist wel, als het engeltje op zijn schouder blijft zitten. Van stram en roestig naar de betovering, van 2-0 achter in sets en drie matchpoints voor Marin Cilic naar de verlossing. De metamorfose van Federer was een meesterwerk op zichzelf.

Cilic won de eerste set met 7-6 na een slappe tiebreak van Federer. Hij won de tweede set met 6-4, omdat de 34-jarige Zwitser elk gevoel in zijn backhand miste. In de derde set stond het 3-3 toen Cilic de service van zijn tegenstander leek te gaan breken, maar werd het 6-3 voor Federer. In de vierde set kreeg de 27-jarige Kroaat op 4-5 zijn eerste matchpoint. Het tweede volgde op 5-6. Het derde kwam op 6-7 in de krankzinnige tiebreak. Federer wankelde, maar viel niet.

Een fantastisch gevecht aan het net, op 7-7 in diezelfde tiebreak, had Cilic een vierde matchpoint kunnen opleveren. Telkens wist Federer de nooduitgang te vinden, al won hij het zenuwslopende naspel na een 6-4-voorsprong pas op zijn vijfde setpoint: 11-9.

Prompt doofde het licht bij Cilic, die 22 aces sloeg in de eerste vier sets en slechts één in set 5. Federer zat weer in het zadel.

6-7 (4-7), 4-6, 6-3, 7-6 (11-9), 6-3; met die cijfers behaalde Federer zijn 84ste overwinning op Wimbledon, evenveel als Jimmy Connors. Hij staat nu op 307 zeges bij grandslamtoernooien, één meer dan Martina Navratilova. 'Ik heb geen idee over welk record we het nu hebben', zei Federer. En lachend: 'Het is vast geweldig.'

Die statistieken doen hem niks. Federer denkt maar aan één getal: 18. Op Wimbledon wil hij zijn 18de grandslamtitel veroveren, in de wetenschap dat de tijd en zijn fysiek in zijn nadeel spreken. Voor het eerst sinds 2000 kwam hij zonder toernooizege naar Londen, omdat zijn seizoen werd overschaduwd door blessures.

Vanwege een knieoperatie miste Federer het toernooi van Rotterdam en het Amerikaanse hardcourtseizoen. Daarna speelde zijn rug weer op, een chronische kwaal. Noodgedwongen schrapte Federer Roland Garros van zijn programma, voor het eerst in zijn lange carrière ontbrak hij bij een grandslamtoernooi. De beste grasspeler van het circuit verloor vervolgens op zijn favoriete ondergrond van de toptalenten Thiem en Zverev.

Murray worstelt zich in thriller langs Tsonga

Jo-Wilfried Tsonga leek op het centrecourt van Wimbledon een identieke inhaalrace te voltooien als Roger Federer. De 31-jarige Fransman liet Andy Murray met 12-10 ontsnappen in de tiebreak van de eerste set en was kansloos in set 2: 6-1. De derde set (6-3) gaf Tsonga nieuwe energie. Hij ging steeds aanvallender spelen, vuurde loeiharde forehands over het net en passeerde Murray ook met zijn dubbelhandige backhand. Het heerlijke gevecht kende een anticlimax toen Murray zich hervond in de vijfde set: 6-1. In de halve finale speelt de 29-jarige Schot tegen Tomas Berdych, die de opmars van Lucas Pouille blokkeerde: 7-6, 6-3, 6-2. Milos Raonic versloeg Sam Querrey, de bedwinger van Djokovic: 6-4, 7-5, 5-7, 6-4.

Legendes schrijf je nooit af en een tenniskoning zeker niet. In bokstermen had Federer op Wimbledon mogen stoeien met vier opgewarmde lijken, waarna een tegenstander van formaat hem meteen tegen de grond sloeg. Cilic kopieerde zijn spel van de US Open in 2014, toen hij Federer in de halve finales van de baan blies. 'Service, boem, service, boem', aldus Federer. 'Ik werd evenals twee jaar geleden in New York afgetroefd.'

Federer oogde kwetsbaarder dan ooit. Hij bewoog stroef, kwam telkens te laat uit de hoeken en werd door Cilic genadeloos vastgezet in de backhandhoek. Federer speelde zonder backhand en vond geen enkel ritme in zijn returngames. Hier stond een oude koning in zijn onderbroek, wanhopig op zoek naar vervlogen magie.

Ook zonder toverstokje weet Federer zijn aura te behouden. Het is een onzichtbare muur voor zijn tegenstanders. Federer wist zich beroofd van bijna al zijn wapens, maar herinnerde zich op tijd de wet van Pete Sampras. Wat zei zijn idool altijd? Federer: 'Je bent zo goed als je tweede service. En die heb ik gelukkig.'

Twee keer moest Federer terugvallen op een tweede opslag om een matchpoint voor Cilic te pareren. Hij verkrampte niet en drukte het gaspedaal wat dieper in. Volle bak op de forehand van Cilic, matchpoint weg. Nog één in de tiebreak? Zelfde recept. 'Ik ben niet bang om een tweede service te slaan', aldus Federer. 'Die heeft me in mijn carrière al zo vaak geholpen.'

Uiteindelijk produceerde Federer zelfs meer aces (27) dan Cilic. De laatste kwam - in stijl - op zijn matchpoint. Het was de bekroning van een grootse ontsnapping die hem deed terugdenken aan zijn Houdini-act in 2009 op Roland Garros tegen Tommy Haas. Het effende zijn pad naar de titel.

Dat scenario wil Federer herhalen op Wimbledon, al staat met Milos Raonic het volgende servicekanon klaar. De emotionele marathon tegen Cilic kan Federer vleugels geven. De koning is niet dood, hij leeft. Of zoals hij het zelf formuleerde: 'De droom gaat verder.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden