Met Team Giri wil Anish op weg naar de wereldtitel

Twee secondanten denken met Anish Giri mee zoals caddies een golfer bijstaan. Met haar mentale steun is zijn vrouw de derde hulpkracht die de getalenteerde schaker naar het WK-tweekamp wil leiden.

De Nederlandse grootmeester Anish Giri in gesprek met zanger Nick Schilder voorafgaand aan de tweede ronde van Tata Steel Chess. Beeld ANP

In Wijk aan Zee is Team Giri niet ver weg als de 22-jarige grootmeester zijn frustraties wil uiten over de gemiste kans in zijn partij tegen de Rus Andrejkin. Vanaf het podium in dorpshuis De Moriaan heeft Giri het beste uitzicht op zijn echtgenote Sopiko Goeramisjvili en vriend en secondant Erwin l'Ami, die in de Challengers van Tata Steel Chess spelen.

De Indiër Vidit Santosh Gujrathi souffleert Giri dit jaar bij Tata Steel Chess. Met een jaarlijkse subsidie van 100 duizend euro voor de schaakbond (KNSB) investeert ook sportkoepel NOC*NSF in een wereldtitel voor Giri, die een sterk team om zich heen heeft gebouwd.

De secondant I

De 22-jarige Gujrathi had ook gezien dat E5 de winnende zet was voor Giri tegen Andrejkin. Zie dat smalle pad naar de zege maar eens te vinden in tijdnood, zegt de nummer drie van India. 'Het is een groot verschil om achter de computer of het schaakbord te zitten. De klok tikt, ik weet hoe het is om fouten te maken als je bijna geen bedenktijd meer hebt.'

Het is soms onwerkelijk voor Gujrathi, urenlang kan hij slechts lijdzaam afwachten of de met zijn werkgever ontwikkelde strategie rendement heeft. 'Ik voelde de euforie, toen de computer aangaf dat Giri gewonnen stond. We moeten ons nu snel over deze teleurstelling heen zetten.'

Gujrati ziet de samenwerking met Giri tevens als een impuls voor zijn carrière. 'Ik leer veel, Anish is gedisciplineerd en werkt hard. We doen trainingsstages en bekijken samen op welk toernooi ik hem kan bijstaan. De secondant in het schaken is als de caddie van de golfer, hij geeft tips en helpt de speler om de juiste keuzen te maken.'

Vidit Santosh Gujrathi, Indiase secondant Giri: 'Ik leer veel van samenwerking met Giri. Hij is gedisciplineerd en werkt hard.'

De remisekoning

Nog altijd wordt Giri achtervolgd door zijn 14 remises in 14 partijen bij het kandidatentoernooi in Moskou, in maart vorig jaar. Zelfs oud-wereldkampioen Garry Kasparov vroeg om clementie, maar ook bij het toernooi in Londen eindigde Giri met negen remises. In Wijk aan Zee kan hij de banvloek nog niet doorbreken met vier remises.

Giri: 'Ik had bij het kandidatentoernooi veel kansen gecreëerd, maar ze niet benut. Over mijn spel kon ik tevreden zijn, het resultaat was verschrikkelijk. Niemand wil 14 remises in 14 partijen. Op Twitter zei ik dat het bijna om te lachen was.'

Noem me geen remisekoning, zegt Giri met een afwerend gebaar. 'Dat is een campagne van mijn tegenstanders en plagen mag. In 2015 wilde ik alles onder controle hebben, elke zet kunnen voorspellen. Ondanks mooie resultaten was mijn spel te beperkt. Vorig jaar heb ik wat vrijer gespeeld, meer verrassingen ingebouwd. Het heeft vooral invloed op mijn openingen, ik durf echt wel op winst te spelen.'

Het beeld van Giri als een te voorzichtige schaker leek bevestigd. Je zou hem soms willen toeschreeuwen om die veiligheidsklep uit zijn spel te halen. 'En toch schaakt Giri veel scherper dan vroeger', aldus L'Ami. 'Hij maakt andere openingskeuzen. Ik zie weer een opgaande lijn. Eens gaat het klikken en wordt Giri een puntenmachine.'

De secondant II

De 31-jarige L'Ami verkeert tijdens Tata Steel Chess in een mentale spagaat. De vaste begeleider van Giri wint dinsdag van de Chinese Lei, maar beseft dat hij zijn vreugde moet temperen na de onnodige remise van Giri. 'Het is een dubbel gevoel. Ik had dat punt hard nodig, terwijl het voor Anish frustrerend is dat hij niet kon doordrukken.'

L'Ami blijft het klankbord voor Giri. 'Ga ik even bij hem langs in zijn appartement en hoor ik wat hij van plan is. Normaal is mijn hoofdtaak het opstellen van een strijdplan voor de komende tegenstander. Als Anish gaat slapen, verdiep ik me in diverse openingen. Ik ben meer secondant dan coach.

Grootmeester en secondant Erwin l'Ami: 'Het kan gebeuren dat Anish zegt: die opening speel ik niet. Ook dat is het leven van een secondant.' Beeld ANP

'En dan kan het voorkomen dat Giri de volgende ochtend bij het ontbijt zegt: dit vind ik helemaal niks. Deze opening speel ik niet. Ook dat is het leven van de secondant. Hoewel ik veel compenseer met de computer is Anish beduidend sterker dan ik. Hij bepaalt.'

Dinsdag zit L'Ami bij de Challengers tegenover Goerismasjvili, maar hij heeft van Giri nog geen stalorders gekregen om zijn vrouw te laten winnen. L'Ami, lachend: 'Zo werkt het niet. En geloof me: ik veeg haar echt niet zomaar van het bord. Het wordt in elk geval de enige partij in Wijk aan Zee die ik niet vooraf met Giri bespreek.'

De echtgenote

De 25-jarige Sopiko Goerimasjvili is misschien wel de belangrijkste regisseur van Team Giri, al staat ze met een half puntje eenzaam onderaan bij de Challengers. 'Het is bijzonder om met mijn man op hetzelfde podium te spelen. Maar dit toernooi is te sterk bezet voor mij.

'Het valt me niet mee, maar ik doe veel ervaring op. Anish wist dat ik in Wijk aan Zee de laagst geplaatste speelster ben. Het schaken bracht ons samen, maar het kan een wrede sport zijn. We hebben allebei kansen gemist.'

Al in het halletje achter de speelzaal lijkt Giri op de strenge docent, die zijn pupil overhoort. Schuldbewust erkent Goerimasjvili dat ze remise had moeten maken. Staccato dreunt Giri de daartoe benodigde zetten op, in de analyseruimte zet hij de stelling van zijn vrouw op het bord.

'Het helpt dat ik weet waarover het gaat als je man uitroept: waarom miste ik paard C5?' Sopiko Goerimasjvili, grootmeester en echtgenote van Giri. Beeld Cor Salverius / Dijkstra

In oktober 2016 werd hun zoon Daniël geboren, ze vormen nu een jong gezin. Goerimasjvili: 'Ik weet niet of Anish en ik door onze zoon betere schakers worden, we worden in elk geval betere mensen. We worden dagelijks door liefde omringd. Daniël is nu bij zijn oma, de moeder van Anish. Woensdag op de rustdag konden we hem eindelijk weer zien.'

Schaaktechnisch kan Goerimasjvili haar drie jaar jongere echtgenoot niet adviseren. 'Mentaal ben ik wel zijn steun en toeverlaat. We zijn allebei grootmeesters. Het helpt dat ik weet waarover het gaat als je man thuiskomt en uitroept: waarom zag ik in vredesnaam paard c5 over het hoofd? Maar zoals Anatoli Karpov ooit zei: 'het schaken is mijn leven, maar mijn leven is niet alleen schaken.'

De nieuwe uitdager

Ondanks een stroeve start is Giri ervan overtuigd dat hij in Wijk aan Zee de eerste Nederlandse winnaar sinds Jan Timman in 1985 kan worden. 'Ik ben er mentaal klaar voor om het toernooi te winnen. Winnen is het toverwoord voor 2017. Een toernooizege in Wijk aan Zee zal een statement zijn dat ook Carlsen rekening met mij moet houden.'

De Noorse wereldkampioen verwacht niet dat Giri al in de WK-match van 2018 tegenover hem zit. Carlsen, vorige week in Wijk aan Zee: 'Ik heb eerder gezegd dat Giri zich verder moest ontwikkelen om een serieuze bedreiging voor mij te worden. Hij moet eerst toernooien winnen en dat is hem niet gelukt. Tata Steel Chess is cruciaal. Anish moet nu laten zien dat hij mijn volgende uitdager kan worden. Daar lijkt het nog niet op.'

Team Giri ziet wel degelijk perspectief. 'Anish is nog zo jong, ik weet zeker dat hij eens om de wereldtitel zal spelen', zegt echtgenote Goerimasjvili. En secondant Gujrathi: 'Carlsen heeft Giri slechts één keer verslagen. Anish heeft al in de topdrie van de Fide-ranking gestaan. Hij kan zomaar de grote sprong voorwaarts maken.'

Eerst moet zijn rating omhoog om zich wederom te kwalificeren voor het kandidatentoernooi, stelt L'Ami. 'Carlsen is de onbetwiste nummer 1. Maar Anish is echt niet minder dan de spelers achter Carlsen.'

Sprintjes nekken grootmeesters

Terwijl de scheidsrechter rillend om zich heen kijkt, doet een schaker wat onwennig kniebuigingen. Net als zijn collega-grootmeesters betreedt hij dapper het kunstgras van het Telstar stadion. Het is tijd voor een ongewone pot: die tussen spelers uit de selectie van Telstar en grootmeesters van het schaaktoernooi (Tata Steel Chess) in Wijk aan Zee.

De teamverdeling in de hal van het stadion verloopt chaotisch. Omringd door journalisten stellen wereldkampioen Magnus Carlsen en Nederlandse grootmeester Loek van Wely hun ploeg samen. Carlsen, een groot voetbalfan, krijgt net als Van Wely zowel schakers als voetballers onder zijn hoede. De shirtjes die worden uitgedeeld spannen hier en daar om bescheiden buikjes.

De rustdag van het schaaktoernooi werd vorig jaar voor het eerst op de grasmat bij Telstar doorgebracht. Volgens Steef Hammerstein, commercieel directeur van Telstar, was de tweede editie al een stuk professioneler: 'We hebben de vrijwilliger in het doel vervangen door een professionele keeper. De score liep vorig jaar wat uit de hand.'

Sommige schakers kunnen prima meekomen, anderen hebben het zichtbaar moeilijk. De vele korte sprintjes eisen hun tol.

Carlsen pakt met zijn team de zege. Het wordt 6-2. Hij duikt de spelerstunnel in, opgewacht door de pers. De scheidsrechter toont zich tevreden. 'Ik heb de schakers alleen maar zien genieten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden