Nieuws WK Zwemmen

Met elke wereldtitel groeit onder de zwemmers de weerzin tegen Chinese vedette Sun Yang

De Chinese zwemkampioen Sun Yang is bij de WK zwemmen het middelpunt van controverse. Dinsdag zocht hij ruzie met een Britse zwemmer die weigerde met de winnaars van de 200 meter op de foto te gaan vanwege Suns vermeende dopinggebruik.

De Brit Duncan Scott, gedeeld winnaar van brons, staat ver weg van winnaar Sun Yang, in het geel. Beeld BSR Agency

Op dinsdagochtend om acht uur verscheen de controversiële Chinese zwemkampioen Sun Yang, die door velen wordt verwenst vanwege het kapotslaan van een bloedmonster tijdens een dopingcontrole, plotseling in een hotel dat wereldzwembond Fina voor personeel en commissieleden heeft gehuurd. Sun (1.98 meter) schoof aan voor een ontbijt. Binnen 10 minuten had hij een forse hoeveelheid geroosterd brood en eieren naar binnen gewerkt en was hij weer vertrokken, de gasten van het hotel in verbijstering achterlatend. Waar kwam dat vandaan?

Het hotelbezoek had alles te maken met de gebeurtenissen van een dag eerder. Toen was de Australiër Mack Horton op een donderend applaus getrakteerd in de ontbijtzaal van het atletendorp. Horton was de held van de zondag. Hoewel hij op de 400 meter vrije slag door Sun was verslagen, had hij het vertikt het erepodium met de van dopinggebruik beschuldigde Chinees te betreden. Het was bedoeld als protest maar zeker ook als vernedering van de gehate Sun, door de Franse wereldkampioen Lacourt ooit beschuldigd ‘paars te pissen’.

Die ontbijtopstand was het moment voor de Chinese olympische kampioen om het dorp en het hem vijandige zwemvolk te mijden. Het leek een goede beslissing. Sun, qua postuur een soort wondermens, zwom in de ochtend zijn serie 800 meter en bleek in de avond zodanig hersteld dat hij de wereldtitel op de 200 vrij, ooit het nummer van grootheden als Ian Thorpe, Michael Phelps en Pieter van den Hoogenband, wist te grijpen.

Sun had het geluk dat de aanvankelijke winnaar, de Litouwer Danas Rapsys, werd gediskwalificeerd voor een valse start. Hij bewoog op het startblok, een doodzonde in zwemmen. Sun tikte als tweede aan en zag daarna het cijfer voor zijn naam veranderen naar ‘1’. Het Chinese publiek kon zijn geluk niet op.

Daarna speelde zich bij de huldiging de volgende scène af. De Brit Duncan Scott, gedeeld winnaar van het brons, weigerde net als Horton op één foto te gaan met kampioen Sun. Hij wilde hem ook niet de hand schudden. De grote Chinees werd op het podium boos en beet de Brit zeer intimiderend, met veel gesticuleren, enkele woorden toe. Hij leek te zeggen: ‘Ik ben de kampioen.’

Scott, geen spier vertrekkend, lichtte zijn actie later niet toe, maar leek als veel zwemmers in Gwangju van mening dat Sun Yang nooit had mogen meedoen aan de WK. De Chinees heeft sinds 2014 de hele wantrouwende zwemwereld tegenover zich.

Dopingzaak

Sun, in Australië trainend bij de befaamde kampioenenmaker Denis Cotterell, was dat jaar, net voor aanvang van de Aziatische Spelen in Korea, drie maanden geschorst geweest wegens een dopingovertreding. Niemand wist daarvan in Incheon. Sun verzweeg zijn straf. De Chinese bond was vervolgens zeven weken te laat met de publicatie van die sanctie. Sun had die zomer het verboden middel trimetazidine genomen. Dat wordt gebruikt door hartpatiënten.

Vorig jaar werd Sun opnieuw de hoofdfiguur in een dopingzaak. Bij een onaangekondigde controle in zijn eigen China kreeg hij ruzie met de controleurs. Hun papieren zouden niet in orde zijn. Mede om die reden vernielde hij, met een hamer, de bloedmonsters die hij tevoren had afgestaan. De Fina schorste hem niet, maar pardonneerde zijn actie. De papierwinkel van de controle was niet in orde.

De vrijspraak werd in de dagen voor de WK in Gwangju in interviews aan vele topzwemmers voorgelegd. Iedereen was het eens: straffen, uitsluiten en wel direct.

Het mondiale antidopingagentschap Wada besloot de zaak voor te leggen aan het sportgerechtshof Cas, dat de beoordeling heeft uitgesteld tot na de WK. Bij de Fina mag niemand commentaar leveren noch de essentie van de zaak onthullen, zo vertelde de Nederlander Erik van Heijningen die in dat hoogste zwembestuur de liaison is voor dopingkwesties.

Door de twee wereldtitels van Sun Yang is Gwangju 2019 een theaterstuk aan het worden. Horton en de Australische bond kregen maandag een waarschuwing van de Fina. Ja, er was vrijheid van meningsuiting, maar op het erepodium geldt de code van sportief gedrag. De coaches uit Australië zetten zich daar weer per brief tegen af. Hoofdcoach Jacco Verhaeren sprak van een terechte actie. De zaak krijgt een vervolg: de Chinees kan zaterdag op de 800 meter zijn derde wereldtitel van dit toernooi bemachtigen.

Sun ging in de catacomben vooral in op zijn inspanningen van die dag. Hij was de enige die 800 en 200 vrij had gezwommen; hoe knap was dat? Hij erkende geluk te hebben gehad met de diskwalificatie van Rapsys. Dan, pijnlijk omschreven: ‘Geluk is altijd met degenen die zich het best voorbereid hebben. Ik heb erg hard getraind. Ik hoop dat jullie naar mijn training kunnen komen kijken. Dan zullen jullie zien hoe ik zo lang in vorm blijf.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden