Reportage Lionel Messi

Messi torst een onmogelijke last: hij moet Argentinië wereldkampioen maken

Lionel Messi tijdens de wedstrijd tegen IJsland. Foto EPA

Af en toe Messi zien, in het echt dan, is een oppepper voor de voetbalziel. Zelfs als hij niet wint, zoals zaterdag tegen IJsland (1-1), is hij overweldigend aanwezig.

Hoor die knal als Lionel Messi de bal kwaad wegtrapt, het liefst naar de maan, na de 1-1 tegen IJsland. Hij trekt het klittenband van zijn aanvoerdersband met een ruk los. Gelijk tegen IJsland, als machtig, voetbal ademend Argentinië. Pffff.

Rillingen lopen over de rug, zo intens is de sfeer in het stadion van Spartak Moskou. Zo laag en dicht bij het veld is de zitplaats die de Fifa de Volkskrant heeft toebedeeld. De zintuigen smeken om gelijke verdeling van aandacht. Strijd, kracht, spanning, gekte. Je hoort de adem van spelers, de zucht van de getrapte bal. Je ziet het zweet glinsteren. Je ontwaart hoe groot en sterk de IJslanders zijn, hoe Gunnarsson de bal afdroogt met zijn shirt voor hij ingooit als een natuurmens. Je ziet de spanning bij de gemiste strafschop van Messi in de 63ste minuut. Achter de goal staan duizenden Argentijnen. Hunkerend. Het liefst zuigen ze de bal het doel in.

Diego Maradona in het Spartak stadion tijdens de wedstrijd Argentinië - IJsland. Foto Reuters

In de nok van het rookvrije stadion zit de god van het voetbal. Nou ja, het is Diego Maradona, in zwart tenue, met een reflecterende zonnebril en een Cubaanse sigaar. Duizenden Argentijnse supporters kijken geregeld weg van het veld, naar hem. Kijk gekke Diego met zijn gebaartjes. Ze bezingen zijn grootheid in alle toonaarden.

Witte muur van IJsland 

Beneden zwoegt zijn afgezant op aarde, Lionel Messi, die op alle manieren probeert de witte muur van IJsland neer te halen. Als hij een strafschop mist, troost het volk hem: ‘Messi, Messi.’ Nog steeds is Messi op jacht naar de wereldtitel, de eerste in het tijdperk ‘post Maradona’.

Messi door de jaren heen

22 juni 2005, Emmen, Colombia – Argentinië, achtste finale WK spelers tot 20 jaar. Scout Piet de Visser is boos, omdat bondscoach Ferraro de bijna 18-jarige aanvankelijk niet opstelde. ‘Lousy trainers’, zegt De Visser. Messi groeit uit tot beste speler toernooi, met de wereldtitel op zak.

21 juni 2006, Frankfurt, Nederland – Argentinië, WK. Groepsduel. Beide landen zijn al door naar tweede ronde. Daarom staat Messi in de basis, want hij is geen vaste waarde. Laat een paar fenomenale dribbels zien. Maradona zit juichend op de tribune.

6 juli 2007, Lara, Venezuela, Copa América. Weergaloos als invaller tegen Paraguay. Argentinië is al zeker van kwartfinales. Messi heeft nog steeds een jongensgezicht. Hij is geen leider, maar gewoon ongelooflijk goed. Hij valt na 67 minuten in en bereidt de 1-0 voor met een weergaloze solo. ‘Volgens mij is de druk te groot’, zegt journalist Martin Fernandez van Fox. ‘De rol van media en geld is veel groter dan in de tijd van Maradona.’

27 mei 2009, Rome, finale Champions League, Barcelona – Manchester United. ‘Messi, Messi’ galmt door het stadion als hij in de 70ste minuut diagonaal inkopt, achter Van der Sar. Hij draagt waterblauwe schoenen en trekt er eentje uit na zijn kopbal. Na het seizoen wint hij zijn eerste van vijf Gouden Ballen.

13 juni 2010, Johannesburg, WK-groepsfase, Argentinië - Nigeria 1-0. Een mislukte combinatie van de bondscoach die wereldkampioen was, Maradona, en de speler die wereldkampioen wil worden. Koning Diego tilt Messi zelfs even op na de zege. Argentinië verliest in de kwartfinales.

14 juli 2014, Rio de Janeiro, finale WK, Duitsland – Argentinië. Als Messi wint, overvleugelt hij iedereen. Argentinië verliest met 1-0. De Fifa roept hem uit tot beste voetballer van het toernooi. Dat biedt geen troost.

Maradona tilt Messi op na de 1-0 zege Nigeria op het WK 2010. Foto AFP

Messi is als jongen met een babyface doorgebroken tijdens het jeugd-WK in Nederland in 2005. Dertien jaar later is hij ongeveer de beste voetballer aller tijden, getatoeëerd volgens de voetbalmode en met een baard. De bijna ondraaglijke zwaarte van de melancholie van een voetbalgek land is op hem geprojecteerd, terwijl hij de jongen is die je buurman kon zijn met wie je een kaartje legde, ware het niet dat hij is geboren als voetbalkunstenaar.

Hij versnelt, hij combineert, hij schiet. Critici zeggen na afloop dat hij slecht was. Ha. Hij heeft elf doelpogingen, terwijl hij telkens omsingeld is soms door vier, vijf man, die met gebogen ruggen topconcentratie opbrengen en ondanks hun fitheid bijna gek van vermoeidheid zijn na afloop. Soms is het net of hij scoort, maar vliegt de bal net naast, of ranselt doelman Halldarsson de bal uit de hoek.

Het simsalabim van de toverstaf

Ja, hij mist te vaak een strafschop, Messi. Ja, die combinaties door het overvolle centrum mislukken meestal. Dan krijgt hij de bal net verkeerd terug. Wie hem tot zaterdag nooit had gezien, was gefascineerd geraakt door dat kleine ventje. Maar wie zijn toverkracht kent, wacht op het simsalabim van de staf. 

Dat is ook het verschil met die andere grootheid van deze tijd, Cristiano Ronaldo. Die is gewoon supergoed en beheerst elk facet van het spel. Messi is een andere categorie. Bij hem wil je niets missen, want dan ben je misschien geen getuige van het mooiste voetbalmoment in jaren.

Alleen: bijna onmenselijk is die druk op hem, om Maradona op te volgen. Al die shirtjes. Al die verhalen, de gebeden. Messi. Messi, sist het in hotels in Moskou en op straat. Maar toch is daar ook twijfel, die weinig liefdevolle omarming. Horacio Medaglia uit Buenos Aires trekt zijn broekspijp op. Op zijn onderbeen is de handtekening van Maradona getatoeëerd: ‘Messi is koud, Maradona is mijn idool.’ En Ariel Omar: ‘Messi is de beste, maar Maradona is een icoon. Die staat boven alles.’

Op zijn 13de verhuisd naar Barcelona

Die achterstand haalt Messi nooit in. Maradona uit de sloppenwijk van Buenos Aires, revolutionair, intrigant, en altijd in de buurt als Messi belangrijke wedstrijden voor Argentinië speelt. Messi, vlakke persoonlijkheid, op zijn 13de verhuisd naar Barcelona, waar ze zijn groeihormonen wilden vergoeden. Een halve Argentijn. Jongeren zijn gemiddeld gesproken voor Messi, ouderen voor Maradona. Maar ook die ouderen willen dat Messi de wereldtitel grijpt.

Lionel Messi viert zijn goal in de Champions League finale van 2009. Foto EPA

En misschien is de druk net zo groot voor zijn medespelers. Zij zijn gewoon niet zo goed. Doelman Caballero is in het doel verzeild geraakt door de blessure van Romero. Hij is reserve bij Chelsea. Di Maria is op zijn retour, net als Biglia. Rojo heeft weinig gespeeld bij Manchester United. Hoe moet het voor hen zijn om aan de wensen van Messi te kunnen voldoen, al is die dan aardig en zal hij ze nooit verrot schelden? 

Totale gekte langs de lijn 

En dan is daar Sampaoli, de bondscoach. Vergelijk zijn totale gekte langs de lijn met de rust van collega annex tandarts Hallgrimsson, die het duel volgt met de armen over elkaar, alsof hij nadenkt hoe hij een lastige brug moet zetten in zijn praktijk.

Messi biedt na afloop zijn verontschuldigingen aan voor de gemiste penalty. ‘Het doet pijn.’ Doelman Halldarsson: ‘Ik had van te voren veel penalty’s van hem bekeken.’ Finnbogason, maker van de IJslandse treffer: ‘We waren gelukkig dat hij niet zijn beste dag had en we blokkeerden de passlijnen goed.’

Als laatste verlaat Messi het stadion, wetende hoe moeilijk het zal zijn de wereldtitel te winnen, met het oersterke Kroatië als volgende tegenstander. Korte broek, toilettasje onder de arm. Verscholen achter tientallen cameras doet hij zijn verhaal, als aanvoerder. De jongen van vroeger is een superster, aan wie een volk zijn zomerse geluksgevoel ontleent. Zou hij nog weleens denken aan vroeger, toen hij tijdens het jeugd WK kortstondig verliefd was op een serveerster van een hotel in Enschede?

Meer over