Merckxisme

HET ontzagwekkende lichaam wankelt een moment, de zwarte ogen sluiten zich even af van de hedendaagse wereld, een diepe zucht verlaat zijn mond en dan spreekt hij met peilloze minachting de naam uit van Erwan Menthéour....

Op deze maandagavond wordt teruggekeerd naar de glorieuze jaren van het Merckxisme. In het Museum voor Fotografie herleeft een roestbruin getint verleden waarin wielrennen nog gewoon opium voor het volk is. Mag de treurigstemmende Menthéourcreatie van tegenwoordig daarom eventjes onbesproken blijven?

Merckxisten en kannibalisten uit heel Vlaanderen zijn samengekomen in het Antwerpse museum waar een tentoonstelling werd geopend van persfotograaf Tonny Strouken die Eddy Merckx op de voet volgde bij zijn eerste Tourzege, nu dertig jaar geleden.

De Kannibaal was in 1969 pas 24 jaar toen in Roubaix de Tour begon. Drie weken later arriveerde Eddy Merckx in de gele trui op de wielerbaan van Vincennes. Hij had zes ritten gewonnen, alle nevenklassementen op zijn naam geschreven en de koninginnenrit door de Pyreneeën in een solovlucht van 130 kilometer volbracht.

'Een van de mooiste exploten uit mijn carrière', zegt Eddy Merckx dertig jaar later over de Tour van toen. De Merckxisten lopen daarna bewonderend langs de fotografische weerslag van dat exploot en wanen zich dertig jaar jonger.

Binnen de veilige muren van het museum staat VdB weer voor van Vandenboeynants, de toenmalige premier die Eddy en Claudine in zijn privévliegtuig ophaalde uit Parijs. Buiten, in de boze buitenwereld, is VdB een afkorting van Vandenbroucke, het domme kuiken dat 'zichzelf en de wielersport in diskrediet heeft gebracht', aldus Eddy Merckx.

Maar zijn de dopingperikelen van Frank Vandenbroucke niet een beetje te vergelijken met Merckx' eigen problemen in 1969? Voorafgaand aan de Tour werd Merckx met leiderstrui en al uit de Giro gegooid na betrapt te zijn bij de dopingcontrole. Ook toen was België één in ontzetting.

Eddy Merckx buigt het ontzagwekkende lichaam schuin naar voren. Hij heeft de vraag niet goed verstaan. Na een herhaling daarvan, met alle mogelijke nuanceringen, briest de Zwarte van Tervuren: 'Onvergelijkbaar.'

Het zogenaamde Savona-incident van 1969 was doorgestoken kaart, een opzetje van de organisatie om de Italiaanse renners nog een kans te geven. 'Meneer, daar heb ik het moeilijkste moment uit mijn carrière meegemaakt.' Merckx werd later wegens gebrek aan bewijs vrijgesproken, zodat hij toch aan de Tour kon meedoen.

Kom dus niet aan met Vandenbroucke die zich voor het karretje van een paardenfokkende Jomanda heeft laten spannen en dan ook nog het lef had om hem, Edddy Merckx, in zijn val mee te nemen. 'Bijzonder klein', noemt de grote Merckx dat en dan drukt hij zich nog voorzichtig uit.

Alle ergernissen vloeien uiteindelijk samen in de naam van Erwan Menthéour, een meerijder die in een boekje de dopingpraktijken aan de kaak heeft gesteld. Eddy Merckx schudt het ontzagwekkende hoofd. Die Menthéour beweert een karrevracht EPO te hebben gebruikt en brengt er nog geen kloot van terecht. 'Dan ben je toch wel een grote mislukkeling, of niet soms?'

Nog een prettige avond, meneer Merckx.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.