'Mechanische doping' is het nieuwe valsspelen

Het WK veldrijden kende een primeur: in het frame van een van de fietsen zat een leep verborgen hulpmotortje. Dacht je op het gebied van doping alles te hebben meegemaakt, krijg je dit.

Femke Van den Driessche, zaterdag in actie bij het WK veldrijden in Zolder. In een van haar fietsen bleek een kleine motor te zijn verborgen. Beeld BELGA

Femke Van den Driessche, wie had tot zaterdag van haar gehoord? Ja, in de diepste lagen van het veldrijden zong haar naam rond. 'Femke Van den Driessche kan een stukske fietsen', zoals dit weekeinde de boodschap op een spandoek luidde. Nu is de vraag hoe ze dat deed.

De 19-jarige wielrenster uit het Belgische Aalst heeft vals gespeeld en wel zo grandioos vals gespeeld dat haar naam voor eeuwig zal voortleven. In een fiets van Femke Van den Driessche werd een kleine motor gevonden. Daarmee beleefde het WK veldrijden in het Belgische Zolder een primeur.

'Mechanische doping' heet het verschijnsel, een merkwaardig geformuleerde verwijzing naar het hoofdpijndossier van het wielrennen. Zes jaar geleden kwam de mogelijkheid van gemotoriseerd fietsen voor het eerst ter sprake na de Ronde van Vlaanderen. De razende vaart waarmee de Zwitser Fabian Cancellara naar de overwinning snelde, kon geen mensenwerk zijn.

Steekproefsgewijs controleren

Er werd in eerste instantie lacherig over gedaan en in tweede instantie trouwens ook. Wielrennen had destijds genoeg te stellen met 'gewone doping'. Maar zou het in tijden van elektrische fietsen zo moeilijk zijn een kleine motor te verbergen in een fietsframe? De Italiaanse oud-coureur Danilo di Luca beweerde in 2014 dat het peloton dat ook op grote schaal doet.

De internationale wielrenunie is ook allang in de tegenaanval. In 2010, voor de start van de Tour de France in Rotterdam, werd de eerste controle op mechanische doping uitgevoerd. Sindsdien doet de UCI dat steekproefsgewijs, aldus zijn voorzitter Brian Cookson zondag in Zolder.

Hij weigerde in details te treden. Slapende honden mogen niet wakker worden gemaakt. Cookson: 'Maar we doen het op regelmatige basis, niet alleen bij de wereldkampioenschappen, maar bijvoorbeeld ook bij Milaan-Sanremo.'

De Belgen tegen de rest van de wereld

Voor de Belgen is veldrijden topsport én folklore. Het is een sport die zich naadloos voegt in het morsige decor van het Vlaamse platteland. Lees hier een reportage van Bart Jungmann (+).

Jacht op valsspelers

Het WK veldrijden in Zolder was voor de UCI een testcase. De jacht op valsspelers zou worden geopend met verder verfijnde apparatuur. Getuigen zagen hoe officials met een iPad langs fietsen scheerden. Dat gebeurde in de materiaalzone, waar crossers van fiets kunnen wisselen. Al bij de tweede wedstrijd van het toernooi, die tussen vrouwen tot 23 jaar, had de UCI beet.

'Een belangrijke stap voorwaarts', vindt Cookson. 'En een belangrijke boodschap aan valsspelers: jullie zullen tegen de lamp lopen.' Betrapten worden volgens dezelfde regels gestraft als gebruikers van stimulerende middelen: een boete en een minimale schorsing van zes maanden.

Zolang het onderzoek loopt, wil Brian Cookson niets zeggen over de ontmaskering van Femke Van den Driessche. Maar toen het zadel van de fiets werd gelicht, zouden er kabels tevoorschijn zijn gekomen. Het motortje dreef de trapas aan, aldus een oplettende mecanicien.

Een dag later vertelde de betrapte wielrenster haar kant van het verhaal. Bevend en geflankeerd door haar somber kijkende vader verscheen ze voor een camera van de Vlaamse televisie. De betrapte fiets was niet van haar geweest, zei Femke Van den Driessche, maar van een vriend. 'Nou ja, een vriend van mijn broer.'

Femke Van den Driessche, zaterdag in actie bij het WK veldrijden in Zolder. In een van haar fietsen bleek een kleine motor te zijn verborgen. Beeld David Stockman / Belga

Kuitenbreker

Die twee zouden samen een rondje over het parkoers hebben gereden en hun fietsen bij haar camper hebben gestald. De dienstdoende mecanicien dacht dat het wedstrijdfietsen waren en zo zou de fiets van de vriend in de materiaalzone zijn beland. Toen ze klaar was met haar verhaal sloeg vader Van den Driessche een arm om haar schouder.

De jonge vrouw die 'een stukske kan fietsen' was in Zolder nota bene van start gegaan als favoriete. In het Brabantse Huijbergen was Van den Driessche in 2015 Europees kampioene geworden. Nog meer opzien had ze gebaard in de Kopppenbergcross vorig jaar. De Koppenberg is een kuitenbreker in de Vlaamse Ardennen, maar Femke Van den Driessche hoefde er niet eens voor uit het zadel te komen.

Toen was het voor ingewijden een veeg teken van onbetrouwbaarheid. Met de kennis van nu gold het in Zolder als een eerste bewijs. De broer die dit weekeinde de bewuste vriend had meegenomen, is zelf ook wielrenner. Hij is op dit moment geschorst wegens doping - gewone doping welteverstaan.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden