Reportage

Max Verstappentje spelen op de kartbaan in Lelystad

Max-gekte op de kartbaan

Sinds Max Verstappen naam maakt in de Formule 1 is hij een voorbeeld voor honderden jochies. Neem de cursus karten in Lelystad. Volgeboekt. Maar een 'Max' word je niet zomaar. Autosport is een dure, elitaire affaire.

Jonge karttalenten in Lelystad dromen van een stoeltje in de Formule 1. Foto Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Ze hebben het geprobeerd, de ouders van de 5-jarige Jason Duijvestijn. Hun zoon op voetbal, of een andere sport. Maar nee, Jason moest en zou racen. Net als Max Verstappen, zijn grote voorbeeld. Dus schreven ze hem in voor de kartschool op het circuit in Lelystad. Drie van de twaalf lessen heeft hij achter de rug en Jason weet het zeker: hij wil Formule 1-coureur worden.

'Ik heb al mensen die me willen sponsoren', zegt hij trots, met zijn zwarte raceoverall afgestroopt. Hij wast auto's in ruil voor een paar euro's. 'Hij moet leren dat niets vanzelf komt', zegt vader Sebastiaan.

Jason droomt van een loopbaan zoals Verstappen. Vrijdag vierde de Limburgse coureur zijn 19de verjaardag, viereneenhalve maand geleden won hij als eerste Nederlander een Formule 1-race. Zondag rijdt Verstappen in Maleisië zijn 34ste wedstrijd.

In Lelystad is het effect van zijn succes zichtbaar. 'Who is the next Max?', staat op een spandoek bij de entree van het circuit dat ligt ingeklemd tussen de weilanden. Op de parkeerplaats, waar het ruikt naar benzine, snoeren de vaders hun kinderen in karts en instrueren hoe de motor te starten. 'Eerst dat rode knoppie indrukken.'

Het kartcircuit is twee jaar geleden opnieuw aangelegd door een Oostenrijkse ingenieur. De rood-witte kerbstones (stoepranden) liggen er in de bochten nog als nieuw bij. De najaarscursus zit stampvol met tachtig kinderen tussen de 4 en 12 jaar. Eerst mogen de beginners het asfalt op, daarna de gevorderden.

Als de les is begonnen, rijden de karts in een sliert achter elkaar aan. Af en toe wordt halt gehouden vanwege een botsing of uitleg. De kinderen krijgen racetips en leren over de diverse vlaggen. Als ze slagen, krijgen ze een licentie waarmee ze aan wedstrijden mogen meedoen. De sfeer is gemoedelijk. Ouders kijken vanaf het terras toe.

Karten is de kraamkamer van de autosport. Alle huidige F1-coureurs begonnen er hun loopbaan. Ze leerden er inhalen, remmen, gas geven, omgaan met banden en weersomstandigheden. En ze maakten kennis met winst, verlies en pech.

Foto Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Hindernisrace

De eerste drempels van de racerij dienen zich ook vroeg aan. Banden, een motor, helm, het frame of beschermende kleding: het moet worden aangeschaft en regelmatig worden vervangen, bijvoorbeeld bij de overgang naar een nieuwe klasse. Hoe hoger het niveau, hoe duurder alles wordt.

Christian Snoek is een van de eigenaren van het kartcentrum in Lelystad. Als het moet, tempert hij de verwachtingen bij ouders die denken hun kinderen rimpelloos van het kartcircuit naar de Formule 1 te kunnen loodsen. 'Die komen binnen en willen meteen drie of vier karts kopen. We maken ze dan duidelijk dat de Formule 1 nog heel ver weg is. Hier gaat het er vooral om dat het kind plezier heeft', zegt hij.

Foto Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Snoek poogt met zijn compagnons de sport zo toegankelijk mogelijk te maken. Via een Italiaans bedrijf biedt hij karts aan voor 950 euro. Een koopje: vergelijkbare modellen zijn al snel vier keer zo duur. Snoek: 'Uiteindelijk is een kart een grasmaaier met een tuinhek eromheen. Als je net begint, hoeft het echt niet zo duur te zijn. We proberen de kartsport te resetten.'

Het initiatief slaat aan. Vanuit het hele land land reizen ouders eens in de twee weken op de vroege zondagochtend af naar het circuit. Rabi Achgare uit het Noord-Hollandse Lutjebroek bijvoorbeeld. De eigenaar van een schoonmaakmiddelenbedrijf is de vader van de 5-jarige Ayour.

Als blijkt dat zijn zoon talent heeft, is Achgare bereid ver te gaan. Jos Verstappen zou tonnen in de loopbaan van zijn zoon hebben gestopt. Achgare schrikt er niet van. 'Als hij het wil en het zit in hem, gaan we ervoor. Dan leg ik zelfs een kartbaan in mijn achtertuin neer', zegt hij lachend. 'Als je dochter het wil maken in de paardensport is dat ook niet goedkoop.'

Tot een jaar of 16 kunnen kinderen terecht in Lelystad, een van de weinige buitencircuits in Nederland. Met een lengte van slechts 735 meter is het circuit perfect voor de eerste stappen in de racesport. Als kinderen ervan dromen een profloopbaan te beginnen, helpt Christian Snoek ze graag verder.

Hij brengt ze in contact met de autosportfederatie KNAF. Daar is Maarten van Wesenbeeck hoofd opleidingen. Voor het eerst in jaren gaf de KNAF dit jaar meer kartlicenties uit. Het zijn er nu bijna 400, ruim 10 procent meer dan vorig jaar. Maar het echte 'Max-effect', zoals Van Wesenbeeck het noemt, zit bij de ongeorganiseerde sport.

Dat is te zien aan de bomvolle kartschool in Lelystad, maar ook aan de talloze kinderfeestjes die sinds de opmars van Verstappen plaatsvinden op de kartbaan. Van Wesenbeeck is er blij mee. Het maakt de racedroom een stuk tastbaarder dan een paar jaar geleden. 'Maar met een huurkart kom je er niet', zegt hij.

Foto Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

De autosportladder is er een met veel treden. Het begint met de aanschaf van een kart. Bovenaan die wenteltrap staat de Formule 1.

Hij benadrukt dat de weg van Verstappen naar de koningsklasse van de autosport - na zijn kartloopbaan reed hij slechts een seizoen in een opstapklasse - uniek is. Verstappen had het talent. Vader Jos was de leermeester die hem als oud-coureur perfect klaarstoomde. Hij beschikte over het netwerk én de financiële middelen.

De KNAF is niet op zoek naar de nieuwe Verstappen. 'Voor ons is de Formule 1 niet heilig', zegt Van Wesenbeeck. 'Ons doel is talenten afleveren bij fabrieksteams. Je kunt een heel mooie loopbaan hebben, zonder in de Formule 1 te hebben gereden.'

Geluk uitsluiten

Toch beschouwt de KNAF het pad van Verstappen als ideaalbeeld. Hun kalme, professionele aanpak is het toonbeeld van 'geluk uitsluiten'. Als er één sport geen garanties kent, dan is het de autosport. Van Wesenbeeck : 'Bij een speler van Ajax heeft iedere jeugdtrainer het doel hem in het eerste te krijgen. In de autosport ga je van team naar team, het zijn korte huwelijken. Er spelen veel belangen.'

Sponsoring, teampolitiek of loopbaankeuze: het zijn zaken waar Jason Duijvestein zich nog niet druk om hoeft te maken. Als de les erop zit, is het aftellen tot de volgende. Hij weet het nog niet, maar zijn leenkart is gekocht door zijn vader. Het is een verjaardagscadeau. Hij is bijna 6.

Foto Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

'Het is veel geld, maar bij een voetbalclub betaal je ook contributie', zegt vader Sebastiaan over zijn aankoop. 'Van mij hoeft hij niet wereldkampioen te worden. Als hij maar plezier heeft. Het belangrijkste is dat je je realiseert wat wel kan en wat niet. Dit kan. Je huis ervoor verkopen is iets anders.'

Na een kartloopbaan aan de top staat de teller op een miljoen. De toptalenten stromen rond hun 16de door naar de autosport. De gemiddelde racecarrière begint met een of twee jaar in een opstapklasse zoals de Formule Renault. Kosten: 350 duizend euro per seizoen. Daarna volgen twee jaren in de Formule 3. Een seizoen bij een topteam kost zo'n 650 duizend euro, exclusief testdagen. De coureur is daarna klaar voor de hoogste opstapklasse onder de Formule 1, de GP2. Het is ook de duurste leerklasse, met een prijskaartje van 1,5 miljoen euro per seizoen.


Coureurs die niet door een topteam worden aangetrokken, moeten geld meebrengen om te kunnen rijden in de F1. Het goedkoopste stoeltje kost 3 miljoen euro, schat Wolff. 'Goedkoper kan niet meer, omdat de autosport als een bedrijf wordt gerund. Dus je hebt een suikeroom of rijke ouders nodig.'


Verstappen heeft de Formule 1 met minder dan de 8 miljoen gehaald. Zijn loopbaan is exceptioneel. Hij begon als 7-jarige in de kart. Op zijn 12de werd hij gecontracteerd door een fabrieksteam.

Na zijn kartloopbaan reed hij slechts een seizoen in een opstapklasse (Formule 3). Vanaf dat moment gesponsord. Zijn vader Jos schatte de investering uit eigen zak vorig jaar in de Volkskrant op enkele tonnen. Hij rekende de arbeidsuren die hij investeerde niet mee. 'Ik ben er zestien uur per dag mee bezig geweest, acht jaar lang.'

Wat betreft het 'normale' pad naar de Formule 1 klopt de optelsom van Toto Wolff, denkt Tom Coronel (44). Hij kent de autosportpiramide van binnenuit. Hij reed de 24 uur van Le Mans, de Dakar-rally en doorliep meerdere F1-opstapklassen. Hij rook in 1999 aan de koningsklasse. Coronel testte voor het F1-team Arrows. Hij kwam 5,3 miljoen euro tekort voor een stoeltje.

'Goedkoop racen bestaat niet, zeker niet als je de Formule 1 wil halen. Het is een elitesport', zegt Coronel. In de lagere klassen is het vinden van sponsoren net zo belangrijk als het winnen van races.

Hij kijkt met gemengde gevoelens naar kinderen die nu dromen van een carrière zoals die van Verstappen. 'De racerij is een fantasiewereld. Het ziet er mooier uit dan het is. Tegelijk moet je je dromen najagen. Wie weet ben je net het ene toptalent dat het wel haalt.'

Foto Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Van kinderkart naar Formule 1 met 8 miljoen is het mogelijk

'Steeds meer kinderen gaan op Formule 1', schreef het satirische weblog De Speld een jaar geleden toen Max Verstappens ster rijzende was. Grappig, want iedereen weet: niemand kan 'zomaar' op Formule 1. Het pad naar het jetsetcircus is er een vol hindernissen. De grootste horde is geld. Hoe duur is het om in de Formule 1 te geraken?

Toto Wolff, baas van topteam Mercedes, weet alles over de kosten in de autosport. Naast teambaas is hij aandeelhouder van zijn team en hij begeleidt meerdere rijders in hun raceloopbaan, van talenten tot Formule 1-coureurs. Voor het mediabedrijf Raconteur zette Wolff vorig jaar uiteen wat het kost om de F 1 te halen: 8 miljoen euro.

Na een kartloopbaan aan de top staat de teller op een miljoen. De toptalenten stromen rond hun 16de door naar de autosport. De gemiddelde racecarrière begint met een of twee jaar in een opstapklasse zoals de Formule Renault. Kosten: 350 duizend euro per seizoen. Daarna volgen twee jaren in de Formule 3. Een seizoen bij een topteam kost zo'n 650 duizend euro, exclusief testdagen. De coureur is daarna klaar voor de hoogste opstapklasse onder de Formule 1, de GP2. Het is ook de duurste leerklasse, met een prijskaartje van 1,5 miljoen euro per seizoen.

Coureurs die niet door een topteam worden aangetrokken, moeten geld meebrengen om te kunnen rijden in de F1. Het goedkoopste stoeltje kost 3 miljoen euro, schat Wolff. 'Goedkoper kan niet meer, omdat de autosport als een bedrijf wordt gerund. Dus je hebt een suikeroom of rijke ouders nodig.'

Verstappen heeft de Formule 1 met minder dan de 8 miljoen gehaald. Zijn loopbaan is exceptioneel. Hij begon als 7-jarige in de kart. Op zijn 12de werd hij gecontracteerd door een fabrieksteam.

Na zijn kartloopbaan reed hij slechts een seizoen in een opstapklasse (Formule 3). Vanaf dat moment gesponsord. Zijn vader Jos schatte de investering uit eigen zak vorig jaar in de Volkskrant op enkele tonnen. Hij rekende de arbeidsuren die hij investeerde niet mee. 'Ik ben er zestien uur per dag mee bezig geweest, acht jaar lang.'

Wat betreft het 'normale' pad naar de Formule 1 klopt de optelsom van Toto Wolff , denkt Tom Coronel (44). Hij kent de autosportpiramide van binnenuit. Hij reed de 24 uur van Le Mans, de Dakar-rally en doorliep meerdere F1-opstapklassen. Hij rook in 1999 aan de koningsklasse. Coronel testte voor het F1-team Arrows. Hij kwam 5,3 miljoen euro tekort voor een stoeltje.

'Goedkoop racen bestaat niet, zeker niet als je de Formule 1 wil halen. Het is een elitesport', zegt Coronel. In de lagere klassen is het vinden van sponsoren net zo belangrijk als het winnen van races.

Hij kijkt met gemengde gevoelens naar kinderen die nu dromen van een carrière zoals die van Verstappen. 'De racerij is een fantasiewereld. Het ziet er mooier uit dan het is. Tegelijk moet je je dromen najagen. Wie weet ben je net het ene toptalent dat het wel haalt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.