Interview

Matthijs de Ligt voetbalt al als een Italiaan: ‘Mijn vak is verdediger’

Juventus draait een mager seizoen, maar Matthijs de Ligt (21) gaat het voor de wind. De verdediger weet zich gewaardeerd. Volgende week kan hij in de bekerfinale tegen Atalanta een prijs pakken. En dan met Oranje de EK-bubbel in.

Matthijs de Ligt in de kleuren van Juventus. Twee jaar voetballen in Italië hebben hem sterker gemaakt.   Beeld Getty Images
Matthijs de Ligt in de kleuren van Juventus. Twee jaar voetballen in Italië hebben hem sterker gemaakt.Beeld Getty Images

In Nederland zijn de barbecues de schuur nog niet uit geweest als Matthijs de Ligt vanaf zijn terras in Turijn in korte broek, dunne trui en roodbruin gezicht ‘goedemiddag’ zegt. Zijn twee honden onderbreken soms het drie kwartier durende Zoomgesprek. Misschien gaat hij vanmiddag nog wat wandelen met ze in het bos. De competitie is nog in volle gang, maar zo’n wandeling is voor de 21-jarige verdediger van Juventus en het Nederlands elftal belangrijk. ‘Af en toe moet je het voetbal uitschakelen, daardoor word je óók een betere voetballer.’

De Ligt werd gezien als een wonderkind. Hij leidde als 18-jarige Ajax al als een 28-jarige routinier, in interviews klonk hij als een 38-jarige bankdirecteur. De Abcoudenaar werd in de zomer van 2019 voor 75 miljoen euro gekocht door Juventus van Ajax nadat de complete Europese top hem het hof maakte. Hij verdiepte zich vooraf in Juventus zoals hij eerder deed in Ajax, met geschiedenisboeken en al. ‘Dat hoort erbij in mijn beleving.’

‘Ik kan soms doorslaan’

Net als boeken lezen over sportvoeding, sportpsychologie, topsporters. Hij laaft zich aan de lessen van (oud-)topverdedigers als Reiziger, Bogarde, Koeman, De Boer, Chiellini en Bonucci. Op de vraag of dat niet wat al te monomaan is allemaal, knikt hij. ‘Ik kan er soms in doorslaan, ja.’

De wandelingen met de honden in het bos bieden uitkomst. Soms rijdt hij met zijn vriendin op een vrije middag een uurtje om ergens te lunchen toen dat nog kon, of naar een Spa-resort. Ook ging hij pre-corona naar een concert van de Italiaanse klassieke pianist Ludovico Einaudi samen met zijn in Italië spelende Oranje-collega’s Marten de Roon en Stefan de Vrij. ‘Ik spreek best wel vaak af met Stefan omdat hij dichtbij woont. Dat vinden we heel fijn, even wat eten. Die twee, drie uurtjes ontspanning maken me beter. Maar ik heb dat wel moeten leren.’

Er kwam geen trainer, zaakwaarnemer, collega, mentalcoach noch zijn schoonvader, oud-voetballer Keje Molenaar, aan te pas voor die les. ‘Ik raadpleeg veel mensen, maar zoek zelf een beetje uit wat goed voor me is. Dat deed ik bij Ajax al.’

Mentaal gegroeid

In Italië is alles weer anders. De beleving, de cultuur, de taal, de speelstijl, ver weg van familie, corona. ‘Ik ben mentaal enorm gegroeid. Bij Ajax werd gezegd dat ik heel volwassen was. Maar als ik mezelf vergelijk met toen ben ik veel volwassener in mijn opinie, en ook in die van de mensen om mij heen.’

Grinnikend: ‘Komt ook een beetje door de hondjes. Dat geeft toch verantwoordelijkheid.’

Vanavond speelt hij tegen Internazionale, de ploeg van vriend De Vrij die Juventus, na negen titels op rij, onttroonde. Later in de week is er de bekerfinale tegen Atalanta van vriend De Roon. Het worden hooguit doekjes voor het bloeden.

Elk seizoen zonder titel is voor Juventus, de rijkste en succesvolste club van Italië, een aanfluiting. En dan was er ook nog de vroegtijdige uitschakeling in de Champions League door FC Porto. Coach Sarri werd ontslagen, de als coach onervaren oud-middenvelder Pirlo volgde hem op, maar staat ook alweer onder druk. Er was voorts een coronagolf in de Serie A, ook De Ligt raakte besmet met het virus.

Toch kent de Nederlander te midden van die onrust een prima seizoen. Hij wordt al genoemd als de nieuwe aanvoerder. Zijn naam blijft ook rondzoemen bij andere topclubs, maar Juventusfans zien hem liefst het uitgroeien tot een clubicoon als Scirea, Del Piero of Buffon.

Italiaans

Zijn populariteit kreeg een boost toen hij na een jaar al zijn interviews in het Italiaans deed, een advies van zijn zaakwaarnemer Mino Raiola. ‘Dat wordt enorm gewaardeerd door de Italianen. Ik vind ook dat het een plicht is naar de club toe, naar de Italianen. Ik moet me aanpassen. Toen ik het sprak, voelde ik me meteen ook veel fijner in het team. Er zijn weinig Engelssprekende jongens. Het allereerste trainingskamp in Zuid-Korea, dat was een lastige week qua communicatie.’

Een jaar geleden componeerde de media-afdeling van Juventus een spectaculaire samenvatting van zijn eerste seizoen, toen La Juve wél kampioen werd. De handsballen waarmee hij een aantal strafschoppen veroorzaakte zaten daar niet tussen. Wel een serie perfect uitgevoerde tackles op de bal, soms gevolgd door een gebalde vuist of een high five met een ploeggenoot. ‘Met een tackle ben je eigenlijk te laat,’ doceert De Ligt. ‘Hoe beter je de situatie analyseert, hoe minder vaak je een tackle nodig hebt. Wie tackelt ligt even op de grond, is kwetsbaar, hoe snel je ook opstaat. Je veroorzaakt ook sneller een strafschop.’

Toch vindt hij het logisch dat hij die reddingsboei soms uitwierp. ‘Ook in de eredivisie moest ik me daar in mijn eerste seizoenen vaak van bedienen, terwijl ik in mijn laatste half jaar bij Ajax maar drie overtredingen maakte. Ik moest wennen aan de speelstijl in Italië, aan de manier van bewegen van de spitsen. Nu heb ik dat veel beter door, blijf ik meer op mijn benen staan.’

Verdedigen is van apart

Verdedigen is bij Juventus een vak apart. ‘Bij Ajax was het heel erg aanvallend en lette je op de spits. Hier moet je letten op de zone. Niet altijd de man met de bal volgen, maar de man die zonder bal diep loopt. Je moet uiteindelijk het doel verdedigen en niet de man. Maar het is telkens afwegen wat de beste optie is. Chiellini is daar een meester in. Die heeft superveel ervaring, daar leer ik heel veel van. Daarbij probeer ik ook mijn eigen speelstijl te behouden. Omdat dat toch mijn kracht is.’

In Italië worden verdedigers hogelijk gewaardeerd, merkt hij. ‘Kijk je door de jaren heen dan zijn de helft van de top-10 van verdedigers Italianen. Dat zegt genoeg over hoe de kunst van verdedigen hier gezien wordt. Heel mooi om juist hier te laten zien hoe goed ik ben, te kijken wat ze van me vinden. Dat was het doel.’

Het is een inspirerende omgeving. Met nog steeds Ronaldo als absolute blikvanger. ‘De manier waarop hij zijn sport beleeft, hoe hij fit blijft, hoe gemotiveerd hij is op 36-jarige leeftijd; fantastisch. Chiellini idem dito. Buffon op zijn 43e zelfs. Iedereen is superprofessioneel.’

Hij vraagt wel eens om tips, om raad. ‘Ze vinden het heel leuk om te helpen. Maar ze zeggen erbij: doe vooral dingen die voor jou werken. Ga niet iemand die je goed vindt klakkeloos kopiëren. Dat doe ik ook niet.’

Matthijs de Ligt tijdens de wedstrijd tegen AC Milan, die Juventus zondag met 3-0 verloor.  Beeld LightRocket via Getty Images
Matthijs de Ligt tijdens de wedstrijd tegen AC Milan, die Juventus zondag met 3-0 verloor.Beeld LightRocket via Getty Images

Uiterlijk vertoon

Ook qua uiterlijk blijft hij zichzelf, terwijl het beeld bestaat dat Italiaanse kleedkamers veredelde catwalks zijn en de garages een verzamelplaats van exclusieve auto’s. Resoluut: ‘Zoals ik nu gekleed ben, kleed ik me altijd. Ik ben gewoon niet zo van de dure merkkleding. Ik ben Matthijs, ik ben mezelf en mij ga je niet in een maatpak naar de training zien gaan, zo simpel is het. Mijn beroep is voetballer. Ik wil een ster zijn op het veld. Soms word ik wel eens uitgelachen op de club om wat ik aan heb. Dat maakt mij niet uit. Zolang ik me goed voel met hoe ik me gedraag en kleed, ben ik tevreden. Het belangrijkste is op het veld goed presteren, dan respecteren ze je veel meer dan wanneer je bepaalde kleding aan hebt.’

Hij haast zich te zeggen: ‘Net zoals ik goede spelers respecteer die het leuk vinden er mooi uit te zien, om vele dure sportauto’s te hebben. Dat is hartstikke mooi. In die wereld leef je. Maar we hoeven ons op dat vlak niet aan elkaar aan te passen.’

Fans verwachten in Italië ook dat de spelers die voor hun favoriete club spelen in alles een ster zijn. ‘De beleving is veel extremer in Italië. De voetbalfans in Nederland zijn gepassioneerd, ze willen dat hun team wint. Maar na de wedstrijd is het voorbij voor de meesten. In Italië praten ze drie dagen na een wedstrijd nóg over een penalty die niet gegeven is. Ze denken constant aan voetbal. Je hebt zoveel rivalen. Fans hebben er een dagtaak aan om elkaar steekjes te geven. Als iemands club van een rivaal verliest heeft hij gewoon een verschrikkelijke week. Dat merk je. Op straat word ik vaak aangesproken en herkend terwijl dat in Nederland echt anders is. Terwijl ik hier veel korter speel.’

Zondag verloor Juventus van AC Milan waardoor kwalificatie voor de Champions League op de tocht staat. Maar even een uitlaatbeurt overslaan met de honden na een nederlaag doet hij niet. ‘Dat is het grappige hier. Of je het nou goed of slecht doet; je blijft een held voor de supporters. Ze kijken hier zo op tegen voetballers. In Nederland was ik een normale jongen die toevallig voetbal speelt. In Italië sta je als voetballer boven de maatschappij. Zo word je hier neergezet. Ik vind die waardering mooi, maar het is ook prettig om in Nederland wat ongestoorder over straat te lopen.’

Steeds meer druk

Hoe ouder hij wordt, hoe groter de druk. Hij vertelde als tiener wel eens dat hij na een mindere wedstrijd dacht: ik ben nog zo jong, ik moet nu gewoon leren, bagage op doen om straks top te zijn. Zo verlichtte hij de druk voor zichzelf. ‘Ik wil nu wel echt wekelijks het beste van mezelf laten zien. Neemt niet weg dat ik nog steeds een fout kan maken. Voor een verdediger is het niet zo makkelijk. Je moet toch vaak reageren. Waar een aanvaller ageert. Maar ik merk dat ik steeds beter weet hoe ik situaties moet aanpakken.’

Hij leert zijn lichaam ook steeds beter kennen. De Ligt speelde geregeld met pijn, pas afgelopen zomer werd hij geopereerd aan een pijnlijke schouder waardoor hij de seizoenstart miste. Met zijn schoenensponsor zocht hij naar de ideale schoen vanwege een pijnlijke voet. ‘We zijn nu in een vergevorderd stadium om tot een oplossing te komen.’

Het leek of hij teruggreep op schoenen van twee jaar oud. Dat is niet zo. ‘Ik loop op een ouder model, maar ik heb ze dit seizoen gekocht. Daar is een gat in gemaakt aan de zijkant en daarover zit een bescherming. Ik heb vorig jaar veel wedstrijden gespeeld waarbij ik last had van die voet, dat heb ik dit jaar niet meer dankzij die schoenen.’

Spelen met pijn moet ‘niet heroïscher worden gemaakt dan het is,’ vindt De Ligt. ‘Niemand speelt pijnvrij. Niemand denkt: ik voel me helemaal top. Dat hoort bij topsport, hoort bij dit beroep.’

En wat daar ook bij hoort is focus. Dus nog niet teveel aan het EK denken. ‘Eerst met Juventus Champions League-voetbal veiligstellen en de beker winnen.

Er valt ook nog niet echt een voorstelling van te maken, want ik heb het nog nooit meegemaakt. Maar het lijkt me mooi om in zo’n bubbel te zitten, terwijl een heel land oranje kleurt. Jezelf lekker afsluiten met een groep. Maar ook je ontspanning zoeken. Superbelangrijk.’

De Ligt over…

Fysieke staat: ‘Ik ben aantoonbaar explosiever, leniger en gespierder geworden bij Juventus. Vergelijk je foto’s met mijn Ajax-tijd dan oog ik groter. Ik doe geregeld in de middag explosiviteits- en lenigheidsoefeningen. En soms wat anders. In de loop der jaren heb ik geleerd wat werkt voor mij, in samenspraak met fysio’s en personal trainers.’

Voeding: ‘Ik ben altijd erg met voeding bezig geweest, omdat ik daar vroeger op moest letten om niet te zwaar te worden. Ik heb geleerd: er zijn zoveel mensen die er verstand van hebben, maar uiteindelijk geeft je lijf aan wat het beste voor je is. Ik heb wel eens geëxperimenteerd met bepaalde andere producten, maar mijn lichaam reageert het best op wat ik gewend ben. Het is niet dat ik iedere dag zoveel gram van dit en van dat eet. Het is nooit hetzelfde. Ook daar ga ik niet te krampachtig meer mee om.’

Andrea Pirlo: ‘Hij is een goede coach met een goede visie, prettig om mee te spreken, soms doet hij de individuele analyses van wedstrijden zelf. Maar hij kan ook hard zijn als het moet. Toen ik jong was, was ik ook middenvelder. Hij was een geweldige speler, iedereen had hem een beetje als idool. Dat was hij ook van mij.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden