Reportage

Matchfixing en doping op het lesrooster

De dubbelspelers Matwé Middelkoop en Wesley Koolhof leerden aan de ATP University in Miami over de gevaren van hun bestaan als tennisprof.

Wesley Koolhof (witte mouwen) en Matwé Middelkoop.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Als nieuwkomers in de tophonderd van het dubbelspel zaten Matwé Middelkoop (52ste) en Wesley Koolhof (56ste) vorige week verplicht drie dagen in de schoolbanken bij de ATP University in Miami. Ze volgden veertien colleges over alle facetten van het toptennis. Matchfixing en doping hadden een prominente plaats in de het lesrooster. 'Een detective van de Tennis Integrity Unit keek de zaal rond en zei: statistisch gezien is ook een van jullie verdacht.'

Een bijscholing op de universiteit van de Association Tennis Professionals (ATP) is verplicht voor alle spelers die de top-200 in het enkelspel of de top-100 in het dubbelspel bereiken. Zestien debutanten kregen in Miami onderricht over voeding, mediatraining, het gebruik van sociale media, de omgang met toernooidirecteuren en zelfs de spelregels van het tennis. De belangrijkste lessen voor Middelkoop en Koolhof, die in februari in Sofia hun eerste ATP-titel wonnen.

De medewerkster van de Internationale Tennis Federatie (ITF) viel stil toen een tennisser vragen stelde over de positieve dopingtest van Maria Sjarapova. Over meldonium werd bij de stoomcursus toptennis in Miami niet gesproken.

'Dat onderwerp werd meteen afgekapt', aldus Middelkoop. 'Dat vond ik opvallend. Sjarapova is immers de eerste, grote naam in het tennis, die op doping is betrapt. Meestal wordt een kleine jongen buiten de tophonderd gepakt. Ik vind het verweer van Sjarapova nogal dubieus. Meldonium is een middel tegen hartfalen. Sinds wanneer doen hartpatiënten aan topsport?'

Koolhof: 'De kern van het betoog was dat je alle middelen dubbel moet checken. Volgens de specialiste van de ITF zetten fabrikanten van voedingssupplementen lang niet alle ingrediënten op het etiket. Ze vermelden er bijvoorbeeld vijf, terwijl die andere tien op de dopinglijst zouden kunnen staan. En dan word je alsnog betrapt.'

Matchfixing

Middelkoop: 'Ons werd uitgelegd hoe matchfixing in zijn werk gaat. We kregen een filmpje te zien, waarin een man op een speler afstapt of hij eventueel bereid is om een partij opzettelijk te verliezen. Wie dat niet meteen meldt bij de ITF of de ATP is in feite al schuldig. We moeten ook bedreigingen op Facebook meteen melden.'

Twee medewerkers van de Tennis Integrity Unit (TIU) schetsten haarfijn hoe diep de fraudeurs zijn geïnfiltreerd. 'Twee detectives vertelden over het bedrog in onze sport, een verhaal dat indruk maakte', aldus Koolhof. Middelkoop: 'Je hebt te maken met criminelen, die rondlopen op een tennispark.' Koolhof: 'We kregen te horen dat ze zich met snorren en brillen vermommen om vervolgens in vijf verschillende gedaanten op te duiken.'

Middelkoop: 'Een fixer gebruikte een masker, zoals in de film Mission Impossible. Echt bizar. Zo erg is het dus.' Koolhof: 'Er waren drie serieuze bedreigingen geweest, waarbij tennissers politiebescherming moesten krijgen.'

Middelkoop: 'Die man van de TIU legde uit dat een op de zestien tennissers zelfs zonder het te weten bij matchfixing betrokken kan zijn. Hij vertelde er lachend bij: schrik niet als ik jou iets langer aankijk. Toch is matchfixing lastig te bewijzen. Daarom vond ik het niet correct dat tijdens de Australian Open zoveel namen werden genoemd die bij matchfixing zouden zijn betrokken.'

Koolhof: 'Gokpatronen zijn een indicatie, geen sluitend bewijs.' Middelkoop: 'Betalingen van en naar spelers moeten worden aangetoond, telefoongesprekken of sms-berichten en apps vastgelegd. Daarom denk ik niet dat we nog iets horen over die verdachte partij tussen Westerhof en Van der Duim uit 2014.'

Wesley Koolhof en Matwé Middelkoop.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Pensioenregeling

De twee Nederlandse tennissers kregen ook tips hoe ze het best met hun geld kunnen omgaan. Al hekelt Middelkoop de huidige pensioenregeling in de ATP Tour. 'Ik vind het een baggerplan. Wij moeten als dubbelspelers vijf jaar op rij rond de top-40 staan om in aanmerking te komen voor een pensioen.

'Er wordt een puntenlijst opgesteld en als we ons in het vijfde jaar niet kwalificeren, gaat al het geld weer terug in de pot. De ATP heeft duidelijk gekozen voor de elite. De miljoeneninkomsten moeten eerlijker worden verdeeld over alle profspelers.'

Politiek correct

De 32-jarige Middelkoop en de zes jaar jongere Koolhof zaten in een klas met jonge talenten als Taylor Fritz, Chung Hyeon en Kyle Edmund. Toch stelde juist de Amerikaanse tiener Fritz volgens Middelkoop de meest relevante vraag na alle colleges. 'Mogen we niet meer onze mening geven? Wil de ATP alleen maar grijze muizen in het circuit? Uitgerekend de jongste deelnemer legde de vinger op de wonde. Een antwoord kreeg hij niet.

'Ook ik was bang dat we op de ATP University in een bepaalde richting zouden worden geduwd. Je moet als tennisser je eigen identiteit behouden. We willen toch meer kleurrijke spelers zien? Dan moeten ze geen propagandamachines van de ATP worden.'

En dus zegt Middelkoop evenmin 'politiek correct' te zijn als het om gelijk prijzengeld in de tennissport gaat. Raymond Moore stapte op als toernooidirecteur in Indian Wells na seksistische uitspraken over de status van het vrouwentennis. Volgens Moore moesten de vrouwen 'God op hun blote knieën danken dat Federer en Nadal zijn geboren'.

Middelkoop: 'Hoe controversieel ook, hij heeft wel gelijk. De WTA Tour heeft geen bestaansrecht zonder de ATP Tour, de vrouwen liften mee op het succes van de mannen.'

Koolhof schudt het hoofd. 'Ik zou dergelijke teksten nooit op Tuttigere of Facebook zetten. Toptennissers hebben een enorm bereik op sociale media. Op de ATP University lieten ze zien hoe bijvoorbeeld Andy Murray al tien jaar met bepaalde uitspraken wordt achtervolgd. Die uitlatingen van Moore kunnen echt niet. Soms is het beter om je mening voor je te houden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden