ProfielMartina Sablikova

Martina Sablikova blijft een unieke topsporter

Al ruim 15 jaar behoort Martina Sablikova tot de wereldtop. In Heerenveen wint ze voor de dertiende keer het WB-klassement op de 3- en 5 kilometer. Een klein mirakel. De Nederlandse coach Geert Kuiper vond Sablikova veel te broos voor de top toen hij haar voor het eerst zag.  

7 maart, Heerenveen: Sablikova heeft zojuist, ondanks een vierde plaats, voor de dertiende keer in haar loopbaan het wereldbekerklassement over de 3 en 5 kilometer gewonnen.Beeld Klaas Jan van der Weij

Toen Martina Sablikova 16 was, voorspelde een Tsjechische arts dat een topsportloopbaan er voor haar niet in zou zitten. Trainen kon wel, maar echt goed worden kon ze vergeten. ‘Hij zei dat mijn longen te klein waren’, zegt de Tsjechische terwijl ze haar handen langs haar smalle borstkas beweegt. ‘Daar kon ik geen duursporter mee worden.’

Het was een slag in haar gezicht. Haar droom lag in duigen, maar haar coach, Petr Novak, zei dat ze zich er niets van moest aantrekken. Ze gingen het gewoon proberen en zouden wel zien. ‘En nu, 16 jaar later, sta ik hier.’

Hier is Thialf. Nu is zaterdagmiddag, na de 3 kilometer van de wereldbekerfinale. De 32-jarige Sablikova heeft zojuist, ondanks een vierde plaats, voor de dertiende keer in haar loopbaan het wereldbekerklassement over de 3 en 5 kilometer gewonnen. Sinds 2007 won ze elk seizoen het klassement, behalve de olympische winter van 2017-2018.

Er dromt een opvallend grote groep Tsjechische schaatsjournalisten om haar heen om dat heugelijke feit met haar te bespreken. ‘Ik ben blij dat het me net gelukt’, zegt ze. ‘Anders waren ze voor niets gekomen.’ Ze won het klassement met slechts 4 punten voorsprong op de Canadese Isabelle Weidemann, die zaterdag de 3 kilometer op haar naam schreef in 3.59,75, voor Antoinette de Jong (4.00,03) en Natalia Voronina (4.01,33).

Keihard trainen

In dik 15 jaar logenstrafte Sablikova de inschatting van de Tsjechische sportarts met een indrukwekkende lading gouden medailles. Ze is met 16 overwinningen op de WK afstanden recordhoudster en is met 51 wereldbekeroverwinningen de succesvolste nog actieve schaatsster. Tel daar nog eens haar drie olympische titels bij op. Maar de arts was niet de enige met weinig fiducie in haar fysieke gestel. Ze hoorde het wel vaker.

Ook Geert Kuiper, die haar in 2005 eens drie weken begeleidde tijdens een zomertrainingskamp voor kleine schaatslanden, was sceptisch. ‘Met dat iele lijf en die enkeltjes die heen en weer klapten, dacht ik: als zij daar niet aan werkt zal het in 2010 wel gedaan zijn met haar.’

Novak, een trainer van de oude stempel, liet zijn pupil keihard trainen. Voor een skeelertraining van 100 kilometer draaide hij zijn hand niet om. Kuiper: ’Ik had echt gedacht dat ze eerder geblesseerd zou raken. Ze dachten echt: hoe meer trainen, hoe beter.’

Zijn verkeerde voorspelling stond lang, als een digitale lange neus, op Kuipers Wikipedia-pagina, onder het kopje trivia. Hij heeft het zelf verwijderd. ‘Ik werd er lang aan herinnerd en nu weer.’

Inmiddels is Kuiper volledig om. Dat kan ook niet anders, want al anderhalf decennium logenstraft Sablikova zijn aanvankelijke twijfel. ‘Ze is een grootheid in het schaatsen. Ze blijft verbazen met dat iele lichaam.’

Ze is uitgegroeid tot een voorbeeld van de stayers van nu, zegt Kuiper, die hoofdcoach in Canada is. ‘En zij denken allemaal dat gewicht wel een issue is.’ Er zijn ondertussen meer rijdsters die even slank als Sablikova zijn. Esmee Visser en Carlijn Achtereekte, olympisch kampioenen op de 5 en 3 kilometer, en ook Weidemann zijn ranke rijdsters. Zij kunnen bogen op een efficiënte slag.

Extra slag

De slag van Sablikova is in de afgelopen jaren veel bestudeerd. Ze rijdt langer pootje-over dan de meeste schaatsers, alsof de bocht bij haar nog verder doorloopt. ‘Op het rechte eind probeer je te ontspannen en in de bocht snelheid te maken’, legt Kuiper uit. ‘En met die extra slag brengt zij de snelheid van de bocht verder het rechte eind op.’

Veel hebben geprobeerd de extra slag over te nemen, maar niemand slaagde daar echt in. ‘Toch is het voor haar heel effectief en comfortabel’, zegt Kuiper. ‘Maar wat het vooral is, is haar ongeëvenaarde manier van vlak rijden. Dat kan niemand.’ Alleen Visser en Weidemann komen in de buurt.

Sablikova ziet ook dat er meer stayers zoals zij zijn opgekomen. De concurrentie is veel heviger dan in haar vroege jaren. Niet voor niets, zo bekent ze, is ze de afgelopen jaren veel zenuwachtiger voor haar races dan vroeger. ‘Toen ik 22 was ging ik gewoon lekker mijn best doen, nu kan ik na het zien van de loting soms de slaap niet vatten.’

Tussen haar concurrenten zijn nog steeds vrouwen die wel veel spierkracht meebrengen, benadrukt ze. Antoinette de Jong bijvoorbeeld. Het veld is sterker en diverser geworden. ‘Nu zijn er zoveel vrouwen die om het podium kunnen rijden. And I love it.

Hoe lang ze nog doorgaat, weet ze niet. Ze vergelijkt zichzelf met Ireen Wüst, die ook al zo lang stug en succesvol schaatst. ‘Als Ireen op het ijs staat, denkt ze alleen aan wat ze moet doen, verder niets. Ze schaatst op gevoel en omdat het haar gelukkig maakt. Dat geldt voor mij ook.’

Zo lang ze het leuk vindt gaat ze door. En zo lang haar lijf het trekt, natuurlijk. Hoe lang dat is, daar zal niemand meer een voorspelling aan durven wagen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden