Marshall Chess Club is weer klaarwakker

Er zijn befaamde ontmoetingsplaatsen die je als schaker eigenlijk moet hebben bezocht. In Moskou mag de Centrale Schaakclub niet worden overgeslagen en voor de Londense toerist is een bezoekje aan Simpson's-in-the-Strand verplicht....

Sommige bedevaartsplaatsen zijn in de loop der tijd verloren gegaan. Lang geleden moesten we afscheid nemen van het Café de la Régence in Parijs waar grootheden als Philidor en De la Bourdonnais zich lieten bewonderen. En de toekomst van het schaken in New York leek ernstig in gevaar, toen na vele verhuizingen de Manhattan Chess Club twee jaar geleden definitief werd gesloten.

Toen ik dat laatste nieuws hoorde, vreesde ik het ergste want de berichten over de Marshall Chess Club, de andere grote ontmoetingsplaats voor schakers in New York, waren verontrustend. In zijn in 1988 verschenen boekSearching for Bobby Fischer beschreef Fred Waitzkin de club als een sterfhuis: 'Zo armoedig is het er dat soms geen schaakstukken beschikbaar zijn voor de leden. De club is bijna de hele dag leeg, afgezien van een paar oude mannen die snurken in hun leunstoelen. Het ledental is geslonken van zevenhonderd in 1974 tot amper tweehonderd nu.'

Dat klonk niet best maar zie, de laatste tijd lijkt het weer de goede kant op te gaan. De snurkers zijn verdwenen en de toernooien volgen elkaar op. Het drukst is het op dinsdag als de wekelijkse New York Masters wordt gehouden, een rapidtoernooi waaraan altijd een paar sterke grootmeesters meedoen. Tot de vaste gasten behoren spelers als Yudasin, Ehlvest en Kamsky.

Het lidmaatschap van de in 1915 door Frank James Marshall opgerichte club is niet goedkoop. Voor 325 dollar per jaar hebben de leden recht op deelname aan alle toernooien en kunnen ze lezingen van sterke spelers bijwonen. Alleen voor grootmeesters bestaat geen contributieverplichting.

Op dit moment loopt in het statige gebouw aan 10th Street het 88ste toernooi om het jaarlijkse clubkampioenschap. Ik vermoed dat de oprichter van de club grote waardering zou hebben gehad voor de volgende opwindende partij die afgelopen dinsdag de toeschouwers in vervoering bracht. De aantekeningen zijn gebaseerd op die van Ruslan Sjerbakov in de internet-nieuwsbrief Chess Today.

Ehlvest - StripunskyNew York 2004

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. Pg1-f3 e7-e6 5. e2-e3 a7-a6 6. b2-b3

Om na ... d5xc4 met de b-pion terug te nemen en invloed in het centrum te behouden.

6 ... Lf8-b4 7. Lc1-d2 0-0 8. Lf1-d3 Pb8-d7 9. 0-0 Dd8-e7 10. Dd1-c2 d5xc4

Een rechtstreekse aanpak van de problemen. Het alternatief is onmiddellijk 10 ... e5, waarna wit wat beter staat na 12. dxe5 Pxe5 13. Pxe5 Dxe5 14. cxd5 cxd5 15. Pe2.

11. b3xc4 e6-e5 12. Pf3-h4 g7-g6 13. f2-f4

Te optimistisch. Zwarts antwoord is sterk.

13 ... Pf6-g4!

Zie diagram 1

Een zwakkere speler zou nu misschien genoegen nemen met een troosteloos verloren stand na 14. g3 exd4 15. exd4 Pe3 16. Lxe3 Dxe3+ 17. Kh1 Dxd4. Ehlvest doet het anders, hij offert een stuk voor één pion maar maakt het zijn tegenstander wel zo lastig mogelijk.

14. Ph4-f3! Lb4xc3 15. Dc2xc3 e5-e4 16. Ld3-c2 e4xf3 17. g2xf3 Pg4-f6 18. e3-e4 Pf6-h5 19. Kg1-h1 Tf8-e8

Voorlopig kan zwart weinig anders doen dan pas op de plaats maken en de defensie te versterken door een vriend van de koning op f8 te posteren.

20. Tf1-g1 Pd7-f8 21. f4-f5 De7-h4 22. Lc2-d3 c6-c5

Om in sommige varianten veld e5 tot zijn beschikking te hebben.

23. d4-d5 Dh4-f6 24. Dc3-c1 Pf8-d7 25. Ld3-e2 Df6-e7 26. a2-a4 Pd7-e5 27. Ta1-a3

'Te creatief', volgens Sjerbakov die de voorkeur geeft aan 27. f4. Ik kan het moeilijk met hem eens zijn. Na 27. f4 komt 27 ... Pxc4! 28. Dxc4 Lxf5! (29. Lf3 b5) en in een overzichtelijke stand heeft zwart alle problemen opgelost.

27 ... Ph5-g7 28. f3-f4

Ook op dit moment geen goed idee. Wit had verder kunnen afwachten met bijvoorbeeld 28. Tg2.

Zie diagram 2

28 ... Pe5xc4!

Om na 28. Dxc4 verder te gaan met 28 ... Dxe4+ 29. Dxe4 Txe4 30. Lf3 Lxf5!. Om aan dit troosteloze eindspel te ontsnappen verhoogt Ehlvest de inzet.

29. f5xg6?! Pc4xa3 30. g6xh7+ Kg8-h8

Een automatische reactie die in dit geval misschien onjuist is. Zwart kon 30 ... Kxh7 overwegen want zijn koning loopt groot gevaar op de lange diagonaal.

31. Le2-f3

Met een stuk en een toren achter moet wit eerst deze veiligheidsmaatregel nemen.

31 ... c5-c4

Deze zet wordt terecht scherp afgekeurd door Sjerbakov. Sterker was 31 ... Pb5 32. axb5 axb5 om de toren op a8 mee te laten doen en ook 31 ... b5 32. Dxa3 b4 kwam in aanmerking.

32. Ld2-c3 f7-f6 33. e4-e5

Nu de bruggen achter hem zijn verbrand, heeft wit het gemakkelijk: al het overgebleven material dient in de richting van zwarts koning te worden gestuurd.

33 ... Te8-f8?

Een ernstige fout. Veel sterker is 33 ... Pf5 waarna wit het initiatief vasthoudt met 34. e6.

34. d5-d6

Zie diagram 3

34 ... De7-f7?

En nu staat zwart zelfs verloren. Zijn beste kans was 34 ... De6 waarna hij de gevaren misschien kan overleven. Sjerbakov geeft een wonderbaarlijke variant: 34 ... De6 35. exf6 Txf6 36. Txg7! (nog een offer) 36 ... Kxg7 37. f5! Dxf5 38. Dh6+!! Kf7 (niet 38 ... Kxh6? 39. h8D+ Kg6 40. Dg8+ Kh6 41. Ld2+) 39. Lh5+ (39. Dxf6+ Dxf6 40. Lxf6 wordt weerlegd door 40 ... Lg4!) 39 ... Ke6 40. De3+ Kxd6 41. Db6+ Kd5 42. Dd4+ Kc6 43. h8D. Het lijkt alsof wit gewonnen staat maar zie: 43 ... Df1+! 44. Dg1 Dxg1+ 45. Kxg1 Tf1+!! 46. Kxf1 Lh3+ en zwart is degene die winstkansen heeft, al kan wit het misschien houden.

35. e5xf6 Pg7-f5 36. Tg1-g7! Pf5xg7

Geen keus, na 36 ... Le6 37. Txf7 Txf7 38. Dxa3 heeft zwart onvoldoende materiaal voor de dame.

37. f6xg7+ Kh8xh7

Zie diagram 4

38. Dc1-e1?

Maar nu faalt wit, net nu hij voor het eerst op winst staat. Na eerst 38. gxf8D Dxf8 en pas dan 39. De1 heeft hij een mataanval in handen.

38 ... Lc8-g4!

Een fantastische verdediging. Zwart wint na 39. Lxg4? Dd5+ 40. Kg1 Txf4 41. Dh4+ Kg6.

39. g7xf8P+!

Maar met deze minorpromotie redt wit zich net.

39 ... Ta8xf8 40. Lf3xg4 Df7-d5+ 41. Kh1-g1 Dd5-c5+ 42. Kg1-g2 Dc5-d5+ 43. Kg2-g1 Dd5-c5+ 44. Kg1-g2 Dc5-d5+

Remise. Zo zou het altijd moeten gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden