Reportage Voetbalacademie met koninklijke goedkeuring

Marokkaans talent leert voetbal niet langer alleen op straat, nu ook op de academie van koning Mohammed

Om het niveau van het voetbal in Marokko te verbeteren gaf de Marokkaanse koning Mohammed VI in 2008 opdracht tot de bouw van de Voetbalacademie. Drie leerlingen zitten tien jaar later bij de Marokkaanse WK-selectie.

‘Voetballen in de Marokkaanse competitie?’ zegt Ismail Laghzali. ‘Echt niet. Zodra ik de kans krijg ben ik weg hier en ga ik in Europa spelen. Daar is het voetbalniveau veel hoger.’

Laghzali is 15, rechtsback en een van de veertig Marokkaanse jeugdspelers die een zesjarige opleiding mag volgen op de prestigieuze Voetbalacademie Mohammed VI in Rabat. De vetgekuifde Laghzali – alle spelers hier dragen een wonderlijke coupe – ziet het helemaal voor zich: voetballen in de Spaanse Primera Division en dagelijks omringd zijn door teamgenoten en tegenstanders die tot de echt groten der aarde behoren.

‘Mijn droom is om voor Barcelona te spelen. Maar dan moet ik hier zo goed mogelijk proberen te worden.’

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Hypermodern sportcomplex

Of Laghzali het ook tot de Primera Division zal schoppen, moet nog blijken. Aan zijn ambitie zal het in ieder geval niet liggen. En daarmee heeft de voetbalacademie in het geval van Laghzali haar nut en functie bewezen: Marokkaans voetbaltalent afleveren dat aansluiting bij de mondiale top als een reële mogelijkheid ziet.

In 2008 gaf de Marokkaanse koning Mohammed VI de opdracht tot de bouw van het instituut. Twee jaar later werd het opgeleverd. Een hypermodern sportcomplex dat van alle gemakken is voorzien en waar veertig voetbaltalenten in de leeftijd van 12 tot 18 zes jaar lang wonen, naar school gaan, en twee maal daags trainen. 

Reden voor de koning om de academie op te richten was de belabberde staat van het Marokkaans voetbal. Talent van eigen bodem leek er nauwelijks te zijn en clubs  investeerden maar minimaal in de jeugd. Daarnaast werd het kwakkelend nationale elftal in toenemende mate gevuld door de Marokkanen die in Europa speelden. Een degelijke voetbalopleiding, waar de jeugd onder luxueuze omstandigheden kon trainen, moest een einde maken aan die Marokkaanse voetbalmalaise.

Van tandarts tot psycholoog

‘Deze voetbalacademie is uniek in Afrika’ zegt Luc Bruder tijdens een rondleiding door het voetbalcomplex. De Fransman is de technisch directeur van de opleiding. ‘De kwaliteit van onze begeleiding vind je misschien alleen in Europa.’

De Voetbalacademie ligt net buiten de hoofdstad Rabat, in een groen en afgelegen gebied. Het gebouw waarin de voetballers wonen en leven, en dat ook de technische en administratieve staf huisvest, is een strak modernistisch complex. Het telt een fitnessruimte, zwembad, jacuzzi’s, een poolzaal, medische- en tandheelkundige faciliteiten, een gigantische huiskamer, een ruimte met een spelcomputer, en een moskee. Aangrenzend liggen vier velden met groen, fris gras – geen vanzelfsprekendheid in het droge Marokko. 

Op een kantoordeur van het complex staat ‘psychologue’. Dat is geen overdreven luxe, zegt Hakim Belghiti, arts van de academie. ‘Veel jongens komen uit armoedige omstandigheden, vooral uit de sloppenwijken van Casablanca en kunnen in de war raken door hun nieuwe leefomgeving waar het ze aan niets ontbreekt. Ze hebben door armoede soms ook met zaken te maken als ontwrichte families of geweld, waar een psycholoog voor nodig is.’

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Pittige opleiding

Vanuit Nederlands oogpunt bezien lijkt er iets tegenstrijdig te zitten in al die hoogwaardige voorzieningen: voetballers met een Marokkaanse achtergrond gedijen toch het beste op bescheiden trapveldjes?

‘Ja, ze zijn omringd door luxe, maar onderschat niet hoe zwaar het leven is op de voetbalacademie’ zegt de Nederlander Mark Wotte, bondscoach van het Marokkaans elftal onder 23 jaar en woonachtig in Rabat. ‘Zes jaar staan ze elke dag om zes uur op, trainen een uur en een kwartier, gaan dan naar school, doen hun huiswerk en moeten daarna weer trainen. Ze zijn ver van huis, hebben nauwelijks een privéleven. Het is een behoorlijk zware opoffering die ze leveren. Maar wel een die loont. In mijn ploeg heb ik zes spelers van de academie. Het zijn heel gedisciplineerde en gemotiveerde jongens.’

In de middag volgen de voetballers een les in een van de zes klaslokaaltjes. Een cameraploeg van de Britse zender BBC – ook aanwezig om de Marokkaanse voetbalvorderingen in kaart te brengen – filmt de voetballers terwijl ze lesjes Frans opdreunen. In een andere lokaal zijn de oudste leerlingen geconcentreerd bezig met de voorbereidingen op hun baccalaureat, het landelijk eindexamen voor het voortgezet onderwijs. 

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Franse les? Nee, voetballen

Het zijn klasjes van maximaal 15 leerlingen die 23 docenten tot hun beschikking hebben. Het curriculum is ook breed: muziekles en informatica behoren tot het lespakket. De voetballers, die hiervoor vaak les hebben gehad op slechte scholen in overvolle klassen, roemen met name de kwaliteit van het onderwijs op de Voetbalacademie.

‘Ik leerde vroeger niks op school’ zegt Ismail Laghzali. ‘Ik zat in een klas met dertig of veertig anderen. De leraar had geen tijd voor je.’

Abderzak El Ghomari, directeur van het schooltje op de Voetbalacademie, moet glimlachen om de lovende woorden. Volgens hem is het een strijd om de leerlingen bij de les te houden. Voetbal is hun leven, voor andere zaken lijkt er geen ruimte te zijn in hun hoofd. ‘Ze willen de hele dag tegen een bal trappen. Hun concentratie is soms nogal beperkt.’

De voorwaarden om voetbaltalent klaar te stomen voor het grote werk zijn er, maar wat heeft de academie in bijna tien jaar opgeleverd? Drie alumni van de Voetbalacademie – Ahmed Tagnaouti, Hamza Mendyl, Youssef En-Nesyri – zijn door de bondscoach opgeroepen voor het WK in Rusland. Niet slecht, maar daar staan wel twintig Marokkaanse elftalspelers tegenover die geboren en opgeleid werden in Europa. Op het WK in Rusland voert Marokko zelfs de ranglijst aan van landen wier spelers ergens anders geboren zijn dan het land waar ze voor uitkomen.

Franse les in de ochtend, in de namiddag mag er weer gevoetbald worden. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Meer voetbalscholen

‘Als academie willen we bijdragen aan een evenwicht in de nationale ploeg tussen spelers die uit Marokko komen en spelers met Marokkaanse wortels uit Europa’, zegt technisch directeur Luc Bruder. ‘Uiteraard willen wij dat die verdeling naar fiftyfifty gaat. Maar vergeet niet: we zijn een relatief jonge academie, dat drie van onze spelers het tot het Marokkaans elftal hebben geschopt is al een geweldige prestatie.’

Bruder is niet gebonden aan quota’s. Zijn werk wordt niet afgerekend op het aantal pupillen dat het Marokkaans elftal haalt. Hij is er vooral om het gat te vullen dat is opengelaten is door Marokkaanse voetbalclubs die de visie of de financiële ruggensteun niet hebben om te investeren in een jeugdopleiding. De academie werkt met scouts door het hele land die trapveldjes en plaatselijke clubs afstruinen naar talent. 

Ook organiseert de Voetbalacademie open dagen waarop jonge voetballers kunnen laten zien wat ze waard zijn. De ambitie is om academies in andere delen van Marokko op te richten, zodat plaatselijk talent zo veel mogelijk in de eigen omgeving kan blijven.

Inmiddels spelen circa negentig spelers van de academie in de Marokkaanse profcompetitie, de Botola Pro. Een ander deel heeft zijn weg gevonden naar subtoppers in de Spaanse of Franse competities. 

‘Natuurlijk kan niet iedereen slagen in het profvoetbal’ zegt Bruder. ‘Daarom krijgen ze ook onderwijs van topkwaliteit. Daar zullen ze hun hele leven profijt van hebben, ook buiten het voetbal.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.