Profiel Mark van Bommel

Mark van Bommel keert zaterdag terug naar zijn wortels – bij Fortuna

Fortuna Sittard – PSV is zaterdag niet alleen een duel tussen de gepromoveerde ploeg en de kampioen, het is ook een reis naar de jeugd van Mark van Bommel. De trainer van PSV (41) groeide op bij Fortuna en transformeerde er van jongen tot man, van talent tot prof.

Mark van Bommel tijdens Ajax - Fortuna Sittard in 1999. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Mark van Bommel keert zaterdag terug naar de club waar hij ontbolsterde, waar hij de liefde vond en waar hij een ­eeuwige band smeedde met zijn ­vroegere trainer, schoonvader en huidig adviseur in voetbalzaken, Bert van ­Marwijk.

Van Marwijk was 25 jaar getrouwd met Marian en alle voetballers van Fortuna Sittard waren uitgenodigd bij hem thuis. Op dat feest in 1998 in Meerssen ontvlamde de liefde tussen middenvelder Van Bommel en Van Marwijks dochter Andra. Het stel heeft drie kinderen en woont in Meerssen, op iets meer dan een voetbalveld afstand van Van Marwijk. De familie is hecht, de mannen zijn ­broeders in voetbal. Ze kunnen elkaars gedachten lezen. Wie de een hoort praten, hoort geregeld de ander.

Trainer en speler konden destijds al goed omgaan met de gewijzigde privé­situatie. Van Marwijk nu: ‘Ik heb toen meteen bij Fortuna in de groep gezegd dat Mark bij me thuis kwam. Ik zei ook gekscherend tegen hem: ‘Als andere ­spelers iets over mij durven te zeggen ­tegen jou, heb je het goed gedaan.’’

Trainerstalent

Van Bommel debuteerde onlangs als trainer van PSV, als opvolger van Phillip Cocu. Van Marwijk adviseert hem, als ­ervaren trainer. Als schoonvader ook. Hij staat geregeld met Van Bommel op het trainingsveld. De oud-international geldt als trainerstalent: tactisch ­geslepen, met een zinderend verlangen tot winnen, tot bijna elke prijs toe, verbaal sterk, ogenschijnlijk rustiger dan het vat buskruit dat hij was als voetballer. Grappig op zijn tijd, met wat typische humor, benieuwd naar nieuwe methoden.

Sociaal begaafd ook, al was hij als Limburger altijd een beetje wantrouwig ­jegens ‘Hollanders’. Wie weet had ­Fortuna niet meer bestaan als Van ­Bommel in 2009 geen benefietwedstrijd tegen zijn toenmalige club Bayern ­München had geregeld, twee weken voordat de rechter het oordeel van de KNVB om de licentie in te trekken naar de prullenbak verwees. ‘Mijn hele puberteit heb ik hier gezeten. Ik was hier meer dan bij mijn vrienden’, zei hij destijds. Hij wees op het belang van Fortuna bij het ontstaan van betaald voetbal in Nederland. Fortuna moest blijven. Basta.

De Mark van Bommel van de vroege jaren negentig had een snor en donkere krullen. Hij was de zoon van drankenhandelaar John van Bommel uit Maasbracht, een gerenommeerd amateurvoetballer, en speelde sinds zijn negende in de jeugd bij Fortuna, dat bekend stond om zijn goede opleiding. Voetbal was zijn alles. Hij debuteerde op zijn 16de in het eerste elftal, in 1993 onder trainer Chris Dekker, en hij was uitblinker van de ploeg die in 1995 kampioen werd van de eerste divisie.

Boze bankzitter

Maar in de eredivisie kwam hij geregeld op de reservebank te zitten. Toenmalig trainer Pim Verbeek: ‘Hij raakte zijn plaats kwijt aan Fuat Usta. Mark was enorm opgehemeld in dat kampioensjaar, als het grote Limburgse talent. Hij wilde overal lopen en alles doen. Hij dacht dat hij ­alles kon. Dat kon niet altijd in de eredivisie, waar Fortuna vocht tegen degradatie. Ik was er niet om vrienden te maken, maar om Fortuna in de eredivisie te houden. Hij was een knulletje van 18, van wie je wel al kon zien dat hij een echte winnaar was. Ach, hij is er niet minder van geworden van die wedstrijden op de bank.’

Van Bommel kreeg sowieso een harde leerschool, van doorgewinterde profs die de tiener op de training bijna tot ­huilen toe schopten als hij niet luisterde. ‘Ik weet het nog precies: ik speelde Willy Boessen tussen de benen door en stiftte de bal over doelman Ruud Hesp. Dat vonden ze niet prettig, dat een snotneus met een snorretje en krullen dat deed. Ik ben toen van de training geschopt door Boessen, René Maessen en een paar anderen. Maar daardoor ben ik wel groot geworden. Het was een kwestie van accepteren en doorgaan, van mezelf staande houden tussen de grote jongens. Je werd opgevoed door teamgenoten.’

Van Marwijk: ‘Ik heb toen meteen bij Fortuna in de groep gezegd dat Mark bij me thuis kwam. Ik zei ook gekscherend tegen hem: ‘Als andere ­spelers iets over mij durven te zeggen ­tegen jou, heb je het goed gedaan.’ Beeld Hollandse Hoogte

Leeftijdsverschillen kleiner

Van Marwijk: ‘Er was meer hiërarchie dan tegenwoordig, nu de verschillen in leeftijd vaak kleiner zijn. Hele generaties groeiden op met straatvoetbal. Ze namen zelf beslissingen. Nu wordt er meer voorgekauwd.’

Van Bommel kon zijn reserverol onder Verbeek niet verkroppen. Zelfs nu zegt hij nog: ‘Ik vond het onterecht. Ik vond mezelf beter dan degene die daar speelde. Nee, ik ben niet met veel trainers gebotst, op dat gebied.’ Vader John van Bommel zei eens in de Volkskrant: ‘Mark kwam een keer huilend uit de kleedkamer en zei: ‘Pap, zoek een andere club voor me, want ik blijf geen dag langer bij Fortuna.’’ Maar het kwam goed. Van ­Marwijk volgde de cursus, liep al stage en nam in 1997 het trainerschap over van Verbeek, die technisch directeur werd.

Van Marwijk: ‘Ik had de potentie in hem al gezien. Het is toen snel gegaan. In de eerste wedstrijd viel hij in. Daarna speelde hij alles en groeide hij uit tot ­beste man.’ Schitterend was vooral het laatste seizoen bij Fortuna van de jonge voetballer Van Bommel, 1998-1999. Twee keer van Ajax gewonnen. ‘In de Arena speelde Mark een van zijn beste wedstrijden’, weet Van Marwijk nog. ‘Het stadion zong over de voetballes die Ajax kreeg.’ Thuis ook gewonnen van PSV, met 6-4. Halve finale van de beker gewonnen, ook van PSV, in Eindhoven. Van Bommel kreeg de gele kaart in die wedstrijd en was geschorst voor de finale, toen ­Fortuna voor de verandering van Ajax verloor.

Sociaal hart

Hij vertrok die zomer naar PSV, mede omdat hij het er gemoedelijker vond dan bij Ajax, waarmee hij ­eveneens sprak. Van een zeer aanvallende middenvelder veranderde hij gaandeweg in een controlerende speler, mede omdat hij zich steeds meer bemoeide met het ploegenspel, omdat hij de regie in handen nam.

Van Marwijk vindt het wat overdreven te stellen dat hij toen al de trainer in zijn schoonzoon zag, maar Van Bommel heeft daarover zelf nooit geheimzinnig gedaan. Eens zou het trainerschap

zijn bestemming zijn, omdat voetbal hem nooit loslaat. Hij ontwikkelde zich tot sociaal voelende middenvelder. Zo steunde Van Bommel als een van de weinige profs de aan lager wal geraakte Belgische ­voetballer Jean-Marc Bosman, die ­vanwege het naar hem genoemde arrest uit 1995 veel voetballers tot miljonair maakte. Onder de nieuwe rijken was Van Bommel zelf, die in 2005 transfervrij naar Barcelona vertrok.

Benefietwedstrijd

En hij nam het dus op voor Fortuna, toen de club bijna failliet was en hij ­manager Hoeness van Bayern München tot een uitzondering wist te verleiden: een benefietwedstrijd in Sittard. ‘Ik zei tegen Hoeness: ‘Uli, mijn oude club zit in de problemen.’ Het was zo geregeld.’

Bijna achtduizend toeschouwers ­beklommen de tribune op een mooie pinksterdag in 2009. Van Bommel, goed bevriend met Fortuna-trainer Hofland, sprak tot de pers dat Fortuna een nieuwe start verdiende, een sobere start, met veel zelf opgeleide spelers.

Het liep iets anders, met een buitenlandse eigenaar en veel spelers uit den vreemde. Hij keek destijds alvast vooruit: ‘Misschien is de eredivisie dan best nog eens te bereiken, maar de top kun je vergeten.’

Zaterdag, om 20.45 uur, is hij terug in ­Sittard, in een ander stadion dan waar hij vroeger voetbalde, voor één van de topduels in de tweede speelronde van de eredivisie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.