Marcel Hirscher - de beste skiër aller tijden - mist maar een ding: olympisch goud

Hoe erg vindt hij dat?

Niemand won de wereldbeker skiën vaker dan Marcel Hirscher. Hoe hard knaagt het dan dat olympisch goud in zijn prijzenkast ontbreekt? Op bezoek bij de Oostenrijkse topskiër (en zijn Nederlandse moeder).

Marcel Hirscher traint voor de winterspelen. Beeld ap

Marcel Hirscher is in Annaberg nooit ver weg. Langs de weg naar het Oostenrijkse Alpendorp (2.500 inwoners) hangt een bord waarop de skiër wordt gefeliciteerd met zijn successen. Iets verderop bij de Raiffeisenbank staan al zijn prijzen in een vitrine uitgestald en aan de overkant van de straat bungelt in de etalage van de Marcel Hirscher Fanshop een skipak uit zijn kindertijd. Ook liggen er mutsen, truien en aanstekers, voorzien van zijn initialen.

Hier, 60 kilometer ten zuiden van Salzburg, draait alles om de 25-jarige Hirscher, de geslaagde zoon van de Oostenrijkse skileraar Ferdinand en de Nederlandse Sylvia. Zelfs op een warme dag in juli. Het is een wonderlijk moment om bij een skiër op bezoek te gaan. Maar de faam van Hirscher reikt zo ver dat hij de zomer aangrijpt voor zijn enige persconferentie in aanloop naar de Winterspelen.

Vijftig journalisten uit binnen- en buitenland richten hun blik op de parkeerplaats van restaurant Winterstellgut, waar om 10 uur 's ochtends een zwarte auto stopt. Met ferme passen stapt de verrassend gedrongen Hirscher (1 meter 72) op zijn publiek af. Hij draagt een wit T-shirt, spijkerbroek en groene pet. Iedereen krijgt een stevige hand. Een enkele Oostenrijkse journalist maakt een selfie met de populairste sporter van zijn land.

Op het terras van het restaurant neemt Hirscher plaats voor een gesprek met vijf Nederlandse verslaggevers. Hij spreekt de taal, maar niet zo goed, vindt hij zelf. Toch wil hij het interview in het Nederlands doen. 'Ik kan er een beetje beter in worden door te oefenen', zegt hij met een accent.

Als kind ging Hirscher met de familie twee keer per jaar op vakantie naar Nederland. Enthousiast vertelt hij over het Zuiderpark in Den Haag. 'Ik skeelerde daar altijd. In Oostenrijk kon ik dat niet vanwege de bergen.' Ook schaatste hij geregeld in Nederland. Hij had er redelijke aanleg voor. Als kind maakte het hem niet zo veel uit welke sport hij deed. Misschien was hij een topschaatser geworden als hij in Nederland was blijven wonen, grapt hij.

Hirscher lepelt de ene na de andere anekdote op over Nederland. Alsof hij tijd wil rekken. Na het gesprek van een halfuur met de Nederlandse pers wachten interviews met de Engels- en Duitstalige journalisten. Hirscher staat te boek als de beste skiër aller tijden. Niemand won de wereldbeker alpineskiën vaker dan hij: zes keer. Toch willen de journalisten enkel antwoord op die ene vraag: gaat hij olympisch goud winnen? Dat lukte hem niet in vier eerdere pogingen op de slalom en reuzenslalom. De Oostenrijkse pers is ervan overtuigd dat het hem dwarszit, maar zelf zal hij dat niet snel toegeven.

Slakkentempo

De basis voor een grootse carrière werd al vroeg gelegd door vader Ferdinand, die een skischool bestiert. Hij sleep de techniek er bij zijn zoon van jongs af aan in, vertelt hij in restaurant Brückenstüberl. Samen met zijn vrouw Sylvia is hij naar de hut gekomen. Van binnen is alles van hout. Voor de ramen hangen roodwit geruite gordijnen. Thuis ontvangt het echtpaar geen bezoek. Dorpsbewoners houden het familieadres geheim.

Volgens Ferdinand, een man met een imposante walrussnor, wordt de technische basis bij een skiër gelegd tussen het 5de en 13de levensjaar. Daarna is de achterstand niet meer in te halen, doceert hij in charmant Nederlands. 'Ik wist wat goed was voor Marcel, daarom wilde ik hem van kleins af aan trainen.'

Marcel Hirschers ouders Ferdinand en de Nederlandse Sylvia in de lift bij hun skischool nabij Annaberg. Beeld Klaas Jan van der Weij

Na school werden de ski's ondergebonden. Eindeloos moest de kleine Hirscher de technische oefeningen herhalen, rustig en doordacht. Terwijl hij gecontroleerd in slakkentempo afdaalde, passeerden zijn vrienden hem al jennend op hoge snelheid. Hirscher: 'Het was niet altijd even leuk, maar nu ben ik mijn vader ontzettend dankbaar.'

Het vaderlijke kennersoog zag al snel dat Marcel en diens jongere broer Léon een natuurlijke aanleg hadden. Waar andere kinderen de eerste keer met de skipunten naar elkaar, in V-stand, de berg af kwamen, gleden zijn zoons in een vloeiende beweging, met de benen parallel naast elkaar, naar beneden. Ferdinand: 'Ik heb altijd gezegd dat ik het talent zoveel mogelijk zou stimuleren, ook al hadden ze aanleg voor schaken of judo gehad.'

Evenwichtsgevoel

Hirschers ouders leerden elkaar kennen toen Sylvia tijdens haar vakantie in Oostenrijk door Ferdinand werd geholpen met het monteren van de sneeuwkettingen. Sylvia pendelde twee jaar op en neer voordat zij zich dertig jaar geleden definitief in Oostenrijk vestigde. In de bergen van Annaberg onderhield het stel in de zomermaanden een Schutzhütte, een overnachtingsplaats voor wandelaars. Hier leerden Marcel en Léon lopen; op de steile paden met allemaal stenen. Ferdinand: 'Marcel moest steeds balanceren. Daar heeft hij zijn sterke evenwichtsgevoel ontwikkeld.'

Léon was even talentvol als zijn twee jaar oudere broer, maar moest zijn carrière door blessures vroegtijdig staken. Marcel brak in 2012 definitief door met de winst van de wereldbeker: de prestigieuze hoofdprijs voor de constantste skiër in de vijf disciplines: slalom, reuzenslalom, super G, afdaling en combinatie. Zijn kracht ligt op de twee slalomonderdelen: voor de afdaling is hij te klein en licht.

De slalom bestaat uit een korte steile piste met 55 tot 75 poortjes. De reuzenslalom is een langer parcours waarbij de 56 tot 70 poortjes verder uit elkaar staan. Waar zijn concurrenten licht hoekig om de obstakels skiën, vouwt Hirscher zijn lichaam er in een vloeiende lijn omheen. Hij wordt geroemd om de buitengewone soepelheid in zijn knieën, heupen en enkels. In Oostenrijk wordt Hirscher 'Jahrhunderdtalent' genoemd.

Toerismefolders

In zijn geboortedorp zijn ze niet alleen trots op Hirscher: zijn faam stimuleert de lokale economie. Een beter promotie-instrument is ondenkbaar, meent bestuurslid Georg Bergschober van de VVV. Het overgrote deel van de inwoners leeft van het toerisme. Bergschober erkent dat Annaberg moeilijk kan concurreren met fameuze skioorden als Gerlos en Hinterglemm, dorpen met een groter skigebied en meer après-skimogelijkheden. 'Maar wij kunnen wel zeggen dat de beste skiër ter wereld hier vandaan komt.'

In het VVV-kantoor prijkt Hirschers naam op alle toerismefolders. Op de 'Marcel Hirscherpiste' wordt in de winter elke dag een wedstrijdparcours uitgezet voor recreanten. Voorzien van start- en finishboog, incluis tijdmeting. Het liefst zou Bergschober zien dat de naam van het dorp zichtbaar is op het skipak van Hirscher - maar dat soort reclame is onbetaalbaar. Annaberg kan niet op tegen de bedragen die bedrijven als Red Bull neerleggen om op de mouw of broekspijp van de multimiljonair te staan.

'Onsportief'

Sinds een jaar heeft Hirscher met zijn jeugdliefde Laura Moisl een boerderij aan de rand van zijn geboortedorp. Ook dit adres houden de dorpsbewoners geheim. Annaberg is de enige plek waar Hirscher nog enigszins normaal over straat kan. Hier respecteren ze het privéleven van de wereldster.

Tijdens de Winterspelen van Sotsji, vier jaar geleden, ondervond Hirscher de keerzijde van zijn populariteit. Hij greep op de slalom onverwacht naast het goud. Hij eindigde als tweede achter zijn landgenoot Mario Matt, een slalomspecialist die in de drie jaar tot Sotsji slechts één overwinning boekte. Toen Matt over de finish kwam, applaudisseerde Hirscher niet. De camera's zoemden meteen in op zijn teleurgestelde gelaat. In de Oostenrijkse pers werd hij als oncollegiaal en onsportief neergezet.

Normaal leven

De constante aandacht en druk trekken een zware wissel op Hirscher. Als kleine jongen droomde hij van een loopbaan als skiprof, maar hij was niet voorbereid op wat er bij succes komt kijken. Steeds vaker mist hij het normale leven. Hij verlangt naar de keren dat hij met zijn familie ongestoord door Den Haag of Amsterdam wandelde, erkent hij. 'In Nederland maakt het niemand wat uit of ik links of rechts afsla. Het is een geweldig gevoel.'

Hirscher dacht de afgelopen jaren meermaals aan stoppen. Na zijn zesde wereldbekerwinst had hij naar eigen zeggen afscheid kunnen nemen als een held. Als voorbeeld noemt hij Formule 1-coureur Nico Rosberg. De Duitser ging direct na het behalen van zijn wereldtitel met pensioen. 'Als ik dit seizoen niet mijn zevende wereldtitel win, ben ik een loser. Ik ben op een punt beland dat ik alleen nog maar kan verliezen. Maar ik vind skiën nog te leuk.'

Wereldbeker versus olympisch goud

Op deze zomerse julidag, op het terras van restaurant Winterstellgut, accepteert Hirscher de consequentie van zijn keuze. Hij staat geduldig en goedgemutst iedereen te woord, ook al zijn ze vooral geïnteresseerd in zijn olympische perspectieven. Op de achtergrond staan de zes kristallen bollen te glinsteren in de stralende zon: de wereldbekers die voor Hirscher het bewijs vormen van een volmaakte carrière.

'Ik heb meer bereikt dan ik had durven dromen', zegt hij. Alles wat hij nu nog wint is meegenomen, meent hij. Hij beweert dat hij liever een zevende wereldbeker verovert dan olympisch goud. Dat is de meest prestigieuze prijs in het alpineskiën. De stabielste skiër wint de reeks van dertig tot veertig wedstrijden die onder wisselende weersomstandigheden op verschillende continenten wordt afgewerkt.

Een olympische race daarentegen is een momentopname. Pech en geluk spelen een grotere rol. Een straffe wind of vlokken sneeuw kunnen de wedstrijd oneerlijk maken, een val van een concurrent kan de ideale route op de piste al verstoren.

Hirscher: 'Ik wil het hele seizoen fit zijn. Ik doe geen extra push-ups in aanloop naar de Spelen. De Amerikanen doen het anders; voor hen staat alles in het teken van die ene dag. In mijn ogen werkt dat niet.'

De vitrine bij de Raiffeisenbank waar al zijn prijzen staan uitgestald. Beeld Klaas Jan van der Weij

Laatste kans

Toch is het ontbreken van de gouden medaille op Hirschers indrukwekkende erelijst de enige reden dat hij nog skiet, meent een Oostenrijkse ski-journalist van de Kronen Zeitung die Hirscher al jaren op de voet volgt en alleen anoniem wil praten uit vrees de toegang tot de topskiër te verliezen. Volgens hem is een olympische titel heel belangrijk voor Hirscher, maar zal hij het nooit zeggen om de druk niet onnodig op te voeren.

Pyeongchang is Hirchers laatste kans op een gouden plak, verwacht de journalist. Hij leerde Hirscher kennen als iemand die extreem gefocust is op succes. De afgelopen jaren moest daarvoor alles wijken. Nog vier jaar alles opzij zetten voor een olympische titel in 2022 acht de journalist niet reëel. Hij vermoedt dat Hirscher na dit seizoen stopt.

Hoe ziet de kampioen zijn toekomst zelf? Hirscher zit naar eigen zeggen in een luxepositie. Zolang hij voldoende motivatie en lol heeft, gaat hij door. Zo niet, dan gaat hij drie weken rondtrekken in Nepal en vijf weken surfen op Bali, dingen die hij nooit heeft kunnen doen. 'Het leven is zo veel meer dan het zijn van een topsporter.' Het meest verlangt hij naar anonimiteit, naar een leven zonder de last van Oostenrijkse verwachtingen. 'Mensen zullen de naam Marcel Hirscher nooit vergeten, maar het gezicht wel. Ik laat gewoon mijn baard staan.'

Hirschers zilveren medaille uit Sotsji en andere prijzen. Beeld Klaas Jan van der Weij

De goudkoorts slaat toe: deze sporters gaan ook voor goud in Pyeongchang

In Pyeongchang hebben meer landen hun Kramer; een man, vrouw of ploeg die het als zijn plicht beschouwt om te winnen in de sport van zijn geboorteland. Niet de strijd telt, maar de triomf. Die ambitie wordt vaak versterkt door de verwachtingen in eigen land. In Duitsland is met Francesco Friedrich is een nieuwe aanpak in het bobsleeën verpersoonlijkt. De Canadezen willen juichen met curlingvedette Rachel Homan. Polen zweven in gedachten mee met hun schansspringer Kamil Stoch. En ze is geboren om te skiën: niemand is sneller dan de Amerikaanse Mikaela Shiffrin. Maar gaat het haar tijdens de winterspelen ook zo makkelijk af?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.