Marathon onder 2 uur? Eliud Kipchoge (Kenia), Lelisa Desisa (Ethiopië) en Zersenay Tadesse (Eritrea) gingen de uitdaging aan.
Marathon onder 2 uur? Eliud Kipchoge (Kenia), Lelisa Desisa (Ethiopië) en Zersenay Tadesse (Eritrea) gingen de uitdaging aan. © AFP

Marathon onder 2 uur lopen mislukt: Kipchoge was 26 seconden te langzaam

De grens van 2 uur op de marathon is zaterdag niet gebroken. Geen paniek, binnenkort lukt het. Jos Hermens: 'Absoluut.'

De marathon wordt binnen vijf jaar volbracht in minder dan twee uur, kondigde atletenmanager Jos Hermens twee jaar geleden met enige bluf aan in de Volkskrant. Dat leek destijds, bij de lancering van het Sub2hrs-project, een gewaagde voorspelling. Veel experts, onder wie ex-wereldrecordhouder Haile Gebrselassie, meenden dat het doorbreken van de magische barrière nog minimaal twintig jaar op zich zou laten wachten.

Sinds zaterdag lijkt de voorspelling een stuk realistischer. In het kader van een concurrerend project, Breaking2 van Nike, bleef de Keniaan Eliud Kipchoge op het Italiaanse racecircuit van Monza slechts 26 seconden verwijderd van de streeftijd: 1 uur, 59 minuten en 59 seconden. Per kilometer liep hij een luttele 0,6 seconde te langzaam. Kipchoge, de regerend olympisch marathonkampioen, behoort tot de atletenstal van Hermens.

Met zijn eindtijd van 2 uur en 25 seconden verpulverde Kipchoge het officiële wereldrecord van Dennis Kimetto: hij was 2 minuten en 32 seconden sneller. Van zijn persoonlijke toptijd haalde hij nog meer af: 2 minuten en 40 seconden. Ondanks die unieke prestatie overheerste bij de atleet en veel volgers de teleurstelling: het groots aangekondigde project van Nike bracht niet het gehoopte resultaat.

Over de waarde van Kipchoges tijd valt lang te discussiëren. De toptijd wordt niet erkend als wereldrecord, vanwege de inzet van achttien tempomakers die de Keniaan van start tot finish uit de wind hielden.

Die erkenning was ook nimmer de bedoeling. Het project werd gepresenteerd als een expeditie, een reis naar een tijdzone die nooit eerder door een mens was gemaakt. Zoals poolreizigers of bergbeklimmers gebruikmaken van betrouwbare assistenten, optimale weersomstandigheden en technologische kennis, zo diende ook Kipchoge dat te doen.

Dat een expeditie niet per definitie een aantrekkelijk schouwspel oplevert, bleek zaterdagochtend. De livestream van Nike bood alleen spektakel aan cijferfetisjisten. Op de marathon voltrekt het drama zich onderhuids: in het hoofd, het hart, de longen en de spieren van de atleet. Knagende twijfel, bonkende pijn en leeuwenmoed zijn onzichtbaar.

Voordelen

Kipchoge liep op het vlakke circuit van Monza 17,5 ronden van 2,4 kilometer. De tempomakers liepen bij toerbeurt in groepjes van zes als een menselijke windscherm voor de Keniaan. Op hun beurt liepen de 'hazen' achter een auto die de relevante tussentijden liet zien.

Ook op andere manieren trachtte Nike voordeel te behalen. De keuze voor Monza was ingegeven door de hoop op perfect, windstil en koel weer. De armen en benen van Kipchoge waren voorzien van geribbelde stickers die de luchtweerstand zouden verminderen. Hij droeg een compressiebroek om de beenspieren extra steun te geven.

Kipchoge liep op speciaal ontwikkelde schoenen van Nike: de Zoom Vaporfly. In de zool zit een lepelvormige, licht gebogen plaat van koolstofvezel. Die zou een energiebesparing van 4procent opleveren. Tijdens de race dronk de atleet een voor de recordpoging ontwikkelde energiegel. Die zou sneller door het lichaam worden opgenomen dan reguliere suikerdranken.

Kipchoge begon de race met twee andere lopers, de Ethiopiër Lelisa Desisa en de Eritreër Zersenay Tadese. Zij konden het hoge tempo, zoals verwacht, nog niet de helft van de race bijbenen. Het deerde de 32-jarige Keniaan niet. Hij kwam halverwege door in 59minuten en 54 seconden. Ook na 30kilometer lag hij keurig op schema. Bij 35kilometer was hij 5 seconden te langzaam. Maar in de laatste zeven kilometer, de moeilijkste van elke marathon, raakt de magische barrière steeds verder uit zicht.

Tijdens de race dronk Kipchoge een speciaal ontwikkelde energiegel

Ondanks zijn fabelachtige eindtijd keek de Keniaan een beetje beteuterd toen hij na 2 uur en 25 seconden de eindstreep passeerde. Kon hij falen en toch feestvieren? 'Ik beschouw dit als de beste prestatie van mijn leven', zei Kipchoge later. 'Het doel van Breaking2 was het overbrengen van de boodschap dat een marathon in minder dan twee uur mogelijk is. Dit is niet het einde van die poging.'

Ook Hermens was positief. In zijn berekeningen ging hij ervan uit dat Kipchoge de barrière kon doorbreken door zesmaal 30 seconden tijdwinst te boeken op het wereldrecord: via de nieuwe schoenen, de aerodynamische kleding, de suikergel, het parcours van Monza, de tempomakers en het weer.

Spelbreker

Het weer was spelbreker geweest, meende de 67-jarige atletenmanager, die 41 jaar geleden in een uur 20 kilometer en 944 meter liep, destijds een wereldrecord. De luchtvochtigheid was zaterdag hoger dan op grond van weermodellen was verwacht. 'Dat kan zo 20 tot 30 seconden schelen', zei Hermens tegen de NOS, zo'n beetje de tijd die Kipchoge tekort kwam. In dezelfde ademtocht verzekerde hij dat de barrière van twee uur ooit doorbroken zal worden. 'Absoluut zeker.'

Lees meer

De marathon volbrengen met 14 kilometer als langste trainingsloop?
Het kan volgens 'De Marathon Revolutie', een controversieel boek. Verslaggever Iwan Tol nam in Rotterdam de proef op de som. (+)