'Mafkees' staat er slecht op bij AZ

Fernando Ricksen (28) vertrok vier jaar geleden van AZ naar Glasgow Rangers. Vanavond is de Limburger met zijn Schotse club terug in Alkmaar voor het UEFA Cuptreffen met AZ....

'Een rare gozer', noemde Barry van Galen hem de afgelopen dagen in de plaatselijke pers. 'We kijken niet uit naar zijn komst', zei José Fortes Rodriguez vorige week in The Herald, de grootste krant van Glasgow. 'Een goede voetballer, maar een hele vervelende jongen', zeggen ze samen.

Ricksen (28) heeft de afgelopen dagen ondubbelzinnig ondervonden hoe slecht hij erop staat bij de spelers die bij AZ met hem hebben samengespeeld. Fortes Rodriguez, Barry Opdam en Barry van Galen waarderen zijn voetballende kwaliteiten, maar sprekend over zijn normbesef noemen ze hem een 'mafkees'.

De verwachting voor het treffen van vanavond is dat de meeste AZ-spelers Ricksen voor de wedstrijd niet eens de hand zullen schudden, zo diep zit het zeer. 'Een vechtersbaas', zeggen ze. Hij was tijdens de training in staat zijn collega's in tweeën te schoppen.

Ricksen kwam in 1997 naar AZ, nadat hij vier seizoenen bij Fortuna Sittard had doorgebracht. Een onstuimig ventje werd hij daar genoemd, dat geregeld problemen opriep door zijn bliksemend karakter. Maar wel wist hij heel vroeg wat hij wilde. Toen trainer Chris Dekker hem op zijn achtiende vertelde dat hij nog geen vaste waarde was voor de hoofdmacht antwoordde hij: 'Dan ga ik weg, want ik weet wat ik wil en wat ik kan.'

Met een blik van verbazing hoorde Dekker hem aan, en hij schoot acuut in de lach toen Ricksen erbij zei: 'En voor mijn 25ste sta ik in het Nederlands elftal.' Op 15 november 2000 debuteerde hij, 24 jaar oud, inderdaad in Oranje en hoewel hij twaalf keer werd opgeroepen illustreert die periode (12 interlands) haarscherp hoe de kasteleinszoon uit Heerlen als voetballer in elkaar stak.

In de zomer van 2000 verhuisde hij voor het recordbedrag van vijf miljoen euro van AZ naar Glasgow Rangers, waar hij een vijfjarig contract had getekend, maar erg veel tijd nodig had om zijn draai te vinden. Clubcoach Dick Advocaat beschouwde hem als een rechtsback met grote toekomst, maar de tot dan tamelijk onbevangen spelende Ricksen raakte volledig met zichzelf in de knoop.

Ricksen leed onder de druk van de grote verwachtingen, en ging zich steeds meer afvragen of hij wel goed genoeg was voor dit niveau. Even overwoog hij zelfs om de strijd te staken en terug te keren naar Nederland voor een baan in de burgermaatschappij. Stijf van de zenuwen ging hij als voetballer geregeld in de fout, en bovendien speelde zijn ongedisciplineerde levenshouding hem parten.

Ricksen volgde zijn eigen weg in Glasgow, zocht in zijn spaarzame vrije tijd zijn vertier geregeld in cafés en werd al gauw het doelwit van de Schotse schandaalpers. Geregeld dook hij op in 'de bladen', de ene keer omdat hij in het gezelschap van uitdagend geklede vrouwen was gefotografeerd, de andere keer omdat hij na overmatige alcoholconsumptie had gevochten met zijn buurman.

Breed uitgemeten werden ook zijn oprispingen bij Oranje en bij de club zelf. Bij het Nederlands elftal, op bezoek in Minsk, trapte hij in de nacht na de wedstrijd tegen Wit-Rusland in beschonken toestand een hoteldeur in - waarna Advocaat hem schorste - en bij de club duwde hij voorzitter McLelland bij het zwembad in het water. De beste man, het zwemmen onmachtig, ontsnapte aan de verdrinkingsdood en verspeelde bij de onaangekondigde duik een peperduur horloge, een videocamera en een telefoon.

Ricksen was aanvankelijk in Glasgow langer onderwerp van gesprek door zijn onbezonnen gedrag dan door zijn sportieve prestaties. Op het veld gold hij bovendien als een verwoed verzamelaar van rode en gele kaarten, maar de laatste twee seizoenen is er sprake geweest van een kentering. Manager Alex McLeish maande hem tot kalmte en schonk hem het vertrouwen voor een centrale rol op het middenveld.

In de Engelse pers wordt gesproken van een opzienbarende metamorfose, maar het vermoeden bestaat dat de kleine kwelduivel tot rust is gekomen omdat zijn contract na dit seizoen afloopt en van Ricksen bekend is dat geld zijn voornaamste drijfveer is om te slagen als prof.

Ricksen zelf laat het verleden graag rusten en gaat ook de bespiegelingen over de toekomst uit de weg. Jeugdtrainer Michael Doesburg bij AZ, zelf langdurig spelend in Schotland, zei vorige week in de Schotse pers dat Ricksen zijn eigen mogelijkheden niet moet overschatten. 'Als hij een nieuw contract krijgt aangeboden, moet hij onmiddellijk bijtekenen. Rangers is een mooie club en meer zit er voor Ricksen niet in.'

Niets liever zou hij willen dan al die mensen in Alkmaar vanavond overtuigen van zijn huidige kwaliteiten. Wraakzucht is hem vreemd, zegt hij, maar zijn sportieve drive is groter dan ooit. 'Na twaalf jaar profvoetbal is van alle ploeggenoten Ricksen de enige die ik echt niet mag', zegt Fortes Rodriguez in The Herald. Ricksen kan er niet mee zitten, het enige applaus dat telt klinkt immers pas vanavond na de wedstrijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden