Column Willen Vissers

Maarten van der Weijden is overlever, zwemmer, geen held

Is Maarten van der Weijden een held? Dat lees ik steeds op Twitter. Held, hero. Ach. Een held is een brandweerman die kinderen uit een flatgebouw redt, of een vrouw die voor een mager salaris liefde geeft aan demente bejaarden.

Een man die vrijwillig begint aan een op het oog ongezonde uithoudingsproef in Fries water, met alle mogelijke gevolgen van dien, is geen held. Althans, voor mij niet. Bij de vorige poging om de Elfstedentocht te zwemmen, vond ik Van der Weijden, een aimabel mens trouwens, ook een aandacht zoekende uitslover. Zo’n aanslag op het lichaam plegen, hoe goed getraind dat lijf ook is, is de normale grenzen voorbij. Jezelf zo vreselijk uitputten. Hij had wel dood kunnen gaan.

Ik voelde zelfs iets van aversie, mede omdat we alles met zijn allen zo groot maken tegenwoordig. Je hoorde of zag vrijwel niets anders meer dan berichten over de borstcrawl van de man die water als zijn thuis beleeft. Held van Harlingen tot Stavoren. Er waren berichten over mensen die meezwommen, over vreemde types in volgboten, over honger en slapen, over Carnaval op de kade, over verschrompelde handen. Op zulke momenten denk ik vaak: wat een gedoe allemaal.

Maarten van der Weijden tijdens zijn tweede poging om de Elfstedentocht te zwemmen. In augustus 2018 haalde de zwemmer ruim 5 miljoen euro op voor kankeronderzoek, hij maakt de tocht toen niet af. Beeld ANP

Natuurlijk was daar ook respect voor zijn uithoudingsvermogen. Respect voor het doel, geld inzamelen voor onderzoek naar kanker, de ziekte die overal huishoudt en geen boodschap heeft aan stand of status. Ongeveer het hele gezin waaruit ik kom had kanker. De een is genezen, de ander niet. De een heeft geluk, de ander niet.

Voormalig patiënt Van der Weijden voelde ‘overleversschuld’. Hij lag vroeger op een zaal waar bijna iedereen stierf, behalve hijzelf. Hij zei na zijn mislukte poging van vorige keer – hoewel: wat is mislukt na 163 kilometer zwemmen? – dat hij deze tocht niet zou overdoen. Natuurlijk kon je toen al op je vingers natellen dat hij weer te water zou gaan. Hij is immers verslaafd aan zwemmen en wie weet ook aan aandacht.

En bij de tweede poging geniet ik best van zijn tocht, zeker nu er afstand is. Als verslaggever bij het WK voetbal voor vrouwen, waarvoor de aandacht misschien ook overdreven is soms, gaat het nieuws weleens aan me voorbij. Deels bewust, en deels door alle gereis en andere sores. Of door verblijf in een boerderij op het platteland bij Rennes, waar vooral tsjilpende vogels geluid maken, waar het leven traag is en ‘dorpsgenoten’ een vreugdevuur ontsteken om het begin van de zomer te vieren.

En dan zie je op je telefoon een filmpje uit Sloten, Friesland. De zon gaat op, of juist onder, en daar zwemt Maarten. Het lijkt Afrika wel, alsof uit de rietkraag elk moment een krokodil kan schieten. Het is een soort versmelting met de natuur, met die trage, rustgevende slag. Dat hoofd, af en toe een hap adem nemend.

We hebben blijkbaar mensen nodig die verbinden en iets bijzonders doen. Van der Weijden zwemt nog een tijdje door, als u dit stukje leest. Ik zal hem geen held noemen als hij de Grutte Wielen op zwemt, maar het scheelt niet veel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden