ANALYSE

Maakt Federer kans op een nieuwe hoofdprijs?

Het is vijf jaar geleden dat Roger Federer (35) een grandslamtitel won. Wat heeft hij gedaan om kans te maken op een nieuwe hoofdprijs? Trainingsgenoot Peter Wessels over de ambitieuze vedette, die na een half jaar afwezigheid vanaf vandaag te zien is bij de Australian Open.

Roger Federer maakt in Melbourne na een maandenlange afwezigheid weer zijn officiële rentree op de tennisbaan. Beeld EPA

De 35-jarige Roger Federer maakt vandaag in de Rod Laver Arena in Melbourne zijn officiële rentree in het tenniscircuit, na een half jaar afwezigheid en enkele demonstratiepartijen bij de Hopman Cup in Perth. Welke Federer is te zien in de eerste ronde van de Australian Open: een veteraan met een verroest repertoire? Of manifesteert Federer zich in 2017 nog één keer als de magiër die zijn tegenstanders betovert?

De Nederlandse oud-prof Peter Wessels, hoofdcoach op een tennisacademie in Abu Dhabi, fungeerde in het najaar als trainingspartner van Federer. In Dubai, waar de Zwitser zich jaarlijks voorbereidt op de Australian Open, trof Wessels een fitte Federer. 'Hij was net terug van vakantie en zag er gemotiveerd uit. Zoals altijd had Roger veel lol tijdens de training.'

Knieblessure

Federer nam na zijn uitschakeling op Wimbledon, door Milos Raonic in de halve finale, maandenlang de tijd om te herstellen van een knieblessure. Wessels: 'Roger vertelde me dat hij geen last meer had van zijn knie, maar dat hij een beetje bang was om voluit te gaan. We zijn inmiddels bijna twee maanden verder, ik neem aan dat die angst nu wel weg is. Bij de Hopman Cup speelde Federer een lange driesetter tegen Alexander Zverev, het lijkt erop dat het met die rechterknie wel goed zit.'

Helemaal zeker is dat niet, meent Wessels: 'Je weet het nooit bij Federer, want hij zal nooit aangeven dat hij pijn had tijdens of na een wedstrijd. Het is even afwachten wat een vijfsetter met zijn lichaam zal doen. Een lange driesetter is natuurlijk iets anders dan vijf sets spelen en wellicht een dag erna weer de baan op moeten. We zullen het zien.'

Door zijn maandenlange afwezigheid viel Federer vorig jaar voor het eerst sinds 2003 uit de toptien, waardoor hij in Melbourne slechts als zeventiende is geplaatst. De Zwitser kan al in de derde ronde een speler uit de toptien (Berdych) treffen, een voor Federer ongebruikelijke route bij een grandslamtoernooi. Het schema gaat uit van een kwartfinale tegen nummer één Andy Murray.

Roger Federer. Beeld AP

Rustige aanloop

Federer, glimlachend tijdens een persconferentie in Melbourne: 'Ik weet hoe het voelt om nummer 1 te zijn, waarom niet eens de underdog voor de verandering? Ik geef toe dat ik liever favoriet ben. Maar ik besef dat ik bij deze Australian Open meer dan ooit de underdog ben. Zolang mijn lichaam die best-of-five partijen aankan en ik nog een rol van betekenis kan spelen, accepteer ik die status.'

Op de Australian Open is Federer de underdog en niet de favoriet. Al heeft hij met de Oostenrijkse veteraan Jürgen Melzer en de winnaar van het duel tussen de Amerikanen Fratangelo en Rubin een op papier rustige aanloop. 'Ik zal moeten afwachten hoe mijn lichaam reageert op partijen om drie gewonnen sets, die zijn voor mij nu onbekend terrein. Ik heb er hard genoeg voor getraind. Zeker in Dubai, daar heb ik echt vol gas gegeven. Mezelf over het randje geduwd. Nu is het een kwestie van onderhouden, zorgen dat ik niet overtraind raak.'

Sinds zijn laatste Grand Slamtitel (Wimbledon 2012, waarin hij Murray versloeg) heeft Federer diverse veranderingen doorgevoerd om zijn record te verbeteren met een 18de grandslamtitel. Maar hebben die aanpassingen voldoende rendement? 'Ik denk dat Federer qua niveau nog steeds bij de top-5 zit', denkt Peter Wessels. 'En stiekem hoop ik nog op een uitschieter waarbij alles samenvalt tijdens Wimbledon. Dat toernooi kan hij nog altijd winnen.'

Groter racketblad

Sinds 2013 volgt Federer de trend in de ATP Tour: ook hij verkoos een groter racketblad (van 90 naar 98 inch) om meer power te kunnen genereren in zijn slagen. Zijn sponsor Wilson ontwikkelde een racket voor Federer met een bladgrootte van 632 cm2, het was 581. Wessels: 'Ik denk dat het voor Roger een positief effect heeft gehad. Hij heeft dat grotere blad nodig om met meer druk te spelen tegen wereldtoppers als Djokovic en Murray. Roger raakt de ballen nu iets 'cleaner' aan het net, zeker bij reflex-volley's waarbij de bal hard op zijn lichaam of langs hem heen geslagen wordt.

'Hoewel ik Federer nog steeds beschouw als een van de snelste spelers op de ATP Tour is het geen geheim dat naarmate je ouder wordt je ook iets langzamer wordt. Hij zal tegenwoordig iets vaker een stapje te laat in de hoeken zijn dan voorheen. Hierbij helpt een groter racketblad hem ook, want Roger kan op deze manier vanuit de hoeken nog steeds voldoende kracht in zijn slagen leggen.

'Een groter blad is iets meer 'vergevingsgezind', zoals tennissers dat noemen. Federer zal de ballen niet meer precies in de sweet spot hoeven te raken om er toch een goede en dwingende slag van te kunnen maken. Dit zal hem ook helpen, mocht hij iets dichter bij de baseline gaan spelen om zo meer druk te houden op z'n tegenstander.'

Roger Federer. Beeld EPA

Team Federer

De Zwitserse Davis Cupcaptain Severin Lüthi is al sinds jaar en dag de regisseur van Team Federer. In 2013 stelde Federer zijn idool Stefan Edberg aan als coach. De Zweedse oud-Wimbledonkampioen overtuigde Federer in 2013 dat hij zichzelf opnieuw moest uitvinden. Edberg wenste na twee jaar niet langer te reizen en werd vervangen door Ivan Ljubicic, de voormalig nummer 3 van de wereld.

Geeft het nieuwe Team Federer hem de juiste input? Wessels: 'Roger weet heel goed wat hij nodig heeft en wat niet. Uiteraard ligt de basis bij Luthi. Het is belangrijk dat je als speler zo'n vertrouwensband kunt opbouwen met je coach. Aan de andere kant is na twintig jaar samenwerken het meeste wel gezegd en zal er behalve het analyseren van partijen niet veel nieuws naar voren komen op de baan.

Daarom heeft Roger een type als Ljubicic bij zijn team gehaald. Ivan is niet alleen een goede vriend, maar hij kan ook voor nieuwe impuls zorgen. Daarnaast was Ljubicic een slimme tennisser, die tegen de meeste spelers van nu nog zelf heeft gespeeld en gewonnen. Hoewel Ljubicic ondanks zijn geweldige service meer een baseliner was en Federer eigenlijk meer naar het net moet gaan, denk ik dat hij Roger zeker op tactisch gebied nog sterker kan maken.'

Aanvallende speelstijl

Federer besloot terug te keren naar zijn jeugd door vaker servicevolley te spelen. Toch deed hij het te weinig om er hoofdprijzen mee te winnen. De Wimbledon-finale van 2014 tegen Djokovic was exemplarisch. Op het cruciale moment, 4-3 in de vijfde set en breakpoint voor Federer, stond hij geparkeerd op de baseline. En verloor prompt het punt en de partij.

Een jaar later raakte Federer opnieuw verstrikt in zijn dilemma: Djokovic opjagen bij het net of met veel slice- en spinvariatie kraken vanaf de baseline? Hij deed alles half en gaf de Wimbledonfinale van 2015 al na twee sets op. 'Roger moet nog veel meer aanvallen', aldus Wessels. 'Hij gaat nog steeds niet genoeg naar het net. Het viel mij op dat Federer soms extreem vaak opliep en dan Murray versloeg, waarna hij in de volgende partij veel te vaak achterin bleef hangen. Ik denk dat hij absoluut meer naar het net moet gaan om tegen de topspelers te kunnen winnen. Dit zal op gras en snel hardcourt gemakkelijker zijn dan op gravel. Maar ik zie Federer graag nog meer naar voren komen.'

Trainingsmaatje Peter Wessels

Peter Wessels (38) speelde tussen 1996 en 2009 proftennis. Hij verdiende net geen miljoen dollar aan prijzengeld. Zijn hoogste positie op de wereldranglijst was 72. Wessels won een ATP-toernooi op het gras in Newport (2000). In 2007 verloor hij de finale in Rosmalen van Ivan Ljubicic, de coach van Federer. Wessels stond ook twee keer tegenover Federer. In Tashkent (1999) won hij, een jaar later moest hij op de US Open opgeven tegen de Zwitser, nadat hij 2-0 in sets had voorgestaan. Wessels is sinds enige jaren tenniscoach in Dubai.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden