Greenkeepers aan het werk, direct nadat de wedstrijden zijn afgelopen.

Reportage Golf

Maaien op de millimeter: de greenkeepers van The Dutchgeven geel geen kans

Greenkeepers aan het werk, direct nadat de wedstrijden zijn afgelopen. Beeld Jiri Buller

De glooiende golfbanen waarop de KLM Open in Spijk werden gespeeld, waren het resultaat van lange dagen met maaibeurten en herstelwerkzaamheden. ‘Paul, het was weer top’.

De schaduw van de gaspeldoorns reikt hier en daar al bijna tot de glad geschoren fairways. Steeds meer toeschouwers verlaten aan het eind van de dag het terrein. Een late deelnemer worstelt in allengs groeiende eenzaamheid nog in het zand van een bunker. Maar achter de schermen rondom de tent van de greenkeepers op The Dutch in Spijk, de afgelopen dagen voor de derde en voorlopig laatste keer de plaats van de handeling voor de KLM Open, loopt de spanning juist op.

Paul O’Donoghue, de dienstdoende golfcourse superintendent, loopt rond met in beide oren dopjes voor contact met de wedstrijdleiding. Op elk moment kan de 31-jarige Ier, afgestudeerd in de tuinbouw met als specialisatie grassoorten, het sein krijgen dat zijn team de baan op kan, misschien al wel voordat de allerlaatste bal in hole 18 verdwijnt.

Een legertje van ruim 50 medewerkers staat klaar om uit te rukken. Veertien zijn er in vaste dienst. Voor de prestigieuze European Tour krijgen ze assistentie van veertig vrijwilligers uit binnen- en buitenland. Hoe eerder ze de baan op kunnen om voor de tweede keer deze dag de rimpelloze groene lopers te bemoederen voor de grootmeesters van swing en putt, hoe beter. Straks is het donker.

Hobbels van formaat

De voorbereiding voor de editie van 2018 bevatte hobbels van formaat. Koude wintermaanden betekenden de doodsteek voor de helft van de gaspeldoorns, de struiken die op veel plaatsen de afscheiding tussen de holes vormen. Daar kwam de snikhete en gortdroge zomer overheen. De baan is met vele kilometers aan leidingen en kabels in de grond voor computergestuurde systemen van beregening en drainage toegerust om de grillen van het weer te doorstaan. Maar dat op de fairways bruine en gele plekken ontstonden, kon niet worden voorkomen. In overleg met het waterschap Rivierenland mocht er ’s nachts alleen op de greens worden gesproeid.

Greenkeepers aan het werk, direct nadat de wedstrijden zijn afgelopen. Beeld Jiri Buller

Die glooiende biljartlakens kunnen sowieso al tegen een stootje. Onder het gemillimeterde gras gaan dikke lagen schuim schuil. Zo wordt voorkomen dat de greens op de drassige veengrond langs de A15 bij Gorinchem gaan verzakken. O’Donoghue, al negen jaar verbonden aan het terrein, weet precies hoe ze er aan toe zijn. Elke ochtend wordt het vochtgehalte gemeten. Hij verlaat zich niet alleen op zicht en cijfers. Hij gebruikt ook het gehoor. Hij laat geregeld ter controle een golfballetje vallen. ‘Het moet hol klinken. Dan weet je: de baan is hard en snel.’

‘Een lichte paniek was er wel’, bekent Derck Versteegh (29), de naaste assistent van O’Donoghue, met een opleiding golfcoursemanagement in Schotland op het cv. ‘In gedachten heb ik wel eens gebeden voor wat regen.’ De eerste natte septemberweken waren een geschenk uit de hemel. Op de greens, bezweren beiden, heeft het geel geen kans gekregen.

In afwachting van het signaal van de wedstrijdleiding hebben de medewerkers van The Dutch zich verzameld om tafeltjes in de tent. Tot het ameublement behoren ook een pooltafel, tv-schermen waarop de wedstrijd is te volgen en een biertap. Het zijn lange dagen. ’s Morgens om half vijf gaan ze al de baan op voor de eerste verzorging, inclusief een dubbele maaibeurt op de greens, in de avond wordt het vaak half tien voordat de herstelwerkzaamheden met nog maar eens een maaibeurt zijn voltooid. Versteegh: ‘We leven deze dagen van donker naar licht en dan van licht naar donker.’

Dan somt hij voor de medewerkers alvast de rolverdeling op. Wie gaan naar de frontnine, de eerste negen holes? Wie doen de backnine? O’Donohue gebaart dan dat ze alvast op hun voertuigen kunnen plaatsnemen, de Toro’s Groundsmaster en Reelmaster, donkerrode maaimachines.

Greenkeepers aan het werk, direct nadat de wedstrijden zijn afgelopen. Beeld Jiri Buller

Polderland

The Dutch, gelegen in open polderland, staat te boek als een van de snelste banen van Europa. Er staat een cijfer voor, bepaald door een zogeheten stimpmeter, meer dan een halve eeuw geleden uitgevonden door de Amerikaanse amateurgolfer Edward Stimpson. Een metalen gootje met een uitholling voor een bal wordt schuin op de green geplaatst. Drie keer rolt een bal het gras op. Dat levert een gemiddelde afstand op. In tegenovergestelde richting wordt het proces herhaald. Beide gemiddelden worden door twee gedeeld. Voor The Dutch is de uitkomst 12,4 voet, iets meer dan wat gebruikelijk is. Dat is niet alles, beklemtoont O’Donoghue. ‘De baan moet trueness hebben. Het moet kloppen. De bal moet rollen zoals de speler verwacht.’

Er groeit struisgras. Dat bezit een fijne textuur en is vooral goed bestand tegen ultrakort maaien. Voor de KLM Open is de lengte op de greens vastgesteld op 2,75 millimeter, (‘Ja, zo nauwkeurig snijden is mogelijk. Maar dat lukt alleen met handbediende maaier’), op de afslagplaats, de tee, is het 6 millimeter en op de fairway 9. Als de spelers in de European Tour zijn vertrokken en de leden weer aan bod zijn, mag het gras op de green weer terug naar 3 millimeter. O’Donoghue: ‘Scalperen, zo dicht bij de grond, moet je niet te lang doen. Dat vindt het gras niet fijn. Dat levert stress op.’

Bedreigingen zijn er toch al genoeg. De droogte is al voorbij gekomen, maar nattigheid is misschien nog wel problematischer. Dat levert schimmels en ziekten op. Onkruid en mos vragen om aandacht. Gif wordt zo min mogelijk ingezet als bestrijder. Op de green wordt alles met de hand weggestoken, in de bunkers komt de gasbrander er aan te pas.

Dieren zien ze liever niet. Op The Dutch zijn het vooral konijnen, hazen en ganzen die een egaal groen parcours bedreigen. Hun uitwerpselen veroorzaken bruine plekken. Versteegh: ‘Maar we repareren gewoon de schade. We doen niks om ze tegen te houden. Dit hoort erbij. Golf is een buitensport.’ Eén soort wordt niet getolereerd. Tegen mollen zijn klemmen geplaatst.

Greenkeepers aan het werk, direct nadat de wedstrijden zijn afgelopen. Beeld Jiri Buller

Kunstgras

Is kunstgras een optie? Versteegh: ‘Dat is vloeken in de kerk.’ O’Donoghue: ‘Er gaat niets boven de geur van vers gemaaid gras in de ochtend.’

De kleine armada van rode Toro’s en golfkarretjes met aanhangers heeft bezit genomen van de holes van The Dutch. In gelid trekken de machines nauwelijks zichtbare sporen over het gras. Heeft dit wel zin, is de vraag aan de maaier van dienst op hole 10, na die twee maaibeurten in de ochtend? Als antwoord trekt hij de opvangbak tevoorschijn. De bodem is bedekt met een laagje scalpjes van het struisgras.

Na hem betreedt iemand met een bladblazer het gazon om de achtergebleven propjes uiteen te drijven. Een ander verwijdert de vlag en voorziet de hole van een verse lik witte verf. Iets verderop vullen twee vrijwilligers op de fairway de gaten van weggeslagen plaggen op met een mengsel van zand met groene kleurstof en graszaad. In de bunkers wordt het zand rul geharkt.’ O’Donoghue kijkt van verre toe. ‘Dit is passie. Liefde voor het vak. Je bent veel buiten, het is sport, je hebt met machines te maken, met natuur, met wetenschap. Het is alles in één.’

Op de winderige zondagmiddag klatert het applaus van de volgepakte tribunes rond hole 18. Ashun Wu beslist een nek-aan-nekrace met de Brit Chris Wood in zijn voordeel. De 33-jarige Chinees, nummer 344 op de wereldranglijst, is de eerste Aziatische winnaar van de KLM Open. Op de laatste hole heeft hij na een fabuleuze approach, de slag naar de green, even zicht op een eagle, twee slagen onder par. Die weet hij niet te verzilveren, hij komt uit op -16, 268 slagen. Maar Wood komt na hem niet verder dan par en blijft op -15 staan. Bij afwezigheid van de geblesseerde Joost Luiten, tweevoudig winnaar op de KLM Open, spelen Nederlandse spelers geen rol van betekenis.

Volgend jaar vormt The International, de baan onder de rook van Schiphol, het decor voor de honderdste editie van het Internationale Golfkampioenschap van Nederland. Het toernooi valt samen met het eeuwfeest van de hoofdsponsor.

Superintendent O’Donoghue ziet het circuit met lede ogen vertrekken. ‘Ik ga het missen, dat weet ik nu al. Profs die na afloop zeggen: Paul, het was weer top op The Dutch – zoiets is voor een greenkeeper het hoogst haalbare.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.