Louis van Gaal als bondscoach van het Nederlands elftal in 2014.

InterviewLouis van Gaal

Louis van Gaal reageert: ‘De mens is van nature zwak’

Louis van Gaal als bondscoach van het Nederlands elftal in 2014.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Van Louis van Gaal verschijnt opnieuw een biografie, elf jaar na het tweeluik Biografie & Visie. Van Gaal (68) reageert op door de Volkskrant uit het boek geselecteerde uitspraken van anderen en hemzelf.

Ronald de Boer, oud-speler bij Ajax: ‘Louis staat verreweg op één. Qua tactiek is hij eigenwijs, maar niet halsstarrig.’

‘Halsstarrig ben ik nooit. Ik ben een coach die luistert naar de spelersgroep. Andere trainers worden weleens people manager genoemd. Zij hebben meestal een bepaald groepje in de kleedkamer met wie ze communiceren. Dan loopt het wel in de hiërarchische wereld van het voetbal. Ik heb dat nooit gedaan. Ik was juist een trainer-coach die jongeren niet alleen een kans gaf, maar ook een stem.’

Arjen Robben, oud-speler Bayern München: ‘Hij speelt geen toneel, hij is heel erg mens.’

‘Arjen kenmerkt mij zoals ik ben, maar hij kent mij ook al lang. Ik ben heel direct, eerlijk en betrouwbaar. Ik wist al vroeg wie ik was. Dat heeft ook te maken met mijn studie aan de ALO. Zelfanalyse doen. Spelers doen daar meestal niet aan mee, aan een zelfbeeld creëren. En zeker niet spelers uit het verleden. In deze tijd is dat anders. Ik heb met jongens als Frenkie de Jong, Matthijs de Ligt en Carel Eiting gesproken. Die denken echt na over voetbal.’

Rob Jansen, zaakwaarnemer: ‘Hij is grappig als hij wat drinkt.’

‘Daarmee ben ik het niet eens. Het is ook niet leuk dat hij dat zegt. Ik heb alles over mij in het boek laten staan, al was het soms niet zo vleiend. Ik ben altijd grappig (verslaggever barst uit in lachen, red.). Kijk, jij lacht nu alweer. Mijn humor zit dicht bij Engelse humor. Droog, dichtbij het leven.’

Louis van Gaal: ‘De weg is mooier dan de bestemming.’

‘Het proces is het moeilijkste. Om met elkaar om te gaan en het doel te bereiken. Als het doel is behaald, is het vervolg veel moeilijker, om weer op te starten en dezelfde overgave te brengen. Je ziet het nu bij het coronavirus. In het begin was er geen discipline bij de Nederlanders. Daarna wordt er ingegrepen en gehandhaafd. Dan is er opeens veel discipline en saamhorigheid. Nu de cijfers aanzienlijk beter zijn, zie je wat er gebeurt. De mens is van nature zwak, en zeker in discipline.’

Toon Gerbrands, algemeen directeur PSV: ‘Hij is de vader die zijn gezin beschermt.’

‘Naar de media toe heb ik spelers altijd beschermd en zelden geschoffeerd. Ik droeg de verantwoordelijkheid. Toon is vermoedelijk onder de indruk geraakt van mijn situatie bij AZ. Zelf vond ik toen dat ik weg moest, omdat ik niet meer genoeg invloed op spelers dacht te kunnen uitoefenen. De spelers wilden me houden.

‘Ik ben altijd een veeleisende coach geweest. En het ‘totale mens principe’ laat ook de andere kant zien. Een team is dan een soort gezin, alleen groter, met meer competitie, met eigenbelangen.’

Uli Hoeness, voormalig directeur Bayern München: ‘Voordat de wereld bestond, was Louis er al.’

‘Ik kan me voorstellen dat hij dat zegt, want ik was niet gevoelig voor zijn kritiek. Hij kon een oordeel hebben over de wedstrijd, maar niet over een speler die van maandag tot vrijdag alles in het werk stelde om zo goed mogelijk in het team te functioneren. Dan veroordeelde hij hem op basis van wat hij zag op zaterdag. Dat kan niet. Uli Hoeness was gewend dat ze naar hem luisterden.’

Thomas Müller, speler Bayern München: ‘Hij creëerde een open, eerlijke cultuur. Je wist dat het bij hem om feiten ging en niet om de persoon.’

‘Müller kwam als jonkie uit het tweede. Hij had hetzelfde recht als onze vriend Toni (een Italiaanse spits), die ik heb weggestuurd. Dat konden de vedetten niet begrijpen, want zij waren toch de ervaren spelers. Ik geloof in doorselecteren. Oudere voetballers kunnen dan niet op de automatische piloot spelen. Ik sluisde altijd jongeren met ambitie door, met spirit om de zaak op te schudden.

‘Spelers als Toni hadden vedetteneigingen in de kleedkamer, aan tafel, overal. Dan nog geef ik zo iemand een tweede kans, een derde kans. Maar als dat gedrag negatieve invloed had op het teambuildingsproces, was ik genoodzaakt ze uit het team te verwijderen. Het was niet alleen een kwestie van kwaliteit, maar ook van houding en gedrag. Niet accepteren dat een trainer een ander opstelt.

‘Ik stelde Guardiola op een gegeven moment niet meer op, hoewel hij mijn aanvoerder was, omdat de 18-jarige Xavi zich in het tweede elftal van Barcelona liet zien. Dat is sport, dat een klein, 18-jarige ventje het beter doet dan de grote Guardiola, die ook geteisterd werd door blessures. Hij accepteerde dat en ging bij Brescia spelen. Dan bezit je een goed zelfbeeld en heb je jezelf geëvalueerd. Dat kenmerkt de topspeler.’

Josep Guardiola, trainer Manchester City: ‘Ik denk dat hij met Truus moet gaan praten. Hij moet haar toestemming krijgen.’

‘Ik wilde weten van Guardiola waarom hij niet wat meer balans in zijn elftal aanbrengt, in de omschakeling naar balverlies. Toen was hij getergd en reageerde: laat Louis weer trainer worden en tegen mij spelen. Ik ben nog trainer, maar oefen het ambt niet meer uit. Ik heb afspraken met Truus (zijn vrouw, red.) gemaakt. Zij heeft meer jaren aan mij gegeven dan ik waarschijnlijk aan haar kan geven.’

Louis van Gaal: ‘De coach moet het antigif van de maatschappij zijn.’

‘Als je discipline wilt kweken, moet je handhaven. Premier Den Uyl met zijn laissez-faire, waardoor regels niet meer werden gecontroleerd en gehandhaafd. In die maatschappij werd ik trainer en trainde als gevolg daarvan spelers die nooit meer enige weerstand van controle of handhaving hadden ervaren. Die spelers werden weer geconfronteerd met allerlei regels ten behoeve van ons teambuildingsproces. Dat bedoelde ik met mijn antigif op de maatschappij. Dat was niet makkelijk, maar door de ontwikkeling van Ajax als team konden zij dat opbrengen, soms met moeite.

‘Nu leven we bijvoorbeeld in een egocentrische wereld, mede ontstaan door de onstuimige opmars van het gamen. Onze jeugd speelt niet meer op straat, maar is op de kamer aan het gamen. Alleen op de wereld, of spelend tegen die wereld. Dat is niet normaal, maar wij, de maatschappij, hebben gefaald om ze te corrigeren. Door het coronavirus krijgen we gelukkig weer meer oog voor de medemens. Het kan zomaar zijn dat die reactie doorgaat, omdat de mensen het prettig vinden.’

Robin van Persie: ‘Dat het zo goed klikte tussen Louis en mij, komt omdat we allebei rare vogels zijn.’

‘Ik vind van mezelf dat ik geen rare vogel ben. Maar goed, Robin typeert mij zo. En ik vind hem ook geen rare vogel. Hij was een zeer intelligente speler met een grote bagage techniek en tactisch inzicht. Daardoor kon hij op zo’n hoog niveau spelen, hoewel hij niet de snelste was.

‘Ik beschouw voetballers ook als mens. Wat doe je als mens in de groep, voor je club en je medemens? Dan hebben we allemaal gebreken. Ook ik ga weleens over de schreef, maar niet zodanig dat ik een rare vogel ben. Ik heb alleen weinig geduld. Als een speler iets niet wil accepteren, terwijl ik het een aantal keren heb gevraagd, is mijn geduld op. Dat vreet aan me en dat geeft emotie. Ik kan me kwetsbaar opstellen. Over het algemeen is de speler alleen met zijn eigen belang bezig, terwijl ik het teambelang moet zien.’

Wayne Rooney, oud-speler Manchester United: ‘Dat hij zo dicht bij me kwam zitten, vond ik intimiderend.’

‘Als je op een bank zit, ga je niet allebei op de hoek zitten. Dan ga je dicht bij elkaar zitten. We willen tot elkaar komen. Een gesprek voeren. Heel intiem. Ik vond dat blijkbaar niet zo dichtbij. Ik deed dat niet met opzet.’

Marc Overmars, directeur voetbalzaken Ajax: ‘We komen Louis altijd weer tegen. Is het niet letterlijk, dan wel in ons hoofd.’

‘Marc is geen jongen die veel laat zien wat hij denkt. Als hij dit zegt, is dat een heel mooi compliment.’

Louis van Gaal: ‘Ik heb een visie die ik consequent volg. Dat is in de politiek met een vergrootglas nog niet te vinden.’

‘De ene dag zeggen ze dit, de andere dag dat. Vanuit een visie neem je maatregelen. Die visie in Nederland is nu alleen bepaald door het RIVM. Maar dat moet zijn: RIVM plus andersoortige experts uit de Nederlandse maatschappij, want wat gebeurt er bijvoorbeeld met onze economie? Misschien moet werkgeversvoorzitter Hans de Boer erbij. En een psycholoog, want wat doet het met een mens als je vierhoog achter in je kamertje zit met vier personen? Al die adviezen van die experts moet je verbinden vanuit jouw visie. Daarna neem je beslissingen.

‘Verleden week was het mondkapje niet nodig. Straks is het verplicht in de trein. De aanpak is niet consequent, terwijl ik dat wel ben. In het begin kwam die piek met zieken en doden. Toen was het logisch dat je naar het RIVM luisterde. Maar er komt een tijd dat je verder moet kijken. Truus en ik kwamen aan op Schiphol. Twee vliegtuigen landden. Alles was verlaten. Hoe kan dit voortgaan? Hoeveel mensen werken daar, hoeveel banen staan op het spel? Denk je dat werknemers op vierhoog achter het nog kunnen opbrengen straks? Hoeveel zieken krijg je dan? Stress?

‘Mijn vrienden, nog wat ouder dan ik, denken allemaal hetzelfde. Wij moeten juist nu de jonge generatie steunen. Zij moeten Nederland overeind houden, daarvoor moeten wij oplossingen vinden. We laten ze nu in de steek, want hoeveel bedrijven zijn straks failliet? Het is een duivels dilemma. Daarbij hoort het draaiende houden van de economie. Dat heet visie.

‘De gezondheid staat één, maar we moeten denken aan het hele volk, aan het teambelang. Dan kom je tot andere beslissingen. De mogelijk te volle ic’s zegt ook iets over visie. In Duitsland waren ze voorbereid. In Nederland niet. Geen ic-capaciteit? Geen mondkapjes? Geen testen? En bovendien geloof ik niet in de oplossing van de anderhalvemetermaatschappij. Mensen willen elkaar aanraken. Zoals ik al dicht bij die spelers ging zitten.’

LVG. Louis van Gaal, de trainer en de totale mens. Opgetekend door Robert Heukels. Nieuw Amsterdam, 22,99 euro. Verschijnt dinsdag.

Lees ook

‘Al die geschrapte sportevenementen, het voelt alsof het fundament onder je vak is weggeslagen’
Ook zonder wedstrijden zijn er genoeg sportverhalen te vertellen, zegt sportchef Mark van Driel. Omdat sport bij de Volkskrant gaat om het menselijke verhaal, en die mensen zijn er nog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden