Leven als een monnik om te slagen bij Ajax

Niemand is kritischer op Anwar El Ghazi dan Anwar El Ghazi. Bijna alles kan beter, sneller, scherper, efficiënter.

Anwar El Ghazi.Beeld Guus Dubbelman

Anwar El Ghazi vertelt over de lange en ongewisse weg die zijn vader Mohammed aflegde, toen hij als gastarbeider in de jaren zeventig vanuit Marokko de oversteek maakte om in Europa zijn geluk te beproeven. 'Hij vond eerst werk in Spanje, probeerde het daarna in België en eindigde in Nederland. Hij kende de taal niet en uiteindelijk heeft hij dit ervan gemaakt. Dan kun je trots zijn op jezelf.'

Als voormalig fabrieksarbeider speelt Mohammed El Ghazi een rolletje in de tv-documentaire Aan ons den arbeid. Te zien zijn vooral zwoegende, Noord-Afrikaanse mannen die ver van huis een bestaan proberen op te bouwen bij beschuitfabriek Hooijmeijer in Barendrecht. Ze slapen weinig en werken veel.

Mohammed El Ghazi was daarin geen uitzondering volgens zijn zoon, de rechtsbuiten van Ajax. 'Hij was eigenlijk altijd aan het werk, om te sparen en een gezin te stichten. Pas toen hij een gezin had, is hij iets gaan minderen.

'De laatste jaren heeft hij last van een hernia. Ik heb zo vaak gezegd: je kunt nu stoppen met werken, ik kan voor je zorgen, de rollen zijn omgekeerd. Maar dit is zijn ritme, zijn routine. Hij heeft het misschien veertig jaar zo gedaan. Als je elke dag bent gewend om te fietsen en je moet ineens met de auto, is dat ook vreemd.'

CV

1995 geboren op 3 mei in Barendrecht
2000-2006 BVV Barendrecht
2006-2008 Feyenoord
2008-2009 Spartaan'20
2009-2013 Sparta
2013 - nu Ajax. Debuteert in eerste elftal tijdens oefenduel tegen SDC Putten op 28 juni 2014.

De kleine man met het harde schot

Hij klopt op zijn gespierde benen, die hij beschouwt als zijn kapitaal op het veld. Hij heeft ze geërfd van zijn vader, een tamelijk bekende voetballer in de noordelijke Marokkaanse streek waar hij vandaan komt. Volgens de overlevering schoot Mohammed El Ghazi ooit zo hard op de handen van de doelman dat die een paar nagels verloor. 'Sindsdien noemen ze mijn vader de man met het harde schot. Omdat ik zijn zoon ben, noemen ze mij de kleine man met het harde schot.'

El Ghazi voelt zich aangetrokken tot Marokko. Om de drie, vier jaar ging hij er vroeger met zijn ouders en zussen heen, op vakantie. 'In het begin met de auto, daarna met het vliegtuig.'

Hij bezocht de noordelijke plaatsen waar zijn ouders opgroeiden. Zijn vader komt uit Mont-Arouit, zijn moeder uit het aangrenzende Al Aaroui. Opa en oma wonen nog steeds in Nador, in de Rif. 'Het was emotioneel', zegt hij over de keren dat hij er was. 'Marokko is mijn vaderland, hoewel ik er nooit naar toe zal verhuizen. Nederland zie ik als mijn land, ik ben hier geboren en opgevoed.'

Zijn voorlaatste bezoek aan Marokko, vorig jaar zomer, was er een om nooit te vergeten. 'Ik speelde nog in de A1 van Ajax, maar op het vliegveld stonden honderden mensen me op te wachten. Het was niet normaal. Er hing een spandoek, mensen gingen klappen. In de stad zeiden ze tegen elkaar: dat is die jongen die bij Ajax speelt.'

El Ghazi (links) werd afgelopen seizoen uitgeroepen tot Talent van het Jaar bij Ajax.Beeld anp

Ontdekt

Als hij met zijn vader een wandeling wilde maken, duurde het niet lang voordat hij werd ontdekt. 'Mensen pikten ons op van de straat, omdat ze het een eer vonden om ons met de auto verder te brengen. In Marokko zien ze ontzettend veel voetbal, in cafés en op YouTube. Veel Marokkanen zijn voor Spanje, dat ze als buurland zien. Maar toen we tegen Barcelona moesten in de Champions League, waren ze voor Ajax en keken ze naar mij.' Hij scoorde de 2-1 in Barcelona: 'Een lelijk doelpunt, maar mijn naam stond wel op het scorebord naast Messi en Neymar.'

El Ghazi (20) staalde zichzelf als straatvoetballer onder meer in de voetbalkooi in Barendrecht. Die kwam er mede doordat hij er in de gemeenteraad op had aangedrongen. 'Ik was 9, misschien 10 jaar. Met mijn vrienden had ik afgesproken om samen naar de gemeente te gaan. Niemand kwam opdagen, alleen mijn moeder was mee. Ze steunde me, want ik kwam steeds met een vieze broek thuis.

'Toen er gestemd moest worden, kwamen mijn vrienden gelukkig alsnog. Een week later was de kooi gebouwd. Het kunstgras ligt er niet meer, het is blubberig geworden. Maar ik krijg nog steeds kippenvel, elke keer als ik langs de kooi loop.'

El Ghazi snelt langs Jordi Alba in de Champions League-wedstrijd tegen Fc Barcelona.Beeld anp

Gewaagder voetbal

Als rasaanvaller begreep hij vorig seizoen de roep van de Ajax-supporters om minder behoudend, gewaagder voetbal. Hij had het tij graag willen keren, alleen gaat zoiets niet als je pas vorige zomer in een oefenwedstrijd tegen SDC Putten je debuut in het eerste hebt gemaakt.

Nu, een volwaardig seizoen met 42 wedstrijden in Ajax 1 verder, mogen de supporters meer van hem verwachten. Dinsdag bijvoorbeeld, als de club tegen Rapid Wien speelt om een plek in de Champions League-playoffs.

Hij is kritischer op zichzelf dan wie dan ook. Gevraagd naar wat hij ziet als hij beelden van zichzelf terugkijkt, zegt hij dat het soms knullig oogt. 'Dan denk ik: waar ben ik mee bezig? Ik kan meer doen in het verdedigen, in het druk zetten naar voren. Maar ik zie soms ook een zelfverzekerde rechtsbuiten van 1 meter 88 die zijn mannetje opzoekt. Dan denk je: nu gaat er wat gebeuren.'

Er moet ook wat gebeuren als hij aan de bal is, vindt hij. Dat is hij als buitenspeler van Ajax aan zijn stand verplicht. 'Ik probeer er altijd wat van te maken als ik de bal heb. Ik heb liever dat ik over mijn voeten struikel als ik een actie maak dan dat ik niks doe. Nooit geschoten is altijd mis.'

Hij is nog lang niet waar hij zijn wil. Bijna alles kan beter, sneller, scherper, efficiënter. Waar vorig seizoen alles nieuw voor hem was, zal het publiek dit seizoen meer van hem vragen. Dat mag. 'Want dat doe ik van mezelf ook. Vanaf nu gaat het erom de stap te maken van talent naar volwassen speler.'

Discipline

Alleen al daarom raakte hij begeesterd door de ontmoeting met zijn voorbeeld Cristiano Ronaldo, geregeld door een Marokkaans-Nederlandse acteur met connecties bij Real Madrid. Welke tips de Portugees hem meegaf, houdt hij voor zich. 'Maar het komt erop neer dat je altijd harder moet werken dan de rest. Dat je gedisciplineerd moet zijn, op je eten moet letten, op tijd naar bed moet. Dan ben je al een heel eind.'

Het scheelt dat hij al jaren als een monnik leeft. Hij is zelfs nog nooit uitgeweest, 'om problemen voor te zijn'. En omdat hij een bekende voetballers is van wie iedereen iets wil als hij in het openbaar verschijnt.

Gelukkig houdt hij van 'thuis', zegt hij. Hij speelt op de computer potjes FIFA met vrienden, zit bij zijn vriendin, of kijkt films bij anderen. De keren dat hij laat ging slapen, zijn de laatste jaren op de vingers van een hand te tellen. 'Als ik om 4 of 5 uur in bed lig, is het als ik terugkom van vakantie. Of na het kampioensfeest van Ajax, maar dat gaat nog wel een jaar duren.'

Zijn jeugd stond in het teken van goed je best doen op school en stevig nadenken over de toekomst. Hij noemt het een 'godsgeschenk' dat hij drie zussen om zich heen had. Noëlle verhuisde mee naar Italië, waar haar man werkt bij het Formule 1-team van Ferrari. Middelste zus Nabila is advocate, jongste zus Yasmina logopedist.

El Ghazi juicht na zijn goal tegen sc Heerenveen eerder dit jaar en wijst omhoog. Zijn geloof staat boven alles, zelfs boven het voetbal.Beeld anp

Het rechte pad

Ze hielden hem een spiegel voor, als dat nodig was. 'Ze zijn altijd beschermend voor me geweest, waarschuwden me als het verkeerd dreigde te gaan. Ik heb fouten gemaakt, ging soms naast mijn schoenen lopen. Maar zo zie je wat er gebeurt met zussen die me op het rechte pad houden.'

Zijn moeder had in 1995 al drie dochters gebaard en wilde dolgraag nog een jongen erbij. Niet lang voor Anwar werd geboren, drie weken voordat Ajax voor het laatst de Champions League won, kreeg ze een visioen. 'Ze zag lichtjes in haar droom en wist zeker dat ik een jongen zou worden. Ze heeft me naar haar droom vernoemd. Anwar betekent het licht.'

Als Marokkaanse Nederlander wordt hij geregeld aangesproken op zijn afkomst. Toen in januari terroristen in Parijs een aanslag pleegden op het satirische tijdschrift Charlie Hebdo werd hij tot zijn schrik op straat ter verantwoording geroepen. 'Mensen zeiden tegen mij: waarom schieten jullie al die mensen overhoop? Ik word dan wel een beetje pissig. Het doet me pijn dat ik dan word vergeleken met de daders.'

Hij doet het bijna nooit, maar deze keer beet hij van zich af. Er was een grens overschreden. 'Ik zei tegen die mensen: laat een ding duidelijk zijn, ik heb hier niets mee te maken. In Nederland heb je ook mensen die verkeerd bezig zijn, maar dat wil niet zeggen dat alle Nederlanders zo zijn. Dan is het ook snel klaar. Ik ben niet iemand die snel in discussie gaat.'

Marokkaan aan de top

Toen het begin vorig seizoen duidelijk werd dat hij voorgoed zou aansluiten bij het eerste elftal, kreeg hij in bijna elk interview dezelfde vraag voorgelegd. Wordt hij dan eindelijk de Marokkaan die de top haalt bij Ajax?

Hoe blijft een talent overeind bij een club als Ajax, waar het chagrijn na een nederlaag dagen doorettert? Goede vraag, zegt hij. 'Het is heel moeilijk. Ze noemen je een groot talent, maar als je een slechte wedstrijd speelt branden ze je af. Daar moet je mee omgaan. Het enige wat je kunt is je voeten laten spreken. En positieve energie halen uit de mensen met wie je het moet doen. Anders ga je blokkeren.'

Hij neemt de tijd voor jonge spelers die hem op straat en op de club om raad vragen. 'Dan zeg ik ze dat ze hun best moeten doen op school en naar hun vader en moeder moeten luisteren. Daar begint het mee. Niet hangen op straat, maar denken aan je toekomst. Dat heb ik ook gedaan.'

Hij klinkt als een missionaris als hij praat over de voorbeeldfunctie die hij als Nederlander met Marokkaans bloed heeft omarmd. 'Ik probeer te laten zien dat er hoop is, ook in Nederland, maar dat je gedisciplineerd moet zijn. Ik doe mijn best, probeer zo min mogelijk fouten te maken.'

Pijn

Ook hij ervoer de vooroordelen waarmee Marokkaanse Nederlanders zichzelf geconfronteerd zien. 'Het doet pijn als mensen slecht over je praten. Maar ze weten niet wie ik ben. Ze zien een jongen met een getinte huidskleur en donker haar.

'Ik probeer positief te blijven en mijn voorbeeldfunctie te vervullen. We moeten laten zien dat er ook genoeg Nederlandse Marokkanen zijn die het ver kunnen schoppen. Door goed samen te werken kunnen we de problemen oplossen.'

Hij noemt zichzelf een moslim die in Nederland is opgegroeid. In Qatar genoot hij in januari in stilte van de oproep tot gebed die klonk uit de minaret naast het veld van de Aspire Academy. 'Soms zong ik mee, want ik kende bepaalde stukjes al. 'In de naam van Allah, verricht het gebed', hoor je dan. Ik heb mijn gebed gedaan. Arek Milik, die bij me lag op de kamer, gaf me daar alle ruimte voor.'

El Ghazi omarmt zijn geloof, hoewel het de sport soms in de weg staat. Zo trainde hij in Oostenrijk vorige maand soms twee keer per dag bij een temperatuur van 35 graden, terwijl hij vanwege de ramadan niets mocht eten. 'Als ik dan 's avonds 5 liter water dronk, hoefde ik 's nachts niet een keer naar de wc. Dat betekent dat je lichaam al het vocht heeft opgenomen.'

Hoewel er voor topsporters uitzonderingen bestaan, bleef El Ghazi streng voor zichzelf. 'Ik mag dispensatie krijgen, maar ik heb het vasten de afgelopen jaren ook volgehouden. Natuurlijk weet ik dat het niet goed voor me is, maar mijn geloof staat boven alles. Ajax respecteert dat ook. Daarvoor ga ik ze terugbetalen op het veld.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden