Lekker warm ja zo'n trainingskamp, maar heeft het nut?

De zin en onzin van de warmte opzoeken in de winterstop

De kans op bevroren voetbalvelden is in Spanje een stuk kleiner dan thuis, maar grote temperatuurverschillen zijn aan het einde van de winterstop niet aan te raden. De zin en onzin van trainingskampen in warme oorden.

Foto anp

Alle eredivisieclubs - op Roda JC en VVV na - zijn naar de zon vertrokken in de winterstop. Koploper PSV verblijft in Florida, terwijl Ajax met de nieuwe trainer Erik ten Hag is neergestreken in het zuiden van Portugal. Landskampioen Feyenoord legt de basis voor een enorme inhaalrace in het Spaanse Marbella.

Hebben deze winterse trips naar wame trainingsoorden zin? 'Als je naar het klimaat van tegenwoordig kijkt, zou je ook een trainingskamp in Zeeland kunnen beleggen', zegt voormalig bondscoach Bert van Marwijk. 'Maar als speler van MVV heb ik nog meegemaakt dat je in de wintermaanden nauwelijks kon trainen in Nederland. Geld voor een trainingskamp was er niet, dus weken we uit naar een hockeyveld, dat we moesten delen met een andere betaaldvoetbalclub.'

Hoewel strenge winters in Nederland nog zelden voorkomen, begrijpt Van Marwijk dat clubs kiezen voor een trainingskamp in een land waar de zon vaker schijnt. De oud-trainer van Feyenoord benadrukt dat een trainingskamp al vroeg wordt vastgelegd. 'Voor hetzelfde geld waren de velden in Nederland nu bevroren en lag er een dikke pak sneeuw. Dan had ook Gertjan Verbeek naar Spanje gewild.'

De trainer van FC Twente wekte vorige week beroering door zich te beklagen over het trainingskamp van zijn club in Spanje. 'Zo'n trip kost al gauw 50 duizend euro. Dat geld kun je ook in het potje voor eventuele versterkingen stoppen', zei hij in weekblad Voetbal International.

Een trainingskamp kan een club ook geld opleveren, meent Mario Been. De oud-trainer van NEC en Genk wijst op het trainingskamp van PSV in de Verenigde Staten. 'De lange reistijd lijkt mij niet bevorderlijk, maar ik denk dat de club veel geld verdient met deelname aan de Florida Cup. Bij voetbal komt tegenwoordig meer kijken dan de verkoop van seizoenkaarten. Ik begrijp het standpunt van de club wel. Zij moet ook de salarissen van spelers betalen, dan horen dit soort dingen erbij.'

Ajax genit van de zon in het zuiden van Portugal. Foto anp

Maar is een winters trainingskamp in warme oorden fysiologisch gezien goed voor spelers? Verbeek denkt van niet. Recent wetenschappelijk onderzoek zou volgens hem hebben aangetoond dat een trainingskamp in een warm land de kans op blessures vergroot. 'Het lichaam is net gewend aan een dagtemperatuur van vijf graden en natte velden. En dan kom je van de ene op de andere dag in een ander klimaat. Het lichaam schrikt daarvan. Hé, het voorjaar komt er al vroeg aan. De geest wil dan al snel te veel gaan doen. Met als gevolg dat veel ploegen in de tweede seizoenshelft te maken krijgen met een blessuregolf.'

Maria Hopman is het eens met Verbeek, maar niet met diens verklaring. Volgens de hoogleraar integratieve fysiologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen heeft het geen enkele zin om in de warmte te trainen als je een paar dagen later in de kou moet presteren. Sterker, volgens Hopman kan het zelfs een negatief effect hebben. 'Als je een week lang in de zon hebt getraind, is je lijf niet gewend aan koude spieren. Het vergroot de kans op een blessure.'

Een sporter heeft een tot twee dagen nodig om weer te wennen aan de temperatuur in Nederland, zegt Ingrid Paul, topsportarts in Ziekenhuis Gelderse Vallei. Dan heeft ze het nog niet gehad over de gevolgen van een jetlag: voor elk uur tijdsverschil is een dag nodig om weer in het ritme te komen. Paul: 'Dat betekent niet dat je niet kunt trainen, maar bij terugkomst moet je de trainingsbelasting de eerste dagen wel aanpassen. Dan verlies je effectieve trainingstijd.'

Toch is het volgens Van Marwijk goed om er in de wintermaanden even tussenuit te zijn. Een andere omgeving werkt verfrissend, weet hij. 'Als je twaalf maanden op dezelfde redactie zit en je krijgt de kans om met de hele groep een week in Saint-Tropez te gaan werken, dan doe je dat ook.'

Bovendien is een trainingskamp goed voor het groepsproces, zegt Mario Been. Waar spelers na een training normaal gesproken meteen naar huis gaan, zitten ze nu de hele avond samen. 'Dan klets je wat of doe je samen een spelletje. Op die manier groei je naar elkaar toe.'

Dick Advocaat betreedt met Sparta het drasserige Spaanse trainingsveld in Marbella. Foto anp

Hoogleraar Hopman erkent het belang van het groepsproces, maar adviseert clubs eerder in Duitsland dan Spanje op trainingskamp te gaan. 'Zoek een inspirerende locatie, bijvoorbeeld de accommodatie van een Duitse topclub. Je bent er dan toch even uit met z'n allen, maar het lichaam hoeft zich niet aan een andere temperatuur aan te passen.'

Belangrijker nog dan het doorbreken van de dagelijkse sleur zijn volgens Van Marijk de faciliteiten. Goede bedden, lekker eten, mooie trainingsvelden en korte afstanden zijn in zijn ogen essentieel. 'Als je twee keer per dag traint en je doet er een half uur over om met de bus van het hotel bij het trainingsveld te komen, dan schiet je je doel voorbij.'

Als coach van HSV Hamburg maakte hij mee dat de club op het laatste moment besloot om vanuit het trainingskamp in Abu Dhabi voor een oefenwedstrijd naar Indonesië te vliegen en daar een zak geld op te halen. 'Daar ben ik toen voor gaan liggen. We zijn tot een compromis gekomen en voor het trainingskamp naar Indonesië gegaan. Je moet altijd een goede afweging maken: een trainingskamp kan je ook drie punten kosten. Drie punten kunnen je de titel kosten. Tel dan maar uit je winst.'