analyse WK zwemmen

Lege handen tijdens het WK in Korea: verkeert het Nederlandse openwaterzwemmen in een crisis?

Sharon van Rouwendaal en Ferry Weertman, de toppers van het open water, stonden op de WK in Korea met lege handen. Een incident of is er sprake van een crisis?

Sharon Van Rouwendaal finisht tijdens het WK op de 10 kilometer. Beeld AP

Wie tot deze week dacht dat de Nederlandse openwaterzwemmers naar het zonnige Yeosu vertrokken met het doel wereldkampioen te worden, had het mis. Het ging vooral om startplaatsen bij de Olympische Spelen van Tokio van volgend jaar, zo werd met elke gemiste medaille duidelijker.

Alleen in kwalificatieopzicht was het zwemmen in de spiegelgladde Straat van Korea een succes. De olympisch kampioenen van 2016, beiden uit Nederland, plaatsten zich deze week voor de strijd in Japan waar zij moeten trachten hun titels op de 10 kilometer, de enige marathonafstand, te prolongeren: ­Sharon van Rouwendaal bij de vrouwen, Ferry Weertman bij de mannen.

Een dubbele vertegenwoordiging, zoals het plots machtige en eendrachtige Duitsland bij de mannen en de vrouwen wist te bewerkstelligen, zat er voor ­Nederland niet in. Esmee Vermeulen, ­vorig jaar nog derde bij de EK in Schotland, werd vijftiende. Alleen de eerste tien plaatsten zich voor de Spelen. Die klassering werd slechts nipt gehaald door de teleurstellend presterende Europees kampioen Van Rouwendaal.

Wereldverrichting

Bij de mannen was geen dubbelslag mogelijk. Daar werd de jonge Pepijn Smits als tweede zwemmer aan de kant gehouden om Ferry Weertman te beschermen. Als die een of twee dagen voor de competitie een been had gebroken en Smits was al ingeschreven, dan had de jongeling met een ferme toptienprestatie het Nederlandse ticket voor ­Tokio bemachtigd. Voor de regerend kampioen had dan geen herkansing bestaan. Volgend jaar mogen slechts niet-gekwalificeerde landen van Yeosu 2019 in Fukuoka duelleren om de resterende vijftien plaatsen voor de Spelen.

Favoriet Weertman, die sinds 2014 op rij goud (EK), zilver (WK), goud (EK), goud (OS), goud (WK) en goud (EK) won, werd in Korea zevende. Die klassering, voor de buitenstaander een forse deceptie, was volgens de zwemmer begrijpelijk. Het had alles te maken met de drie maanden in het voorjaar, waarin Weertman niet zijn normale kilometers (tot 80 per week) had gemaakt, maar zijn studie bedrijfskunde voorrang had gegeven. Hij kwam op 24 tot 30 kilometer per week uit, in de gehalveerde hoeveelheid trainingen. Zijn trainer, Marcel Wouda, was akkoord.

Dat in ogenschouw nemende, is de ­zevende plaats van Weertman een ­wereldverrichting. De top vreesde hem nog steeds dermate, dat de Duitsers hun tactiek volkomen afstemden op de ­Nederlander, die volgens wereldkam­pioen Wellbrock en bronzen secondant Muffels het sterkste eindschot van het veld heeft.

Minder bevorderlijk 

Wat minder bevorderlijk voor het optimisme in 2020 was dat openwaterzwemmen veranderd is. Dat er geen maand of wat ‘geluierd’ wordt, was al bekend. Maar de openwatercompetitie werd in Yeosu plots in handen genomen door baanzwemmers van de 1.500 meter: de Europees kampioen Wellbrock en de olympisch kampioen van het binnenbad, de Italiaan Paltrinieri.

Zij zwemmen harder. De Duitser is zelfs een technisch wonder en zal volgend jaar in Tokio, onder dezelfde vlakwateromstandigheden, gesteund worden door landgenoot Muffels. Dan wordt het in de slotfase twee-tegen-een, op de voorwaarde dat Weertman overtuigd is van het nut om van het begin meteen voorin te zwemmen. Anders komt hij opnieuw niet in de buurt van het goud.

Met Van Rouwendaal lijken de zaken ernstiger uit de hand gelopen. Zij heeft, net als in 2016, een zware schouder­blessure opgelopen. Het is het gevolg van haast onmenselijk zware training bij de Franse coach Philippe Lucas en de gebrekkige medische begeleiding die de zwemster krijgt. Bij een bezoek aan ­Barcelona zag de Volkskrant hoe ze de briefjes van 50 euro uit de portemonnee moest pellen om de behandeling van de Spaanse fysiotherapeut Monica Solana te betalen.

Crisis

Solana zegt dat zij Van Rouwendaal weer op krachten krijgt, net als in 2016. Feit is dat de jonge vrouw (25) door Frans technisch beleid groot is geworden, maar ook sleetsheid is gaan tonen. Een verhuizing in een olympisch seizoen, ­bijvoorbeeld naar geliefde Rob Muffels in Duitsland, wordt iedereen ontraden.

De conclusie dat er een crisis is in het Nederlandse openwaterzwemmen, mag best getrokken worden na een zeer teleurstellend WK waar nul medailles werden gewonnen. Nederland beschouwt zichzelf als een openwaterzwemland, maar het gaat volgend jaar in de baai van Tokio niet zomaar twee gouden olympische medailles behalen.

Dat de twee grootheden Weertman en Van Rouwendaal in 2014 uit het relatieve niets opdoken, biedt nauwelijks hoop. De twee kwamen niet uit de openwatercultuur, maar uit de zwembadwereld. Ook daar heeft Nederland te maken met een opdrogende poel van ­talent. 

Zwemmen is meer dan niet verzuipen

Denk jij dat je best goed kunt zwemmen? Dat dacht onze reisredacteur Noël van Bemmel ook. Tot hij besloot om twee keer per week het zwembad in te gaan en een hoofdschuddende badmeester hem aantikte. Nee, schoolslag met je hoofd boven water telt niet. ‘Dat is meer heen en weer peddelen.’

Kijk hier hoe het wel moet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden