Late treffer helpt Brazilië naar finale

Op het moment dat Zuid-Afrika dacht de ‘Goddelijke Kanaries’ van Brazilië op te sluiten, smeet invaller Dani Alves het deurtje van de kooi open voor een ultieme ontsnapping. ‘Bafana Bafana’ voetbalde met het hart, maar het verstand van Brazilië zegevierde met een doelpunt in de 88ste minuut.

Een dag na de uitschakeling van Spanje in de Confederations Cup bereikte de tweede favoriet van het toernooi dus wel de finale van zondag, tegen de Verenigde Staten. Alsof in één keer een demper in duizenden vuvuzelas werd gestopt, zo stierf het geluid van de lawaaitoeters weg na de schitterende vrije trap van Alves.

Zuid-Afrika speelt om brons tegen Spanje, in de wetenschap dat het niet hoeft af te gaan tijdens het WK in eigen land, over een jaar. Daarvoor bestond bij aanvang van het toernooi angst. De bond doet er alleen goed aan de problemen met spits Benni McCarthy uit te praten, want het spel vlot slechts tot op de rand van het strafschopgebied.

Wie weet hoeveel inspiratie de selectie van Zuid-Afrika putte uit het bezoek aan Nelson Mandela, op de dag voor de wedstrijd. De bijna 91-jarige voormalige ANC-leider en oud-president, vader van wat door de verscheidenheid aan huidskleuren de regenboognatie ging heten, sprak de spelers toe op de van hem bekende, ontspannen wijze, met de glimlach dansend om de wijze lippen.

Mandela kent de symboliek van voetbal als weinig anderen. Het voetbal, in Zuid-Afrika vooral een sport van de zwarten, speelde meer dan een bijrol op de lange weg naar integratie en een politiek zonder apartheid.

Dat zijn ze niet vergeten in Zuid-Afrika, bleek ook tijdens de toespraak van de aanvoerders voor de aftrap, met de oproep om racisme van de velden te bannen. Aanvoerder Mokoena kreeg een hartstochtelijk applaus van de bijna 50 duizend toeschouwers in Ellis Park toen hij de woorden uitsprak.

Bondscoach Joel Santana sprak na afloop van het onderhoud met Mandela van kippenvel op zijn huid. Mokoena stelde dat Mandela ongelooflijk veel rust uitstraalde en zo nadrukkelijk aanwezig was. Zo moest het team zich ook opstellen; rustig en aanwezig. En dat lukte wonderwel.

Masilela, Mhlongo, Tshabalala, Modise. Jongens uit Witbank, uit Soweto, mannen van de topclubs van de townships, Kaizer Chiefs en Orlando Pirates uit Johannesburg of Mamelodi Sundowns uit Pretoria. Jongens van de straat, net als de vroegere Ajacied Pienaar, de inspirator met nummer tien.

Brutaal, met de bal aan een vetertje, de Brazilianen uitdagend. Overstapje, even het balletje onder de zool van de blauwe muiltjes doorhalen. Hup-hup. Braziliaanse gewoontes, brutaalweg gekaapt door het elftal van die onbekende Braziliaanse coach, Joel Santana, die nog niet weet of hij groot genoeg is om het WK te mogen doen.

De Brazilianen stonden daar maar, wachtend op een tegenaanval via Kaká en Robinho. Ze speelden zo droog als een boekhouder op de laatste dag voor de vakantie. Pas in de loop van de tweede helft ontwaakten ze uit hun apathie, wat hen nog net op tijd de eigenlijk niet verdiende zege opleverde.

De vraag is ook of van Brazilië al te veel verwacht mag worden tijdens het WK, qua esthetiek dan. Bondscoach Carlos Dunga was vroeger het cement tussen de muur, de aanvoerder van de WK-ploeg van 1994, het elftal dat van de puristen telkens op zijn donder kreeg omdat het de schoonheid vermoordde. Maar op een hete dag in juli torste Dunga de wereldbeker en schold hij in de Rose Bowl van Los Angeles op journalisten die het elftal kritisch hadden bejegend.

Niet dat Zuid-Afrika zo geweldig veel kansen kreeg, en Brazilië trouwens ook niet. Beide ploegen moesten het doen met wat schoten van afstand. Met dat tikken zit het wel goed bij Zuid-Afrika, maar met de stootkracht van het gemiddeld kleine elftal is het matig gesteld. De ploeg maakte pas twee treffers in vier duels, beide tegen Nieuw-Zeeland.

De Confederations Cup krijgt dus een finale Brazilië - Verenigde Staten. Met het oog op het WK zegt het niets. In cijfers uitgedrukt zijn twee van de achttien toernooien gewonnen door een land van een ander continent: Brazilië behaalde wereldtitels in 1958 in Zweden en in 2002 in Japan. Zo bezien mag Brazilië zich favoriet noemen voor het eerste WK in Afrika.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden