Reportage

Langste schaatsdag kan fans niet lang genoeg duren

Hoeveel rondjes schaatsen kan een schaatsliefhebber verdragen? Veel, zo blijkt bij de langste kampioenschapdag uit de Thialfhistorie. Alleen schaatsers klagen over de nieuwe opzet van de EK schaatsen (allround plus sprint).

Overvolle tribunes in Thialf op de langste kampioenschapsdag ooit. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

11.00 - 12.00 uur

Op het ijs in hoogglans wit staat een eenzame schaatsster in het blauw. Veel stoeltjes in schaatstempel Thialf zijn nog onbezet. Wie naar Heerenveen reist, moet deze zaterdagmorgen eerst de grillen van de ijsvorst zelf trotseren. Klokslag 11 uur klinkt het startschot en begint de 22-jarige Saskia Alusalu in haar eentje aan de 1.500 meter. Haar tegenstander heeft zich afgemeld.

Alusalu's eerste slagen vormen de ouverture van de langste kampioenschapsdag in de geschiedenis van het langebaanschaatsen. De Internationale Schaatsunie (ISU) heeft de EK allround en het nieuw gecreëerde EK Sprint in één weekeinde geprogrammeerd. Vandaag, zaterdag, worden acht afstanden verreden. Hoeveel rondjes van tussen pakweg 27 en 34 seconden kan de liefhebber eigenlijk verdragen? Schaatsers hebben zelf bedenkingen. Ireen Wüst zei het vrijdag al: 'Het EK schaatsen in 20 uur, dat slaat helemaal nergens op.'

Volgens Thialfdirecteur Willem Jan van Elsacker zal de lange dag niet veel anders verlopen dan de dagen op andere toernooien. Er is wat meer eten en drinken ingeslagen, het sportcafé in een feesttent heeft een andere plek gekregen en de stewards, beveiligers en hostesses hebben te horen gekregen dat ze wat eerder moeten komen en later zullen weggaan. Alusalu rijdt 2.07.51. De eerste minuten zijn voorbij, het moet een bijzondere schaatsdag worden. Maar die zou met een dissonant eindigen.

12.00-13.00

Op de perstribune zitten Alex Dumas en Ronald Kruit naast elkaar, papieren vol open vakjes voor zich. Voor Thialf houden ze samen al dertig jaar de statistieken bij, Dumas doet het al veertig jaar voor de Volkskrant. Het zijn er nogal wat: wereldrecords, nationale records, baanrecords, kampioenschapsrecords, persoonlijke records, medailleverdeling, puntenklassementen, toptiens aller tijden.

Maar of de langste kampioenschapsdag ook de allerlangste schaatsdag is, betwijfelen ze. Kruit: 'Ik heb vroeger de junioren gevolgd, A, B en C. Dan zag ik twee dagen alleen maar het donker als ik weer buiten kwam.'

Op de vraag hoeveel rondjes er vandaag worden verreden, moeten ze het antwoord even schuldig blijven. Nog geen vijf minuten later presenteert Dumas de gewenste data: 608,75 rondjes, een afstand van 243,5 kilometer.

Kruit waagt zich nog aan een voorspelling voor de afsluitende 5.000 meter. 'Sven Kramer gaat 6.12 rijden, denk ik. Het is het weer. Hoge druk.'

Tekst gaat verder onder de foto.

De langste dag in cijfers

74 ritten

243,5 kilometers

608,75 rondjes

42 minuten medailleceremonie

88 minuten dweilen

Een fan loopt buiten over het terrein van Thialf met een biertje. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

13.00-14.00

In de regiewagen van NOS-radio schakelt eindredacteur Peter Latjes onophoudelijk tussen locaties: Hilversum, de presentatoren Gert van 't Hof en Henry Schut met de analisten, de commentator op de tribune en een verslaggever in de hal. Het nieuws van 13.00 uur is uitgesteld, nu wil hij dat het bulletin van 14 uur wordt vervroegd: medaillekandidaat Antoinette de Jong zal dan in de baan zijn verschenen. Maar nu eerst muziek: Nena. De stem van Schut klinkt in de cabine. 'Waarom draaien we een plaatje als Yvonne Nauta aan het schaatsen is?'

Toen Latjes hoorde van de acht afstanden dacht hij even: mijn hemel. Met reportages uit de hal en af en toe muziek, wil hij voorkomen dat de uitzending één grote brij van verslagen en analyses wordt. 'Het vult zich eigenlijk vanzelf. Je moet wel heel goed blijven nadenken: waar zitten we nu in het schema? Waar zitten de belangrijke ritten?'

Latjes put uit een tv-interview met Kramer voor de uitzending op de radio. Nee, de veelvoudig schaatskampioen vindt het geen probleem, zo'n lange dag. 'Mijn vader werkte ook van 8 tot 5.'

14.00-15.00

In de ontvangstruimte van de ISU staan blauwe fauteuiltjes om een tafel in een langgerekt ovaal. Jan Dijkema, sinds juni president van de Internationale Schaatsunie, heeft even het balkon met bestuurders verlaten voor een toelichting op de nieuwe opzet. Het probleem was dat de schaatskalender te vol was. Door nu het ene jaar het EK allround en het EK Sprint te houden en het andere jaar het EK afstanden, snijdt het mes aan twee kanten, zegt hij. Er zijn minder wedstrijden en de atleten uit kleinere schaatslanden krijgen op de afstandswedstrijden nu de gelegenheid zich in de kijker te rijden. Medailles leiden geregeld tot extra subsidies, waardoor de schaatssport ook elders meer gestimuleerd wordt.

Wat vindt hij van de klachten van sommige rijders dat het wat veel is in een kort tijdsbestek? 'Laten we niet overdrijven. Ireen plaatst kanttekeningen, maar ze wint hier wel even drie afstanden. Een schaatser in topvorm kan het aan.'

Gelooft hij ook in het absorptievermogen van het publiek? 'Ik twijfel er niet aan. Nergens zijn de kenners in de toeschouwers zo ruim vertegenwoordigd als in het schaatsen.'

Hij snelt terug naar het balkon. Wüst is op de 5.000 bezig aan de laatste rondjes van haar toernooi.

Even languit zitten achter de overvolle tribunes. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

15.00-16.00

IJsmeester Beert Boomsma was vanmorgen om half acht in het stadion. 'Voor ons is het ook een lange dag.' Sindsdien is hij achter de computer en de laptop voortdurend waarden aan het bijstellen: de temperatuur van het ijs, de hal en de aanpalende vertrekken, het vochtigheidsgehalte. 'Het is mierenneuken, het zijn cijfertjes achter de komma. Maar als Thialf hebben we een naam hoog te houden.' Tot dusver heeft hij gemengde gevoelens. 'Martina Sáblíková reed net een knettergoede tijd op de 5.000. Maar de 500 meter sprint viel erg tegen. Waar het aan ligt? Het ijs? De rijders? Het kan van alles zijn.'

De tijdspanne van het toernooi is nog steeds een item. Ireen Wüst, intussen kampioen, krijgt in de perskamer de vraag hoe laat ze de vorige avond naar bed is gegaan. Kwart voor twaalf, antwoordt ze. Ze sliep pas tegen half twee. Om acht uur 's morgens liep ze Thialf weer in. 'Ik blijf erbij dat het anders kan.'

Tekst gaat verder onder de foto.

IJsmeester Beert Boomsma zit achter de computer om alles m.b.t. het ijs te regelen. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

16.00-17.00

De Glasblazers nemen even een pauze na een reeks meedeiners in een bocht vol supporters in oranje uitdossing. Het kleine café aan de haven, Alice, Who the Fuck is Alice, De Klok van Arnemuiden - als het maar feest is. Het vijftienkoppig dweilorkest uit Heerenveen speelt al dertig jaar in Thialf - na enkele optredens in het theater kwalificeren ze zichzelf intussen liever als bigband. Veel zwaar koper hebben ze, trombones en baritons, en ze spelen alles twee- of driestemmig. Ze wilden per se deze zaterdag, zegt woordvoerder bij gelegenheid Jan Peter Borger, Drent tussen de Friezen. 'Dit is een prachtige dag.'

Ze hebben niets extra's aan het repertoire hoeven toe te voegen. Twee- tot driehonderd nummers, dan kun je vooruit. De conditie is evenmin een probleem, deze dag. Vanavond gaan ze verder, voor schaatscafé It Houtsje, achter de kerk. 'Als je tijd hebt: zeker komen!'

17.00-18.00

In de bocht staan Sabrina, Marijke en Ineke uit Rotterdam, Zoetermeer en Den Haag, met oranje cowboyhoed onder meer. Het feest mag nog wel wat langer doorgaan, vinden ze. Die sfeer, dat geluid vooral, als de schaatsers voorbij komen. Tsjk, tsjk, tsjk. Dan is het irritant dat die muziek er zo doorheen klinkt. Kan dat niet worden verboden?

Theo van der Ham uit Meerkerk is in oranje overall onderweg naar het sportcafé. Daar klinkt Laat me nu toch niet alleen op een beukende beat. Van der Ham is een doorgewinterde fan. Al tien jaar is hij erbij. 'Het is nu wel lang, hé. Wat hebben we nu allemaal gehad? Twee keer de 500, twee keer de 1.000?' Voor de 5.000 gaat hij nog wel terug. 'Tenzij het hier te gezellig wordt.'

In de kamer vol fotografen heeft Michael Kooren zijn camera op de tafel gelegd. Hij bekent even een dipje te hebben, nadat hij na de zoveelste huldiging op het middenterrein is gedraafd. Hij werkt voor het internationale persbureau Reuters. 'Je blijft maar rennen. Je moet de schaatsers in actie hebben, als ze juichend over de streep komen, als ze op het podium staan. Ik krijg verzoeken uit Zweden, uit Rusland, uit Noorwegen. Alles loopt door elkaar, alles moet meteen online. Er is geen rustmoment meer.'

Straks nog twee uurtjes afwerken, schat hij, en dan maar eens terug naar het hotel. Dan zit zijn werkdag van ruim 12 uur erop.

Tekst gaat verder onder de foto.

Reuters fotograaf Michael Kooren zit er even helemaal doorheen en is weggedommeld achter zijn laptop. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

18.00-18.17

Kramer rijdt 6.10,58 op de 5.000 meter. Enthousiasme op het bankje statistici. Ronald Kruit: 'Niet normaal, dit.' Alex Dumas: 'Moet je zien, de records voor de 5.000 in Thialf. Kramer, Kramer, Kramer. Zeven keer Kramer.' Kruit: 'Genieten!'

Het is 18.17 uur als de Deen Victor-Hald Thorup over de finish komt en de 608ste ronden en 243ste kilometer zijn afgelegd. De tribunes aan de lange zijde lopen snel leeg, de oranje gekleurde bochten hebben nog puf voor de huldiging.

19 uur

Even na 19 uur krijgt de politie de melding dat er iemand met een pistool is gezien op het parkeerterrein van Thialf. Een medewerker van schaatssponsor Clafis wordt in zijn hand geschoten. Zo valt alsnog een schaduw over de lange dag in het langebaanschaatsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden